KWALIFIKACJA TWO6 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 35.
Na rysunku przedstawiono wirnik
Ilustracja przedstawia wirnik turbosprężarki silnika, co jest związane z kwalifikacją zawodową TECHNIK MECHANIK OKRĘTOWY -
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wirnik turbosprężarki silnika jest elementem maszyny przepływowej napędzanej spalinami, współpracującym ze sprężarką doładowującą powietrze. Na rysunkach typowo rozpoznaje się go po geometrii łopatek i kompaktowych wymiarach w porównaniu z wirnikami turbogeneratorów, pomp wielostopniowych i turbin gazowych.

Pełne wyjaśnienie:

Wirnik turbosprężarki silnika spalinowego jest częścią układu doładowania: strona turbiny odbiera energię spalin, a strona sprężarki spręża powietrze doładowujące. W praktyce okrętowej rozpoznanie takiego wirnika na rysunku opiera się na funkcji i charakterystycznej geometrii elementu, a nie tylko na ogólnym skojarzeniu z "turbiną".

Odpowiedź "turbosprężarki silnika" jest właściwa, gdy przedstawiony wirnik odpowiada typowym rozwiązaniom stosowanym w turbosprężarkach: konstrukcji przystosowanej do pracy z bardzo dużą prędkością obrotową, w zwartej obudowie, z łopatkami dobranymi do przepływu spalin (turbina) lub powietrza (sprężarka). W turbosprężarkach często spotyka się wirniki o łopatkach wyraźnie ukształtowanych pod kątem sprawności przy dużych prędkościach i ograniczonych gabarytach.

Odpowiedź "turbogeneratora parowego" jest niepoprawna w tym kontekście, ponieważ turbogenerator parowy to zespół turbiny parowej sprzężonej z generatorem. Wirniki turbin parowych (zwłaszcza w układach energetycznych) mają inną skalę, inne rozwiązania stopniowania i są projektowane pod parametry pary; na rysunkach często widać odmienną konstrukcję stopni i osadzeń niż w typowych turbosprężarkach doładowujących.

Odpowiedź "dwustopniowej pompy wirowej" również nie pasuje, bo wirnik pompy wirowej jest projektowany do tłoczenia cieczy: ma inną geometrię kanałów przepływowych i łopatek oraz inne cechy konstrukcyjne związane z pracą w cieczy (np. inne proporcje, rozwiązania uszczelnień, brak typowych cech wirnika turbiny napędzanej gazem). Dodatkowo "dwustopniowa" pompa sugeruje układ dwóch wirników/stopni, co zwykle odróżnia ją od zwartego wirnika turbosprężarki.

Odpowiedź "dwustopniowej turbiny gazowej" jest błędna, ponieważ turbina gazowa (jako silnik/napęd) ma wirniki stopniowane w części turbiny, ale jest to inna klasa urządzeń niż turbosprężarka doładowująca. Dwustopniowość w turbinie gazowej wiąże się z układem stopni turbiny w większym zespole, a same elementy wirujące oraz ich osadzenie i kontekst konstrukcyjny (wał, tarcze, stopnie) zwykle różnią się od turbosprężarek silnikowych.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi warto porównać, czy przedstawiony element jest typowy dla pracy w gazie (turbina/sprężarka) czy w cieczy (pompa), oraz czy "generator" lub "turbina gazowa" nie sugerują większego zespołu energetycznego o innej skali i budowie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wirnik to element obracający się, który przekazuje energię między wałem a czynnikiem roboczym (gazem lub cieczą). W turbinie wirnik odbiera energię z przepływu, w sprężarce i pompie wirnik ją nadaje, powodując wzrost ciśnienia/energii czynnika.
Najprościej patrzeć na przeznaczenie: pompa pracuje z cieczą, więc wirnik ma geometrię kanałów typową dla cieczy i zwykle większe prześwity robocze. Turbosprężarka pracuje z gazem (spaliny/powietrze), a wirnik jest projektowany pod bardzo wysokie obroty i kompaktową budowę.
Turbosprężarka składa się z turbiny i sprężarki połączonych wałem. Turbina jest napędzana spalinami, a sprężarka spręża powietrze doładowujące. Dzięki temu energia spalin jest wykorzystywana do poprawy napełnienia cylindrów i sprawności silnika.
Pomagają: sposób ukształtowania łopatek (dla gazu), kompaktowe gabaryty, typowe osadzenie na wale i ogólna "lekka" konstrukcja pod wysokie obroty. W zadaniach egzaminacyjnych liczy się też kontekst: czy element wygląda na część doładowania, a nie na pompę cieczy.
"Dwustopniowa" oznacza, że sprężanie/tłoczenie lub rozprężanie odbywa się w dwóch kolejnych stopniach (np. dwóch wirnikach lub wirnik + kierownica w układzie stopni). To zwykle wpływa na geometrię zespołu i liczbę elementów widocznych na przekroju/rysunku.
Nie. Turbogenerator parowy jest związany z turbiną parową i generatorem, więc wirnik jest projektowany pod parametry pary i częściej ma inną skalę oraz rozwiązania stopniowania. Turbosprężarka doładowująca jest zwykle mniejsza i zoptymalizowana pod bardzo duże prędkości obrotowe.
Turbosprężarki spotyka się powszechnie przy silnikach spalinowych napędowych i prądotwórczych (zwłaszcza o większej mocy). Ich zadaniem jest doładowanie powietrza, co poprawia osiągi i sprawność. W praktyce mechanik ocenia też ich stan podczas przeglądów i remontów.
Uszkodzenia wirnika mogą powodować spadek doładowania, wzrost dymienia, gorsze osiągi i ryzyko dalszych awarii (np. przez niewyważenie). W eksploatacji ważne są: czystość układu, prawidłowe smarowanie i unikanie gwałtownego wyłączania silnika po dużym obciążeniu.
Częściowo tak, ale najpewniejsza metoda to połączenie cech wirnika z kontekstem zespołu (wał, obudowa, kanały przepływu). Na egzaminie zwykle wystarcza rozpoznanie, czy element jest typowy dla turbiny/sprężarki (gaz) czy pompy (ciecz) oraz czy pasuje do turbosprężarki silnika.
Warto ćwiczyć na przekrojach i zdjęciach: turbosprężarki, pomp wirowych, turbin parowych i gazowych. Pomaga tworzenie własnych fiszek z cechami odróżniającymi (czynnik roboczy, stopniowanie, typ łopatek). Dobrą praktyką jest też czytanie rysunków z DTR używanych na zajęciach.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wirnik turbosprężarki silnika jest elementem maszyny przepływowej napędzanej spalinami, współpracującym ze sprężarką doładowującą powietrze."

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z maszyn przepływowych (turbiny, sprężarki, pompy)
  • Materiały szkoleniowe producentów turbosprężarek (wprowadzenie, budowa, serwis)
  • Rysunki z DTR turbosprężarek i pomp wirowych używanych w siłowniach okrętowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego