KWALIFIKACJA MOT1 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 25.
Na rysunku przedstawiono zestaw
Ilustracja przedstawia zestaw frezów trzpieniowych, które są narzędziami używanymi w obróbce metali, co jest istotne w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Frez trzpieniowy rozpoznaje się po trzpieniu (chwycie) i części roboczej z rowkami skrawającymi do obróbki krawędzi lub kształtowania.
Pozostałe narzędzia służą głównie do obróbki otworów: pogłębiacze do pogłębiania, rozwiertaki do wykańczania średnicy, a wiertła gwintujące do wykonywania gwintu.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowe rozpoznanie zestawu narzędzi na rysunku opiera się na cechach konstrukcyjnych i typowym zastosowaniu. Odpowiedź "frezów trzpieniowych" jest właściwa, gdy na ilustracji widać narzędzia z trzpieniem (częścią mocowaną w uchwycie) oraz częścią roboczą z wyraźnymi rowkami wiórowymi i krawędziami skrawającymi, przeznaczoną do skrawania materiału bokiem i/lub czołem.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "wierteł gwintowanych" (narzędzi do gwintowania) zwykle nie rozpoznaje się jak frezów: ich geometria jest podporządkowana wykonywaniu gwintu, a nie frezowaniu powierzchni/kształtów. W praktyce warsztatowej mają inną funkcję i charakterystyczne wykonanie części roboczej.
  • "pogłębiaczy walcowych" używa się przede wszystkim do wykonywania pogłębień pod łby śrub lub do obróbki wejścia otworu. Typowo pracują w otworze i mają geometrię nastawioną na pogłębianie, nie na frezowanie kształtów w materiale jak frez trzpieniowy.
  • "rozwiertaków nastawnych" używa się do dokładnego wykańczania średnicy otworu. Cechą praktyczną jest praca prowadząca w otworze i geometria sprzyjająca uzyskaniu dokładnego wymiaru oraz gładkości, a nie agresywnemu zdejmowaniu materiału na krawędziach czy profilowaniu.

W naprawach nadwozi rozróżnianie tych narzędzi jest ważne, bo błędny dobór może skutkować: złą jakością krawędzi, nadmiernym biciem, przegrzaniem materiału lub uszkodzeniem otworu. W zadaniach egzaminacyjnych warto najpierw ocenić: kształt chwytu, rodzaj rowków i to, czy narzędzie jest "do otworu" (pogłębiacz/rozwiertak), czy "do kształtowania powierzchni" (frez).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Frez trzpieniowy to narzędzie skrawające z trzpieniem do mocowania w uchwycie oraz częścią roboczą z ostrzami/rowkami. Służy do frezowania, czyli kształtowania powierzchni, krawędzi, rowków i wybranych zarysów elementu, a nie tylko do obróbki wnętrza otworu.
Szukaj cech: wyraźny trzpień (część chwytowa) oraz część robocza z rowkami wiórowymi i krawędziami skrawającymi na obwodzie (czasem także na czole). Frez wygląda jak "małe narzędzie do szlifowania", ale ma ostrza do skrawania, nie ścierania.
Pogłębiacz walcowy jest typowo "narzędziem do otworu" – służy do wykonania pogłębienia pod łeb śruby lub obróbki wejścia otworu. Frez trzpieniowy służy do kształtowania powierzchni i krawędzi, może pracować bokiem i wykonywać profile, a nie tylko pogłębienia.
Rozwiertak nastawny służy do dokładnego wykańczania średnicy otworu i poprawy gładkości po wierceniu. Jego geometria jest podporządkowana prowadzeniu w otworze. Frez usuwa materiał w inny sposób i jest przeznaczony do frezowania krawędzi/powierzchni, a nie do precyzyjnego "kalibrowania" otworu.
Tak, jeśli patrzy się pobieżnie. Wiertło gwintujące (narzędzie do gwintowania/wykonywania gwintu) ma geometrię związaną z nacięciem gwintu, a nie typowe ostrza frezarskie. Na egzaminie porównaj liczbę i kształt rowków oraz to, czy narzędzie wygląda na przeznaczone do pracy w otworze.
W praktyce mogą służyć m.in. do obróbki krawędzi po cięciu, usuwania zadziorów, lokalnego kształtowania powierzchni i przygotowania miejsc pod montaż elementów. Kluczowe jest dobranie narzędzia i prędkości, aby nie przegrzać cienkiej blachy i nie uszkodzić powłok.
Pogłębiacz wybiera się wtedy, gdy celem jest wykonanie pogłębienia pod łeb śruby lub wyrównanie wejścia otworu (np. pod nit/śrubę). Gdy trzeba wykonać kształt, rowek lub obrobić krawędź poza samym otworem, częściej właściwy jest frez trzpieniowy.
Najczęstsze błędy to: sugerowanie się samą nazwą (bez analizy kształtu), mylenie narzędzi "do otworu" z "do powierzchni", ignorowanie części chwytowej (trzpień) oraz nieuwzględnianie rowków i ostrzy. Pomaga porównanie: do czego narzędzie ma prowadzenie i gdzie pracuje.
Rozwiertak dobiera się do dokładnego wykończenia średnicy otworu (wymiar i gładkość). Pogłębiacz dobiera się do wykonania pogłębienia pod łeb śruby lub obróbki wejścia otworu. Jeśli celem nie jest zmiana średnicy na dokładny wymiar, tylko "kieszeń" pod łeb, wybór zwykle pada na pogłębiacz.
Sprawdź funkcję wynikającą z geometrii: rozwiertak wygląda jak narzędzie prowadzone w otworze i służy do wykańczania średnicy, zwykle ma długą część roboczą do stabilnego prowadzenia. Frez trzpieniowy ma część roboczą typową do skrawania bokiem i kształtowania krawędzi/powierzchni.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Frez trzpieniowy rozpoznaje się po trzpieniu (chwycie) i części roboczej z rowkami skrawającymi do obróbki krawędzi lub kształtowania."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne producentów narzędzi skrawających (katalogi i karty narzędzi)
  • Podręczniki i skrypty z podstaw obróbki skrawaniem i narzędzioznawstwa
  • Instrukcje BHP dotyczące pracy narzędziami obrotowymi w warsztacie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego