KWALIFIKACJA BUD1 + BUD8 + BUD12 + BUD14 + BUD15 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 3.
Na rysunku przedstawiono wiązar drewniany o konstrukcji
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek wiązara drewnianego o konstrukcji płatwiowo-kleszczowej, co jest zgodne z podaną
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Konstrukcja płatwiowo‑kleszczowa wyróżnia się obecnością płatwi podpierających krokwie oraz kleszczy obejmujących słupy lub elementy stolcowe. Układ krokwiowy i jętkowy opierają się głównie na parach krokwi, a w jętkowym dodatkowo występuje jętka, bez typowego układu płatwi i kleszczy.

Pełne wyjaśnienie:

Wiązar (element więźby dachowej) identyfikuje się po tym, jakie elementy przenoszą obciążenia z pokrycia i krokwi na podpory oraz po charakterystycznych detalach układu.

Odpowiedź "płatwiowo-kleszczowej" jest właściwa, gdy na rysunku widać cechy typowe dla tego rozwiązania: krokwie są podparte nie tylko na murłatach/ścianach, ale także na płatwiach (belkach biegnących wzdłuż połaci), a elementy podporowe są usztywnione przez kleszcze (pary desek/balek obejmujących słup lub łączących elementy w układzie). Taki schemat oznacza układ płatwiowy z usztywnieniem kleszczami.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują do takiego rysunku?

  • "krokwiowej" – w konstrukcji krokwiowej podstawą są pary krokwi oparte na podporach skrajnych, bez typowego systemu płatwi pośrednich i kleszczy. Jeśli na rysunku występują płatwie i elementy stolcowe, to nie jest to czysty układ krokwiowy.
  • "jętkowej" – rozpoznaje się ją po jętce (poziomym elemencie łączącym parę krokwi), która ogranicza ich rozchylanie. Sama obecność jętki nie przesądza o typie, a brak układu płatwi i kleszczy wyklucza płatwiowo‑kleszczową.
  • "jętkowo-stolcowej" – to rozwiązanie łączące jętki z układem stolcowym (słupy, kleszcze/miecze) w innej konfiguracji niż typowa płatwiowo‑kleszczowa. Jeżeli elementem rozstrzygającym na rysunku jest system płatwi wraz z kleszczami, właściwsza jest klasyfikacja płatwiowo‑kleszczowa.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw wypisz z rysunku elementy (płatew? kleszcze? jętka?), a dopiero potem dopasuj nazwę konstrukcji. Unikniesz "zgadywania" na podstawie jednego detalu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To układ więźby, w którym krokwie są podparte przez płatwie (belki wzdłuż połaci), a elementy podporowe są usztywniane kleszczami (pary belek/desek obejmujące słup lub łączące elementy). Dzięki temu obciążenia są przekazywane etapami na podpory.
Szukaj płatwi biegnących równolegle do kalenicy (podpierają krokwie) oraz kleszczy – zwykle jako podwójne elementy obejmujące słup lub ściągające układ. Jeśli widzisz te elementy jednocześnie, to silna wskazówka układu płatwiowo-kleszczowego.
W krokwiowej podstawą są pary krokwi oparte na podporach skrajnych, bez typowych podpór pośrednich w postaci płatwi. W płatwiowo-kleszczowej krokwie opierają się także na płatwiach, a kleszcze usztywniają słupy/układ, co zmienia drogę przekazywania obciążeń.
Kleszcze to zwykle dwa równoległe elementy (np. deski/belki) skręcone/połączone po obu stronach słupa lub innego elementu, tworzące obejmę. Ich zadaniem jest usztywnienie i związanie elementów, aby układ był stabilny przestrzennie.
Nie. Jętka (poziomy element łączący krokwie) jest typowa dla więźby jętkowej, ale może występować także w układach z dodatkowymi podporami. Na egzaminie trzeba ocenić cały schemat: czy są płatwie, słupy, kleszcze i jakie elementy są kluczowe dla pracy konstrukcji.
Bo w obu mogą pojawiać się słupy i elementy usztywniające, a nazwy są podobne. Klucz to identyfikacja roli płatwi: jeśli płatwie stanowią główne podpory krokwi wzdłuż połaci, a układ jest spinany kleszczami, to klasyfikacja płatwiowo-kleszczowa jest najbardziej uzasadniona.
Najpierw rozpoznaj: krokwie, płatwie, jętki, słupy oraz kleszcze/miecze. Następnie sprawdź, które z nich są elementami nośnymi (podpierają inne) i w jakim kierunku biegną. To zwykle przesądza o typie konstrukcji.
Najczęściej przy koordynacji robót żelbetowych z konstrukcją dachu, np. przygotowaniu wieńców, miejsc kotwień murłat, słupów lub podciągów. Rozumienie schematu więźby pomaga przewidzieć obciążenia i wymagania wykonawcze na styku żelbet–drewno.
Typowe błędy to wybór odpowiedzi na podstawie jednego słowa (np. "jętka") bez analizy reszty rysunku, pomijanie płatwi/kleszczy jako elementów rozstrzygających oraz zgadywanie "krokwiowej", bo krokwie są widoczne prawie zawsze. Pomaga lista kontrolna elementów konstrukcji.
Stosuj prostą procedurę: (1) nazwij elementy, które widzisz, (2) zaznacz, co podtrzymuje krokwie (płatwie czy tylko podpory skrajne), (3) poszukaj kleszczy/jętek, (4) dopiero wtedy wybierz nazwę układu. To ogranicza błędy intuicyjne.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Konstrukcja płatwiowo‑kleszczowa wyróżnia się obecnością płatwi podpierających krokwie oraz kleszczy obejmujących słupy lub elementy stolcowe."

Źródła:

  • PN-EN 1995-1-1:2010 Eurokod 5: Projektowanie konstrukcji drewnianych – Część 1-1: Postanowienia ogólne – Reguły ogólne i reguły dla budynków

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw konstrukcji budowlanych (część: konstrukcje drewniane i więźby dachowe)
  • Materiały szkolne z czytania rysunku technicznego w budownictwie
  • Norma projektowa dla konstrukcji drewnianych (Eurokod 5) – część ogólna jako tło pojęciowe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego