KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 34.
Na rysunku przedstawiono zaporę przeciwwybuchową
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny zapory przeciwwybuchowej, która jest stosowana w górnictwie podziemnym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zapora pyłowa zwykła jest rozpoznawana po elementach przeznaczonych do rozpylenia pyłu (najczęściej pyłu kamiennego) w chwili wybuchu. Warianty wodne wykorzystują naczynia z wodą, a odmiany typu "rozstawna" lub "schodkowo-boczna" mają inną, charakterystyczną geometrię ustawienia elementów.

Pełne wyjaśnienie:

Zapory przeciwwybuchowe w wyrobiskach podziemnych służą do ograniczania skutków wybuchu (np. mieszaniny metanu lub pyłu węglowego) przez przerwanie propagacji płomienia i fali wybuchu. W praktyce spotyka się m.in. zapory pyłowe oraz wodne, a także ich odmiany konstrukcyjne.

Odpowiedź "pyłową zwykłą." jest właściwa, gdy na rysunku widoczne są elementy charakterystyczne dla zapory wykorzystującej materiał pyłowy (stosowany do wytworzenia chmury pyłu tłumiącej płomień). W takim rozwiązaniu kluczową cechą odróżniającą od zapory wodnej jest brak naczyń/zbiorników przeznaczonych do zrzutu i rozbicia wody.

Odpowiedź "wodną zwykłą." byłaby poprawna tylko wtedy, gdy rysunek przedstawiałby układ z pojemnikami wypełnionymi wodą, które w momencie wybuchu mają ją gwałtownie rozproszyć. Jeśli na rysunku nie ma jednoznacznych elementów "wodnych", ta opcja nie pasuje.

Odpowiedź "pyłową rozstawną." sugeruje szczególną odmianę konstrukcyjną (inną niż "zwykła"), więc wymagałaby na rysunku cech typowych dla wersji rozstawnej (np. innego sposobu rozmieszczenia/ustawienia elementów zapory). Gdy rysunek pokazuje standardowy układ zapory pyłowej bez tej cechy, ta odpowiedź jest błędna.

Odpowiedź "wodną schodkowo-boczną." łączy dwa wyróżniki: medium (woda) i specyficzny układ geometryczny. Byłaby właściwa tylko przy jednoczesnym spełnieniu obu warunków na rysunku. Jeśli widoczny jest wariant pyłowy lub brak układu schodkowo-bocznego, należy ją odrzucić.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj medium (pył vs woda), a dopiero potem odmianę konstrukcyjną (np. zwykła vs rozstawna). To zmniejsza ryzyko pomylenia odpowiedzi o podobnym brzmieniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapora przeciwwybuchowa to zabezpieczenie w wyrobisku, którego zadaniem jest ograniczenie skutków wybuchu przez przerwanie rozchodzenia się płomienia i fali. Działa przez gwałtowne rozproszenie medium (pyłu kamiennego lub wody), które tłumi płomień i zmniejsza energię wybuchu.
Najprościej szukać "medium": zapora wodna ma pojemniki/zbiorniki z wodą, natomiast zapora pyłowa pokazuje elementy przeznaczone do rozsypania/rozpylenia pyłu (np. pyłu kamiennego). Dopiero potem rozpoznaje się odmianę ustawienia (zwykła, rozstawna itd.).
Pył kamienny jest stosowany, ponieważ po rozpyleniu tworzy chmurę niepalnego materiału, która obniża temperaturę płomienia i utrudnia dalsze spalanie oraz przenoszenie wybuchu pyłu węglowego. W praktyce to element profilaktyki przeciwwybuchowej w wyrobiskach.
Zapory wodne dobiera się tam, gdzie warunki techniczne i organizacyjne sprzyjają utrzymaniu ich sprawności (np. zapewnienie wody, kontrola napełnienia, zabezpieczenie przed ubytkiem). Wybór zależy od lokalnych warunków zagrożenia, organizacji utrzymania i rozwiązań przyjętych w kopalni.
"Zwykła" odnosi się do typowego, podstawowego układu konstrukcyjnego zapory danego rodzaju. W praktyce oznacza to brak dodatkowych cech wyróżniających odmiany specjalne (np. inne rozstawienie elementów). Kluczowe jest, że medium stanowi pył, a nie woda.
Najczęściej myli się medium (woda vs pył) oraz "odmianę" (np. zwykła vs rozstawna), bo nazwy są podobne. Drugi błąd to patrzenie tylko na jeden szczegół rysunku i pomijanie reszty. Pomaga metoda: najpierw medium, potem konstrukcja.
Nie zawsze, ale w wielu pytaniach egzaminacyjnych rozpoznanie typu zapory opiera się na rysunku, bo sprawdza praktyczną umiejętność identyfikacji zabezpieczenia w wyrobisku. Bez rysunku takie pytanie może być trudne do jednoznacznego rozstrzygnięcia.
Porównaj człony nazwy: pierwszy zwykle wskazuje medium ("pyłowa" lub "wodna"), a drugi układ/odmianę ("zwykła", "rozstawna", "schodkowo-boczna"). Jeśli nie zgadza się już medium z tym, co widać na rysunku, tę odpowiedź odrzuć niezależnie od drugiego członu.
Zapory umieszcza się w wyrobiskach w miejscach przyjętych w danej kopalni dla profilaktyki przeciwwybuchowej, tak aby mogły przerwać propagację wybuchu wzdłuż wyrobiska. Dokładne lokalizacje wynikają z rozwiązań organizacyjno-technicznych i oceny zagrożeń w rejonie.
Ucz się w dwóch krokach: (1) rozpoznawanie po medium: woda vs pył, (2) rozpoznawanie odmian konstrukcyjnych po typowych cechach ustawienia elementów. Pomaga przegląd rysunków z materiałów szkoleniowych oraz ćwiczenia na zdjęciach z wyrobisk, jeśli są dostępne.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zapora pyłowa zwykła jest rozpoznawana po elementach przeznaczonych do rozpylenia pyłu (najczęściej pyłu kamiennego) w chwili wybuchu.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z profilaktyki metanowej i przeciwpyłowej w kopalniach podziemnych
  • Instrukcje zakładowe dotyczące zapór przeciwwybuchowych (jeśli dostępne w kopalni)
  • Podręczniki/kompendia z zakresu bezpieczeństwa pracy w górnictwie podziemnym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego