KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 31.
Na rysunku przedstawiono
Ilustracja przedstawia metalowy element, który jest częścią turbiny odkurzacza.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Element turbiny odkurzacza rozpoznaje się po geometrii części roboczej wytwarzającej przepływ powietrza (łopatki/kształt wirującego koła) typowej dla zespołu ssącego. Tarcza sprzęgła ciernego ma powierzchnie cierne, przewietrznik silnika służy głównie chłodzeniu, a wirnik BLDC ma charakterystyczny układ magnetyczny.

Pełne wyjaśnienie:

W odkurzaczu podciśnienie i przepływ powietrza wytwarza zespół ssący, którego kluczowym elementem jest turbina (wirujący element z łopatkami). Na rysunkach i w praktyce serwisowej turbina odkurzacza jest rozpoznawalna po tym, że jest to część "robocza" dla powietrza: ma ukształtowane łopatki/kanały, które podczas obrotu przyspieszają powietrze i powodują zasysanie.

Odpowiedź "element turbiny odkurzacza" jest właściwa, jeżeli przedstawiony detal ma cechy wirnika/koła turbiny: profilowane łopatki, symetryczną bryłę do pracy z przepływem oraz brak elementów typowych dla przenoszenia momentu przez tarcie lub dla układu elektromagnetycznego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "tarcza sprzęgła ciernego" – tarcza sprzęgła jest elementem układu przeniesienia napędu. Zwykle ma okładziny cierne, sprężyny tłumiące lub powierzchnie współpracujące dociskowo. Nie ma geometrii łopatek przeznaczonych do tłoczenia/zasysania powietrza.
  • "przewietrznik silnika" – to wentylator chłodzący silnik. Może mieć łopatki, ale jego zadaniem jest kierowanie powietrza na korpus/stojan w celu chłodzenia, a nie wytwarzanie podciśnienia w kanale ssącym. Często ma inną konstrukcję (mniejszy, osadzony na końcu wału, dopasowany do osłon chłodzących).
  • "wirnik silnika bezszczotkowego" – wirnik BLDC jest częścią elektromagnetyczną (magnesy trwałe lub pakiet blach z magnesami), zwykle nie przypomina koła turbiny. Często widać pierścień magnesów, bieguny lub konstrukcję przystosowaną do współpracy ze stojanem uzwojonym, a nie do pracy aerodynamicznej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz część z łopatkami, sprawdź kontekst funkcji – czy łopatki mają tworzyć przepływ w kanale ssącym (turbina), czy jedynie przewiewać obudowę silnika (przewietrznik). Elementy napędu (sprzęgła) i wirniki BLDC rozpoznasz po cechach mechanicznego przeniesienia momentu lub konstrukcji magnetycznej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Turbina w odkurzaczu to wirujący element zespołu ssącego, który nadaje powietrzu prędkość i wytwarza różnicę ciśnień (podciśnienie). Dzięki temu powietrze z zanieczyszczeniami jest zasysane przez wąż i kierowane do filtra/worka.
Turbina jest elementem roboczym przepływu w kanale ssącym (często większa, z geometrią podciśnienia), a przewietrznik służy głównie chłodzeniu silnika (zwykle mniejszy, dopasowany do osłon chłodzących). Kluczowe jest pytanie: czy część ma zasysać/tłoczyć powietrze w torze ssącym, czy chłodzić korpus silnika.
Tarcza sprzęgła ciernego jest elementem przeniesienia momentu obrotowego przez tarcie i ma cechy typowe dla współpracy ciernej (powierzchnie cierne, okładziny, sprężyny). Turbina odkurzacza ma natomiast łopatki i kształt aerodynamiczny do pracy z przepływem powietrza.
Przewietrznik silnika to wentylator chłodzący, który wymusza przepływ powietrza przez obudowę i elementy silnika, aby odprowadzać ciepło. Nie jest to element wytwarzający podciśnienie do sprzątania, tylko część układu chłodzenia i wentylacji silnika.
Wirnik BLDC jest zwykle związany z układem magnetycznym (magnesy trwałe lub konstrukcja współpracująca ze stojanem uzwojonym). Na rysunkach częściej kojarzy się z pierścieniem magnesów lub pakietem blach niż z łopatkami turbiny. To element elektromagnetyczny, a nie aerodynamiczny.
Najczęściej podczas napraw po uszkodzeniu mechanicznym (pęknięcia łopatek, ocieranie o obudowę, odkształcenia), po zassaniu twardych przedmiotów lub przy znacznym zużyciu. Wymiana turbiny bywa konieczna, gdy spada siła ssania mimo sprawnych filtrów i drożnych kanałów.
Do typowych objawów należą: wyraźny spadek siły ssania, nietypowy hałas (tarcie, gwizd, stukanie), wibracje oraz okresowe "przycinanie" się obrotów. Objawy mogą przypominać problemy z łożyskami, dlatego warto oględzinami potwierdzić stan łopatek i osadzenia.
Nie. Łopatki mogą mieć też przewietrzniki chłodzące, dmuchawy lub wentylatory. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba ocenić funkcję elementu: turbina odkurzacza jest częścią toru ssącego (wytwarza podciśnienie), a przewietrznik jest częścią chłodzenia (kieruje powietrze na silnik).
Najczęstsze błędy to wybór po "pierwszym skojarzeniu" oraz mylenie elementów o podobnym zarysie (turbina vs przewietrznik). Pomaga porównanie: czy część ma cechy aerodynamiki pracy (kanały/łopatki robocze) czy raczej cechy konstrukcji mechanicznej (powierzchnie cierne, magnesy, pakiety blach).
Ćwicz na schematach eksplodowanych i rysunkach serwisowych: nazywaj elementy i opisuj ich funkcję. Twórz własne fiszki: "jak wygląda" + "do czego służy" (turbina, przewietrznik, komutator, wirnik BLDC). Na egzaminie najpierw określ funkcję elementu, dopiero potem nazwę.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Element turbiny odkurzacza rozpoznaje się po geometrii części roboczej wytwarzającej przepływ powietrza (łopatki/kształt wirującego koła) typowej dla zespołu ssącego."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Odkurzacz" – opis budowy i zasady działania, https://pl.wikipedia.org/wiki/Odkurzacz (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Silnik bezszczotkowy" – charakterystyka wirnika i zasady działania, https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_bezszczotkowy (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Sprzęgło" (sekcja o sprzęgłach ciernych) – ogólne informacje o tarczach i pracy ciernej, https://pl.wikipedia.org/wiki/Sprz%C4%99g%C5%82o (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Dokumentacje serwisowe i katalogi części zamiennych odkurzaczy (schematy eksplodowane zespołu ssącego)
  • Podręczniki/kompendia z podstaw budowy maszyn elektrycznych (elementy wirujące i układy chłodzenia)
  • Materiały dydaktyczne z rysunku technicznego: rozpoznawanie części maszyn na rysunkach i przekrojach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego