Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2007



PYTANIE NR 35.
Na rysunku przedstawiono układ elektropneumatyczny. Uszkodzeniu uległ zawór sterujący kierunkiem przepływu z cewką na napięcie 24 V DC Korzystając z tabeli, dobierz typ zaworu.
Ilustracja przedstawia schemat układu elektropneumatycznego, który jest częścią egzaminu zawodowego dla mechatronika w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "R2", ponieważ na schemacie widać zawór z dwoma położeniami (dwa pola symbolu) i czterema przyłączami oznaczonymi 1, 2, 3, 4, czyli typ 4/2. Zawór ma jedną cewkę Y1 i powrót sprężynowy (monostabilny), a cewka pracuje na 24 V DC.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu trzeba dopasować typ zaworu sterującego kierunkiem przepływu do układu elektropneumatycznego, korzystając z symbolu na schemacie oraz tabeli doboru.

Dlaczego "R2" jest poprawne?
Na symbolu zaworu rozdzielającego widać dwa kwadraty, czyli dwie pozycje pracy (drugi człon zapisu X/Y to "2"). Następnie należy policzyć przyłącza/porty: są oznaczone cyframi 1, 2, 3, 4, co oznacza cztery porty (pierwszy człon zapisu to "4"). Zatem jest to zawór 4/2. Dodatkowo widoczna jest jedna cewka Y1 oraz sprężyna powrotna, co wskazuje na zawór monostabilny (po zaniku zasilania cewki wraca do położenia spoczynkowego). W tabeli należy więc wybrać pozycję odpowiadającą zaworowi 4/2, 1 cewka, 24 V DC – temu odpowiada "R2".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "R1" odpada, jeżeli w tabeli odpowiada innemu typowi (np. 5/2): zawór 5/2 miałby pięć portów (osobne odpowietrzenia), a na rysunku nie ma portu "5".
  • "R3" jest błędne, jeśli opisuje wariant z inną liczbą cewek (np. 2 cewki – zawór bistabilny). Na schemacie jest tylko jedna cewka Y1 oraz sprężyna, więc nie jest to bistabilny układ z dwiema cewkami.
  • "R4" jest niepoprawne, jeśli dotyczy innego typu rozdzielacza (np. 3/2). Zawór 3/2 ma trzy porty i zwykle steruje siłownikiem jednostronnego działania, a tu układ steruje siłownikiem dwustronnego działania.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj kolejno: (1) liczbę pozycji po liczbie pól symbolu, (2) liczbę portów po oznaczeniach 1–… oraz (3) monostabilność/bistabilność po sprężynie i liczbie cewek. Dopiero potem dopasuj wiersz z tabeli, w tym napięcie cewki (tu 24 V DC).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak rozpoznać na schemacie pneumatycznym, że zawór jest typu 4/2?
Sprawdź dwie cechy symbolu: liczbę pól (dwa pola = 2 pozycje) oraz liczbę przyłączy (porty opisane 1,2,3,4 = 4 przyłącza). Jeśli widzisz 4 porty i 2 pozycje, to jest to zawór 4/2.
Co oznacza zapis X/Y przy zaworach rozdzielających w pneumatyce?
Zapis X/Y oznacza: X = liczba przyłączy (portów), Y = liczba pozycji pracy zaworu. Przykład: 4/2 ma 4 porty i 2 pozycje. To podstawowy klucz do identyfikacji zaworu na schemacie.
Dlaczego zawór 5/2 różni się od 4/2, skoro oba mogą sterować siłownikiem dwustronnym?
Różnica dotyczy głównie odpowietrzenia: zawór 5/2 ma 5 portów, bo często ma osobne odpowietrzenia dla obu komór siłownika. Zawór 4/2 ma 4 porty i zwykle wspólne odpowietrzenie jednym portem. Na schemacie widać to po numeracji portów.
Jak po symbolu rozpoznać, że zawór jest monostabilny?
Zawór monostabilny rozpoznasz po sprężynie powrotnej narysowanej przy jednym z boków zaworu. Taki zawór wraca do położenia spoczynkowego po zaniku sygnału na cewce. Zwykle ma też jedną cewkę sterującą.
Czy jedna cewka Y1 zawsze oznacza, że zawór ma tylko jedną pozycję?
Nie. Jedna cewka oznacza sposób sterowania (zwykle monostabilność), ale liczbę pozycji odczytuje się z liczby pól symbolu (kwadratów). Możesz mieć zawór 4/2 z jedną cewką i sprężyną: dwie pozycje, ale tylko jeden elektromagnes.
Jakie porty ma zawór 4/2 i do czego służą na schemacie?
Typowo port 1 to zasilanie sprężonym powietrzem, porty 2 i 4 to wyjścia do komór siłownika, a port 3 to odpowietrzenie. Na schemacie numery portów są najlepszą wskazówką do rozpoznania typu zaworu.
Jakie są najczęstsze błędy przy doborze zaworu z tabeli w elektropneumatyce?
Najczęściej myli się 4/2 z 5/2 (nie licząc portów), pomija się liczbę cewek (1 vs 2), albo wybiera element bez sprawdzenia napięcia cewki (np. inne niż 24 V DC). Na egzaminie zawsze weryfikuj wszystkie trzy parametry.
Kiedy w praktyce wystarczy zawór 4/2 do siłownika dwustronnego działania?
Wystarczy, gdy układ wymaga tylko zmiany kierunku zasilania komór siłownika, a odpowietrzenie może być realizowane przez wspólny port zaworu. W wielu aplikacjach 4/2 jest poprawny, o ile pasuje liczba portów, pozycji, cewek i napięcie sterowania.
Jak sprawdzić, czy napięcie 24 V DC cewki jest zgodne z układem sterowania?
Spójrz na część elektryczną schematu: oznaczenia typu +24V i 0V wskazują zasilanie stałe 24 V. Następnie porównaj to z tabelą doboru zaworu, gdzie napięcie cewki powinno być 24 V DC. Niezgodność napięcia to częsta przyczyna awarii.
Jak przygotować się do zadań z rozpoznawania zaworów 3/2, 4/2 i 5/2?
Ćwicz trzy kroki: (1) licz pola symbolu (pozycje), (2) licz porty po numerach, (3) sprawdzaj sprężynę i liczbę cewek (mono/bistabilny). Pomaga też robienie krótkich notatek z typowych numerów portów oraz porównywanie schematów z tabelami doboru.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Poprawna jest odpowiedź "R2", ponieważ na schemacie widać zawór z dwoma położeniami (dwa pola symbolu) i czterema przyłączami oznaczonymi 1, 2, 3, 4, czyli typ 4/2."

Źródła:

  • ISO 1219-1: Fluid power systems and components — Graphical symbols and circuit diagrams — Part 1 (norma dotycząca symboli i schematów układów pneumatycznych/hydraulicznych)
  • ISO 5599 (norma dotycząca zaworów pneumatycznych i zagadnień przyłączy/parametrów w kontekście doboru zaworów)

Materiały:

  • Norma ISO 1219-1 (symbole i zasady przedstawiania układów pneumatycznych)
  • Norma ISO 5599 (zawory pneumatyczne i zagadnienia przyłączy/parametrów)
  • Podręcznik/atlas symboli pneumatycznych do elektropneumatyki (dział: zawory rozdzielające 3/2, 4/2, 5/2)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego