KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 40.
Na rysunku przedstawiono tamę
Ilustracja przedstawia schemat techniczny tamy wodnej bezpieczeństwa z drzwiami, stosowanej w górnictwie podziemnym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "wodną bezpieczeństwa z drzwiami."
Wskazuje ona na tamę przeznaczoną do ochrony przed zagrożeniem wodnym, a element w postaci drzwi służy do kontrolowanego dostępu/otwierania. Pozostałe odpowiedzi dotyczą tam wentylacyjnych (inne funkcje) lub podsadzkowych (związanych z podsadzką).

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu należy rozpoznać rodzaj tamy górniczej przedstawionej na rysunku. Kluczowe jest odróżnienie tam według ich funkcji (do czego służą w wyrobiskach podziemnych) oraz według cech konstrukcyjnych, takich jak obecność elementów zamykających (np. drzwi).

Odpowiedź "wodną bezpieczeństwa z drzwiami." wskazuje na tamę stosowaną w kontekście zagrożenia wodnego, czyli jako obiekt bezpieczeństwa mający ograniczać skutki napływu wody lub umożliwiać kontrolę przepływu i dostępu w rejonach zagrożonych. W praktyce wyróżnikiem wśród podanych opcji jest powiązanie z bezpieczeństwem wodnym oraz informacja o drzwiach, które są charakterystycznym elementem umożliwiającym kontrolowane użytkowanie przejścia w tamie.

Odpowiedź "wentylacyjną oddzielającą." jest nieprawidłowa, ponieważ tamy wentylacyjne służą do kształtowania rozpływu powietrza i rozdzielania prądów wentylacyjnych. Ich zadaniem jest przewietrzanie i separacja strug powietrza, a nie zabezpieczenie przed wodą. Uczeń może się pomylić, jeśli patrzy wyłącznie na fakt istnienia przegrody w wyrobisku, nie analizując funkcji.

Odpowiedź "wentylacyjną izolującą." także jest nieprawidłowa. Izolowanie w wentylacji kopalń wiąże się z odcięciem rejonu od przepływu powietrza (np. w sytuacjach zagrożeń, prowadzenia akcji, ograniczania dopływu tlenu do ognisk). To inny cel niż ochrona wodna. Częstą pułapką jest utożsamianie słowa "izolująca" z "bezpieczeństwem" w ogóle.

Odpowiedź "podsadzkową boczną." jest nieprawidłowa, bo tamy podsadzkowe dotyczą procesu podsadzania (wypełniania pustek poeksploatacyjnych materiałem podsadzkowym) i organizacji robót podsadzkowych. Są związane z technologią eksploatacji i stabilizacją górotworu, a nie z ochroną przed wodą ani z typowymi rozwiązaniami wentylacyjnymi.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach "Na rysunku przedstawiono…" najpierw ustal, jaka jest dominująca funkcja obiektu (woda / powietrze / podsadzka), a dopiero potem dopasuj nazwę szczegółową. Jeśli na rysunku widać elementy typu drzwi, zawory, zamknięcia lub przejścia kontrolowane, to często jest to istotna cecha różnicująca warianty odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tama wodna bezpieczeństwa to obiekt w wyrobisku podziemnym służący do ograniczania skutków zagrożenia wodnego, np. przez odcięcie lub kontrolę dopływu wody oraz ochronę rejonów robót. Jej budowa zależy od warunków, a elementy zamykające (np. drzwi) mogą umożliwiać kontrolowany dostęp.
Najpierw szukaj cech funkcjonalnych: tama wentylacyjna jest związana z przepływem powietrza (kierowanie strugi, rozdział prądów), a tama wodna z zabezpieczeniem przed wodą. Na rysunku zwracaj uwagę na elementy zamykające, sposób uszczelnienia i to, czy obiekt wygląda na "barierę" dla wody.
Drzwi w tamie mogą służyć do kontrolowanego przejścia ludzi lub sprzętu, przy jednoczesnym zachowaniu funkcji zabezpieczającej. Pozwalają ograniczyć dostęp do rejonu zagrożonego oraz zamykać przejście w sytuacji podwyższonego ryzyka. W praktyce to element organizacji bezpieczeństwa i ruchu załogi.
Tama wentylacyjna izolująca dotyczy przewietrzania: jej zadaniem jest odcięcie (zaizolowanie) określonego rejonu od przepływu powietrza, aby ograniczyć wymianę gazów lub wpłynąć na warunki wentylacyjne. To pojęcie nie odnosi się do zagrożeń wodnych ani do robót podsadzkowych, więc łatwo je pomylić przy braku analizy funkcji.
Tama oddzielająca służy głównie do rozdziału prądów powietrza i uporządkowania rozpływu w sieci wentylacyjnej. Tama izolująca ma na celu odcięcie rejonu od przepływu, czyli ograniczenie wymiany powietrza. W zadaniach egzaminacyjnych różnica wynika z funkcji, nie z samej obecności przegrody w wyrobisku.
Tama podsadzkowa jest związana z technologią podsadzania, czyli wypełniania pustek poeksploatacyjnych materiałem podsadzkowym. Stosuje się ją do kierowania lub ograniczania rozpływu podsadzki oraz do organizacji robót podsadzkowych. Nie należy jej utożsamiać z tamami wentylacyjnymi ani wodnymi, bo dotyczy innego procesu i innych zagrożeń.
Najczęstsze błędy to wybór odpowiedzi na podstawie brzmienia (np. "izolująca" kojarzy się z bezpieczeństwem) zamiast funkcji, oraz nieuwzględnianie szczegółu konstrukcyjnego (np. drzwi). Uczniowie mylą też tamy wentylacyjne z wodnymi, gdy widzą tylko "przegrodę" w wyrobisku bez analizy przeznaczenia.
Nie. Przegroda może być elementem różnych obiektów: tam wentylacyjnych, wodnych, a także rozwiązań związanych z podsadzką. W egzaminie trzeba powiązać wygląd z funkcją: wentylacja dotyczy przepływu powietrza, tama wodna dotyczy ochrony przed wodą, a tama podsadzkowa dotyczy procesu podsadzania i organizacji wypełniania pustek.
Ucz się zestawami: nazwa obiektu → funkcja → typowe cechy na rysunku (np. drzwi, uszczelnienia, kierunek przepływu). Pomaga też porównywanie podobnych nazw (oddzielająca/izolująca) i przypisanie im jednego kluczowego zadania. Przed egzaminem przejrzyj przykładowe rysunki z materiałów szkoleniowych.
Stan tam kontroluje się w ramach bieżących obchodów i kontroli rejonów robót oraz po zdarzeniach mogących wpłynąć na szczelność i wytrzymałość (np. wzrost dopływu wody, uszkodzenia mechaniczne, zmiany warunków wentylacyjnych). Celem jest wczesne wykrycie nieszczelności, deformacji i niesprawności elementów zamykających.
info

Statystycznie 25% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poprawna jest odpowiedź "wodną bezpieczeństwa z drzwiami."Wskazuje ona na tamę przeznaczoną do ochrony przed zagrożeniem wodnym, a element w postaci drzwi służy do kontrolowanego dostępu/otwierania.

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe kopalni z zakresu zagrożeń wodnych i zabezpieczeń wyrobisk
  • Skrypty z wentylacji kopalń i organizacji przewietrzania
  • Instrukcje zakładowe dotyczące budowy i utrzymania tam oraz obudów specjalnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego