KWALIFIKACJA ELE10 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 23.
Na rysunku przedstawiono stosowany na schematach symbol
Ilustracja przedstawia symbol stosowany na schematach technicznych, który jest związany z wskaźnikiem poziomu cieczy.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Symbol pokazany na schemacie odpowiada przyrządowi służącemu do kontroli wysokości lustra medium w zbiorniku lub przewodzie.
Dlatego poprawna jest odpowiedź "wskaźnika poziomu cieczy". Termometr dotyczy temperatury, a wskaźnik ciśnienia/manometr odnoszą się do pomiaru ciśnienia, nie poziomu.

Pełne wyjaśnienie:

Na schematach instalacji (np. technologicznych i AKPiA/P&ID) stosuje się ustandaryzowane symbole graficzne przyrządów pomiarowych. Zadaniem takiego symbolu jest jednoznaczne wskazanie, jaką wielkość procesową mierzy lub wskazuje dany element, niezależnie od producenta.

Odpowiedź "wskaźnika poziomu cieczy" jest poprawna, ponieważ symbol na rysunku odnosi się do przyrządu, którego funkcją jest wskazywanie poziomu (napełnienia) medium. W energetyce i instalacjach pomocniczych kontrola poziomu jest kluczowa m.in. dla zbiorników wody zasilającej, odgazowywaczy, zbiorników kondensatu czy układów uzupełniania.

Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych wielkości:

  • "termometru" dotyczy pomiaru temperatury. Symbol termometru ma inną konwencję oznaczeń i odnosi się do czujnika/wskazania temperatury, a nie do napełnienia.
  • "wskaźnika ciśnienia" odnosi się do wskazywania ciśnienia w instalacji. To inna wielkość procesowa i inne oznaczenie przyrządu na schemacie.
  • "manometru" w praktyce jest właśnie przyrządem do pomiaru/wskazywania ciśnienia, więc również nie pasuje do symbolu wskaźnika poziomu.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi nazwij w myślach wielkość procesową (poziom/ciśnienie/temperatura), a dopiero potem dopasuj nazwę przyrządu. To ogranicza pomyłki wynikające z tego, że w instalacjach energetycznych często spotyka się manometry i łatwo je wybierać "z przyzwyczajenia".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To oznaczenie przyrządu, który służy do wskazywania poziomu (napełnienia) medium w zbiorniku lub aparacie. Na schemacie informuje, że operator/automat ma odczyt poziomu, a nie temperatury czy ciśnienia.
Najpewniejsza metoda to skojarzenie symbolu z wielkością procesową: poziom dotyczy napełnienia, a ciśnienie dotyczy siły działającej na ścianki/medium. W praktyce warto uczyć się symboli zestawami i zwracać uwagę na detale graficzne oraz opisy przy przyrządach.
Manometr mierzy ciśnienie, czyli inną wielkość fizyczną niż poziom. Poziom opisuje wysokość słupa cieczy/napełnienie zbiornika, natomiast ciśnienie jest parametrem pracy instalacji. Na schematach te funkcje mają różne symbole i oznaczenia.
W praktyce eksploatacyjnej często tak: manometr jest typowym przyrządem do wskazywania ciśnienia. W dokumentacji możesz spotkać różne nazwy (wskaźnik, miernik, manometr), ale wszystkie odnoszą się do pomiary ciśnienia, nie poziomu.
Stosuje się je m.in. w zbiornikach wody zasilającej, zbiornikach kondensatu, odgazowywaczach, układach uzupełniania zładu, separatorach i innych aparatach, w których kontrola napełnienia wpływa na bezpieczeństwo i poprawną pracę instalacji.
W praktyce spotyka się rozwiązania pływakowe, hydrostatyczne (zależność od ciśnienia słupa cieczy), radarowe/ultradźwiękowe oraz wzierniki i rurki poziomowskazowe. Na schemacie zwykle rozpoznajesz przede wszystkim funkcję (poziom), a nie konkretną technologię czujnika.
Termometr (lub czujnik temperatury) umieszcza się w miejscach, gdzie trzeba kontrolować temperaturę medium: na zasilaniu/ powrocie, przed i za wymiennikiem, w punktach ochrony przed przegrzaniem. Jeśli celem jest kontrola napełnienia zbiornika, stosuje się wskaźnik poziomu.
Najczęstsze to wybór odpowiedzi "z przyzwyczajenia" (np. manometr, bo jest często spotykany), pomijanie detali symbolu oraz mylenie wielkości procesowych (poziom vs ciśnienie). Pomaga trening na wielu przykładach i nazywanie funkcji przyrządu przed wyborem odpowiedzi.
Nie zawsze trzeba znać numer normy, ale warto rozumieć, że symbole są standaryzowane i powtarzalne. Egzaminy sprawdzają głównie umiejętność praktycznego odczytu dokumentacji: rozpoznania, czy symbol oznacza poziom, ciśnienie, temperaturę itd.
Ucz się blokami: osobno symbole dla poziomu, ciśnienia, temperatury i przepływu. Rób krótkie powtórki z fiszkami (symbol → funkcja) i rozwiązuj arkusze. Po każdej pomyłce dopisz notatkę, co odróżniało symbole.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Symbol pokazany na schemacie odpowiada przyrządowi służącemu do kontroli wysokości lustra medium w zbiorniku lub przewodzie.Dlatego poprawna jest odpowiedź "wskaźnika poziomu cieczy"."

Źródła:

  • IEC 60617 (International Electrotechnical Commission) – Graphical symbols for diagrams (baza symboli), https://std.iec.ch/iec60617 - dostęp 2026-02-27
  • ISO 14617 – Graphical symbols for diagrams (seria norm dotycząca symboli na schematach) – informacja bibliograficzna, International Organization for Standardization
  • ISO 10628-1 – Diagrams for the chemical and petrochemical industry (PFD/P&ID – zasady oznaczeń na schematach) – informacja bibliograficzna, International Organization for Standardization

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu AKPiA/automatyki przemysłowej dla branży energetycznej
  • Zestawienia symboli P&ID i oznaczeń aparatury pomiarowej stosowane w dokumentacji technicznej
  • Ćwiczenia z czytania schematów technologicznych instalacji (zbiorniki, rurociągi, armatura, przyrządy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego