KWALIFIKACJA BUD1 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 19.
Na rysunku przedstawiono wymiary przekroju podłużnego belki żelbetowej. Który wymiar rozstawu strzemion nie spełnia warunku określonego w tabeli?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny przekroju podłużnego belki żelbetowej z oznaczeniami wymiarów oraz
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rozstaw projektowy strzemion wynosi 100 mm, a tabela dopuszcza odchyłkę ±2 cm (±20 mm), więc akceptowalny zakres to 80–120 mm.
Wartość 122 mm przekracza górną granicę 120 mm, dlatego nie spełnia warunku. Pozostałe podane rozstawy mieszczą się w dopuszczalnym zakresie.

Pełne wyjaśnienie:

W dokumentacji zbrojeniowej zapis typu "co 100" oznacza, że strzemiona powinny być rozmieszczone w rozstawie projektowym 100 mm. W praktyce wykonawczej dopuszcza się jednak niewielkie odchyłki, ponieważ zbrojenie jest układane ręcznie i kontrolowane pomiarowo przed betonowaniem.

Zgodnie z podanym warunkiem z tabeli, różnice w rozstawie strzemion względem projektu nie powinny przekraczać ±2 cm, czyli ±20 mm. To oznacza, że rozstaw rzeczywisty może mieścić się w zakresie:

  • 100 mm − 20 mm = 80 mm
  • 100 mm + 20 mm = 120 mm

Następnie porównuje się każdą z podanych wartości z tym zakresem. Odpowiedź "122 mm" jest nieprawidłowa wykonawczo, ponieważ przekracza 120 mm, a więc wychodzi poza dopuszczalną tolerancję. Taki zbyt duży rozstaw oznacza rzadsze strzemiona niż przewidziano w projekcie, co może pogarszać pracę belki na siły poprzeczne (ścinanie) i wpływać na bezpieczeństwo oraz trwałość.

Wartości "100 mm", "102 mm" i "112 mm" pozostają w granicach 80–120 mm, więc spełniają warunek tolerancji. Typową pułapką jest mylenie tolerancji dla strzemion z tolerancjami dla prętów głównych (często są ostrzejsze) albo traktowanie ±2 cm jako procentu. Na budowie poprawny tok postępowania to: odczyt rozstawu projektowego, odczyt tolerancji z tabeli, wyznaczenie zakresu i dopiero wtedy ocena pomiaru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza, że strzemiona mają średnicę 6 mm i powinny być rozmieszczone w rozstawie co 100 mm (czyli 10 cm) wzdłuż belki. To rozstaw projektowy, do którego porównuje się pomiary na budowie przed betonowaniem.
Tolerancja ±2 cm oznacza, że rzeczywisty rozstaw strzemion może się różnić od rozstawu projektowego maksymalnie o 20 mm w górę lub w dół. Najpierw ustalasz rozstaw z projektu, potem wyznaczasz dopuszczalny zakres i porównujesz z pomiarem.
Gdy rozstaw projektowy wynosi 100 mm i tolerancja to ±20 mm, zakres dopuszczalny wynosi 80–120 mm. Każda wartość poniżej 80 mm lub powyżej 120 mm nie spełnia warunku tolerancji.
Strzemiona pracują jako zbrojenie poprzeczne: pomagają przenosić siły tnące i stabilizują pręty podłużne. Jeśli rozstaw jest zbyt duży, strzemiona są "rzadziej" niż w projekcie, co może obniżać nośność na ścinanie i zwiększać ryzyko uszkodzeń.
Kontrolę rozstawu strzemion wykonuje się przed betonowaniem, podczas odbioru zbrojenia. Mierzy się odległości między kolejnymi strzemionami w kilku miejscach, aby potwierdzić zgodność z projektem i tolerancją wykonawczą.
Częste pomyłki to: mylenie jednostek (cm z mm), stosowanie tolerancji dla prętów głównych do strzemion, przyjmowanie "na oko", że 1–2 mm nie ma znaczenia bez sprawdzenia zakresu, oraz błędne odniesienie tolerancji do innego rozstawu niż projektowy.
Nie zawsze. Największa wartość będzie błędna tylko wtedy, gdy przekracza górną granicę dopuszczalnego zakresu wynikającą z tolerancji. W innych zadaniach tolerancje mogą być inne, więc poprawna metoda to: projekt → tolerancja → zakres → porównanie.
W praktyce mierzy się odległość między kolejnymi strzemionami wzdłuż elementu, zgodnie z przyjętą metodą na budowie i opisem projektu. Najważniejsze jest, by mierzyć konsekwentnie w ten sam sposób i porównywać wynik z zakresem tolerancji, a nie z samą wartością "co 100".
W kontekście egzaminacyjnym najczęściej wskazuje się PN-EN 13670 (wykonywanie konstrukcji betonowych) oraz PN-B-06251 (roboty betonowe i żelbetowe). To do tych dokumentów odnosi się pojęcie tolerancji wykonawczych i kontroli rozmieszczenia zbrojenia.
Ćwicz schemat: odczytaj wymiar projektowyodczytaj tolerancjęwyznacz zakres min–maxporównaj wartości. Dodatkowo utrwal jednostki (cm/mm) i rozróżniaj tolerancje dla strzemion oraz dla prętów głównych.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Pozostałe podane rozstawy mieszczą się w dopuszczalnym zakresie."

Źródła:

  • PN-EN 13670, "Wykonywanie konstrukcji betonowych" (wymagania dot. tolerancji wykonania i kontroli)
  • PN-B-06251, "Roboty betonowe i żelbetowe" (wymagania dot. robót i tolerancji wykonawczych)

Materiały:

  • PN-EN 13670 – wymagania dotyczące wykonania i kontroli konstrukcji betonowych (część o tolerancjach)
  • PN-B-06251 – wymagania i tolerancje dla robót betonowych i żelbetowych
  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z czytania rysunku zbrojeniowego (belki, strzemiona, rozstawy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego