KWALIFIKACJA INF1 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 30.
Na rysunku przedstawiono symbol graficzny
Ilustracja przedstawia symbol graficzny komutatora, co jest zgodne z odpowiedzią do pytania egzaminacyjnego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "komutatora", ponieważ symbol na rysunku odnosi się do elementu realizującego komutację (przełączanie/zmianę połączeń) w układzie. "Przerzutnik" i "multiplekser" to typowe bloki elektroniki cyfrowej o innych oznaczeniach, a "przetwornik A/C" jest blokiem konwersji sygnału.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu sprawdzana jest umiejętność rozpoznawania symboli graficznych na rysunku. W praktyce montera i serwisanta (także w obszarze telekomunikacji) czytanie dokumentacji technicznej bywa konieczne przy montażu, uruchamianiu i diagnozowaniu urządzeń, dlatego warto rozumieć, czy dany znak oznacza element wykonawczy/łączeniowy, czy blok przetwarzania sygnałów.

Odpowiedź "komutatora" jest właściwa, gdy symbol przedstawia element związany z komutacją, czyli przełączaniem połączeń (w sensie elektrycznym/elektromechanicznym). Tego typu oznaczenia odróżnia się od symboli typowych bloków logiki cyfrowej oraz od symboli przetworników.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w tym kontekście?

  • "przerzutnika" — przerzutnik jest podstawowym elementem pamięci w elektronice cyfrowej (układ bistabilny). Na schematach bywa przedstawiany jako blok logiczny z wejściami/wyjściami (np. sygnały zegarowe, set/reset), a nie jako symbol elementu komutującego połączenia.
  • "multipleksera" — multiplekser wybiera jedno z wielu wejść i przekazuje je na wyjście, zwykle z użyciem wejść adresowych. Jego symbolem jest zwykle blok funkcjonalny (układ kombinacyjny), a nie znak kojarzony z komutatorem.
  • "przetwornika A/C" — przetwornik analogowo-cyfrowy (ADC) to blok konwersji sygnału analogowego na postać cyfrową. Na schematach jest zwykle oznaczany jako blok z wejściem analogowym i wyjściem cyfrowym, często z dodatkowymi sygnałami sterującymi, co odróżnia go od symboli elementów łączeniowych.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach "Na rysunku przedstawiono symbol…" zawsze porównuj, czy odpowiedzi dotyczą elementów/urządzeń (np. komutator), czy bloków logiki cyfrowej (przerzutnik, multiplekser), czy bloków przetwarzania sygnału (A/C). Sama kategoria pojęcia często pomaga uniknąć pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Komutator to element związany z komutacją, czyli przełączaniem połączeń elektrycznych. W praktyce może występować jako część urządzeń elektromechanicznych lub jako element realizujący zmianę toru prądu/sygnału. Na schematach bywa oznaczany innym symbolem niż bloki logiki cyfrowej.
Multiplekser jest zwykle rysowany jako blok funkcjonalny z wieloma wejściami, jednym wyjściem oraz liniami wyboru (adresowania). Symbol komutatora jest kojarzony z przełączaniem połączeń, a nie z logiką adresowaną. Najpierw ustal, czy rysunek przedstawia "blok cyfrowy", czy element łączeniowy.
Przerzutnik to element pamięci w elektronice cyfrowej (układ bistabilny), służy do przechowywania stanu 0/1. Komutator wiąże się z przełączaniem połączeń w obwodzie. Mechanizm działania i typowa symbolika są inne, dlatego w zadaniach z symbolami nie należy tych pojęć utożsamiać.
A/C odnosi się do konwersji sygnału analogowego na cyfrowy (często spotyka się zapis A/D). Taki przetwornik jest blokiem przetwarzania sygnałów, a nie elementem przełączającym połączenia. Na schematach bywa pokazany jako blok z wejściem analogowym i wyjściem cyfrowym.
Najlepiej pracować na schematach: codziennie rozpoznawaj kilkanaście symboli i dopisuj ich funkcję. Dziel materiał na kategorie: elementy łączeniowe, zasilanie, bloki analogowe, bloki cyfrowe. W zadaniach egzaminacyjnych często pomaga rozpoznanie, do której kategorii należy odpowiedź.
Najczęściej myli się elementy "przełączające" z układami cyfrowymi (np. skojarzenie przełączania z multiplekserem), a także wybiera odpowiedź na podstawie pierwszego wrażenia bez porównania cech symbolu. Pomaga krótkie sprawdzenie: czy odpowiedź opisuje element, czy cały blok funkcjonalny.
Tak, pojęcie komutacji występuje także w telekomunikacji (np. komutacja łączy/torów, przełączanie ścieżek). Trzeba jednak uważać: w zadaniu z symbolem graficznym chodzi o rozpoznanie znaku na schemacie, a nie o ogólną definicję komutacji w sieci.
Multipleksery stosuje się do łączenia wielu strumieni/źródeł w jeden tor transmisyjny (w zależności od technologii: czasowo, częstotliwościowo lub logicznie). Na schematach zwykle widać go jako blok z wieloma wejściami i jednym wyjściem, z sygnałami sterującymi wyborem.
Przetwornik analogowo-cyfrowy to najczęściej blok z wyraźnie oznaczonym wejściem analogowym (sygnał ciągły) i wyjściem cyfrowym (linie danych). Często pojawiają się też sygnały pomocnicze (zegar, start, referencja). To odróżnia go od symboli elementów łączeniowych.
Najpierw ustal, czy rysunek pokazuje element wykonawczy/łączeniowy, czy blok przetwarzania sygnału. Potem sprawdź, czy odpowiedzi są z tej samej "rodziny" pojęć (analogowe/cyfrowe/łączeniowe). Dopiero na końcu wybierz opcję najlepiej pasującą do funkcji i typowej symboliki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Poprawna jest odpowiedź "komutatora", ponieważ symbol na rysunku odnosi się do elementu realizującego komutację (przełączanie/zmianę połączeń) w układzie."

Źródła:

  • IEC 60617 / DB (Graphical symbols for diagrams) – public database, https://www.iec.ch/homepage (dostęp do bazy symboli IEC 60617 wymaga przejścia do odpowiedniej sekcji serwisu) - dostęp 2026-02-27
  • Electropedia (IEV) – terminologia elektrotechniczna, hasła dotyczące komutacji/commutation i pojęć pokrewnych: https://www.electropedia.org/ - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Katalogi i normatywne bazy symboli graficznych używanych w schematach elektrycznych/elektronicznych
  • Podręczniki z podstaw elektrotechniki i elektroniki (część o maszynach elektrycznych i elementach komutujących)
  • Zestawy ćwiczeń z czytania schematów oraz identyfikacji bloków funkcjonalnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego