KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 15.
Na rysunku przedstawiony został sposób pomiaru
Ilustracja przedstawia sposób pomiaru nachylenia wyrobiska w kontekście egzaminu zawodowego dla technika górnictwa
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nachylenie wyrobiska to wielkość opisująca jego spadek lub wzniesienie, czyli zmianę wysokości wzdłuż osi wyrobiska. Pomiary szerokości dotyczą wymiaru poprzecznego, a kierunek i azymut odnoszą się do orientacji w poziomie (planie), nie do pochylenia.

Pełne wyjaśnienie:

W górnictwie podziemnym rozróżnia się kilka podstawowych wielkości geometrycznych opisujących wyrobisko. Nachylenie wyrobiska (spadek/wzniesienie) dotyczy tego, jak bardzo oś wyrobiska jest pochylona względem poziomu, czyli opisuje zmianę wysokości na określonej długości.

Odpowiedź "nachylenia wyrobiska" jest właściwa, gdy przedstawiona metoda/układ pomiarowy służy do wyznaczenia pochylenia w profilu podłużnym (w płaszczyźnie pionowej). Taki pomiar jest kluczowy m.in. dla transportu (dobór rozwiązań dla ruchu ludzi i urobku), odwodnienia oraz oceny warunków eksploatacji.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych cech:

  • "szerokości wyrobiska" dotyczy wymiaru poprzecznego (od ociosu do ociosu). To inny rodzaj pomiaru, wykonywany poprzecznie do osi wyrobiska.
  • "azymutu wyrobiska" opisuje orientację w płaszczyźnie poziomej względem kierunku północy. Jest to parametr "planarny", a nie wysokościowy.
  • "kierunku wyrobiska" również dotyczy przebiegu w planie (w poziomie). W praktyce bywa mylony z azymutem, ale oba pojęcia odnoszą się do orientacji poziomej, nie do spadku.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widzisz schemat odnoszący się do różnicy wysokości lub pochylenia osi, myśl o nachyleniu. Jeśli dotyczy orientacji względem północy lub linii odniesienia w planie, rozważ kierunek/azymut.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nachylenie wyrobiska to miara spadku lub wzniesienia osi wyrobiska względem poziomu. Opisuje, jak zmienia się wysokość wzdłuż wyrobiska, co ma znaczenie m.in. dla transportu, odwodnienia i oceny warunków pracy.
Azymut odnosi się do orientacji w poziomie względem kierunku północy (kąt w planie). "Kierunek" bywa używany opisowo dla przebiegu w planie, ale również dotyczy orientacji poziomej. Żadne z nich nie opisuje spadku/wzniesienia.
Szerokość jest wymiarem poprzecznym (odległość między ociosami), a nachylenie opisuje pochylenie wzdłużne, czyli zmianę wysokości na długości wyrobiska. To różne kierunki pomiaru i różne zastosowania w praktyce.
Wskazówką jest to, że schemat pomiaru odnosi się do płaszczyzny pionowej i pochylenia osi wyrobiska (spadek/wzniesienie), a nie do orientacji względem północy czy do wymiarów poprzecznych. Wtedy badana jest wielkość wysokościowa.
Kontrolę nachylenia wykonuje się m.in. podczas drążenia i odbiorów robót, przy ocenie możliwości transportu, przy projektowaniu i sprawdzaniu odwodnienia oraz przy porównaniu wykonania z dokumentacją. Nachylenie wpływa też na bezpieczeństwo poruszania się.
Najczęściej mylą wielkości "w poziomie" z wielkościami "w pionie": wybierają azymut lub kierunek, gdy rysunek dotyczy pochylenia. Pomaga zasada: azymut/kierunek = plan, nachylenie = profil i różnica wysokości.
Tak, opis "kierunku" może być podany ogólnie (np. relacyjnie do osi wyrobiska lub lokalnych odniesień), ale w pomiarach geodezyjnych precyzyjny zapis orientacji w planie zwykle wymaga wartości liczbowej, którą zapewnia azymut.
Orientacja w planie (kierunek/azymut) wpływa na prawidłowe prowadzenie map i dokumentacji mierniczej oraz na kontrolę zgodności robót z projektem. Umożliwia też jednoznaczne odtworzenie przebiegu wyrobisk i analizę kolizji z innymi robotami.
Warto utrwalić: nachylenie (spadek/wzniesienie), różnica wysokości, kierunek i azymut (orientacja w planie), a także podstawowe zasady interpretacji rysunków pomiarowych. Kluczowe jest rozróżnianie, czy mierzysz "w pionie", czy "w poziomie".
Najpierw ustal, co jest mierzone: wymiar poprzeczny, orientacja w planie czy pochylenie wysokościowe. Potem dopasuj pojęcie: szerokość = wymiar poprzeczny, azymut/kierunek = plan, nachylenie = spadek/wzniesienie. Unikaj zgadywania po słowie kluczu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Nachylenie wyrobiska to wielkość opisująca jego spadek lub wzniesienie, czyli zmianę wysokości wzdłuż osi wyrobiska."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z miernictwa/geodezji górniczej dla szkół branżowych/techników
  • Instrukcje zakładowe dotyczące wykonywania pomiarów w wyrobiskach
  • Zadania ćwiczeniowe z rozróżniania: azymut, kierunek, nachylenie (interpretacja rysunków)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego