KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 18.
Pomiary wysokościowe w wyrobiskach górniczych wykonuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niwelator jest podstawowym instrumentem do pomiarów wysokościowych (niwelacji geometrycznej), czyli wyznaczania różnic wysokości między punktami w wyrobisku. Planimetr służy do pól powierzchni, żyroskop do orientacji, a teodolit głównie do pomiaru kątów, nie do klasycznej niwelacji.

Pełne wyjaśnienie:

Pomiary wysokościowe w wyrobiskach górniczych polegają na wyznaczaniu różnic wysokości i przenoszeniu rzędnych wysokościowych między punktami (np. reperami) w warunkach podziemnych. Do takich zadań standardowo stosuje się niwelatory, ponieważ są zaprojektowane do precyzyjnej niwelacji (odczyt na łacie i wyznaczanie przewyższeń w ciągu niwelacyjnym). W praktyce górniczej ma to znaczenie m.in. przy kontroli spadków wyrobisk, odwodnienia oraz zgodności robót z projektem.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Planimetry – służą do pomiaru pól powierzchni na mapach/planach, a nie do wyznaczania różnic wysokości w terenie czy w wyrobisku.
  • Żyroskopy – stosuje się je do orientacji i wyznaczania kierunków (np. stabilizacja azymutu), a nie do bezpośrednich pomiarów wysokości.
  • Teodolity – są przeznaczone głównie do pomiaru kątów poziomych i pionowych. Choć mogą pośrednio wspierać niektóre metody wyznaczania wysokości (np. metody trygonometryczne), pytanie dotyczy typowych "pomiarów wysokościowych" wykonywanych wprost metodą niwelacji, dla której właściwym instrumentem jest niwelator.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się sformułowanie "pomiary wysokościowe" lub "niwelacja", najczęściej kluczowym skojarzeniem powinien być niwelator i łata niwelacyjna. Jeśli natomiast mowa o kątach – rozważ teodolit/tachimetr, a jeśli o polach powierzchni – planimetr.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To pomiary służące do wyznaczania różnic wysokości i przenoszenia rzędnych między punktami w wyrobisku (np. między reperami). W praktyce pomagają kontrolować spadki, niweletę, odwodnienie i zgodność robót z projektem.
Do klasycznej niwelacji (pomiary wysokościowe metodą geometryczną) stosuje się niwelator oraz łatę niwelacyjną. Taki zestaw jest przeznaczony do precyzyjnego wyznaczania przewyższeń w ciągach pomiarowych.
Planimetr służy do wyznaczania pola powierzchni figur na mapach i planach. Nie mierzy różnic wysokości ani nie przenosi rzędnych, więc nie rozwiązuje zadania typowego dla niwelacji w wyrobisku.
Teodolit jest przeznaczony głównie do pomiaru kątów. Może wspierać metody pośrednie, ale gdy pytanie dotyczy typowych pomiarów wysokościowych (niwelacji), właściwym przyrządem jest niwelator.
Żyroskop wykorzystuje się przede wszystkim do orientacji i wyznaczania kierunku (np. stabilizacji azymutu) w warunkach podziemnych. Nie jest to przyrząd do wyznaczania różnic wysokości metodą niwelacji.
Najczęściej jest to niwelator ustawiony na statywie oraz łata niwelacyjna do odczytów. W zależności od organizacji prac dochodzą akcesoria do stabilizacji punktów (np. repery) i zapisu wyników.
Częsty błąd to wybór przyrządu "najbardziej znanego" z geodezji (np. teodolitu) bez dopasowania do zadania. Pomaga reguła: wysokości → niwelator, kąty → teodolit, pola → planimetr.
Gdy trzeba utrzymać projektowane spadki i rzędne, np. dla odwodnienia, niwelety toru/transportu lub prowadzenia robót w określonym poziomie. Błędy wysokościowe mogą powodować problemy techniczne i organizacyjne.
Szukaj słów: "wysokość", "rzędna", "przewyższenie", "niwelacja" – to sugeruje niwelator. Jeśli pojawiają się "kąt", "kierunek", "azymut" – to zwykle teodolit/urządzenia orientacyjne. "Pole" i "powierzchnia" wskazują planimetr.
Warto opanować: pojęcia reperu i ciągu niwelacyjnego, zasadę odczytu na łacie oraz zastosowania niwelacji w wyrobiskach. Pomaga też krótkie porównanie instrumentów: do czego służy niwelator, teodolit, tachimetr i planimetr.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Niwelator jest podstawowym instrumentem do pomiarów wysokościowych (niwelacji geometrycznej), czyli wyznaczania różnic wysokości między punktami w wyrobisku."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji górniczej dotyczące niwelacji i osnowy wysokościowej
  • Instrukcje stanowiskowe/zakładowe dotyczące wykonywania niwelacji w wyrobiskach
  • Podręcznik geodezji (dział: niwelacja, instrumenty niwelacyjne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego