Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MOT5 - PAŹDZIERNIK 2016



PYTANIE NR 32.
Na rysunku wałka głębokość rowka wykonanego pod wpust wynosi
Ilustracja przedstawia techniczny rysunek wałka, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika pojazdów samochodowych,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na przekroju A‑A średnica wałka wynosi 34 mm, a wymiar 28 mm pokazuje odległość do dna rowka. Głębokość rowka to różnica: 34 − 28 = 6 mm.
Wymiar 8H8 dotyczy szerokości rowka, a 40 mm jego długości, więc nie są to wartości głębokości.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba odczytać rysunek wałka z rowkiem wpustowym i ustalić, co oznaczają podane wymiary na przekroju A‑A. Głębokość rowka to wymiar "pionowy" liczony od zewnętrznej powierzchni wałka do dna rowka (czyli ile materiału usunięto w głąb wałka).

Na przekroju podano:

  • ϕ34 – średnicę zewnętrzną wałka,
  • 28 – odległość od stycznej zewnętrznej (krawędzi obrysu) do dna rowka,
  • 8H8 – szerokość rowka (wymiar poziomy) wraz z tolerancją,
  • 40 – długość rowka wzdłuż osi wałka (widok z boku).

Skoro średnica wałka ma 34 mm, a dno rowka jest "na poziomie" 28 mm od przeciwległej stycznej, to głębokość wynika z różnicy tych wartości:

g = 34 mm − 28 mm = 6 mm

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "4" bywa mylone z promieniem zaokrąglenia lub efektem błędnego odczytu tolerancji, ale nie wynika z relacji ϕ34 i 28.
  • "8" jest bardzo "kuszące", bo zapis 8H8 wygląda technicznie, jednak oznacza szerokość rowka, a nie jego głębokość.
  • "40" to długość rowka wzdłuż wałka (strefa przenoszenia momentu), więc nie opisuje zagłębienia w przekroju.

W praktyce poprawne rozróżnienie szerokości i głębokości rowka jest kluczowe, bo wpływa na osadzenie wpustu i przenoszenie momentu obrotowego bez luzów i uszkodzeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest rowek wpustowy na wałku?
Rowek wpustowy to nacięcie w wale lub piaście, w które wchodzi wpust. Połączenie wpustowe przenosi moment obrotowy między wałkiem a elementem osadzonym (np. kołem pasowym). Na rysunku rozpoznasz go jako prostokątne wybranie, często z promieniami na końcach.
Jak rozpoznać na rysunku szerokość rowka wpustowego?
Szerokość rowka to wymiar mierzony "w poprzek" rowka (poziomo w przekroju). Często ma zapis z tolerancją, np. 8H8, bo musi pasować do wymiaru wpustu. Taki zapis zwykle nie dotyczy głębokości, tylko szerokości.
Jak obliczyć głębokość rowka z przekroju A-A?
Najpierw ustal średnicę wałka z rysunku, a potem sprawdź wymiar pokazujący położenie dna rowka względem obrysu. Głębokość najczęściej wychodzi jako różnica: średnica minus odległość do dna rowka. To proste odejmowanie, ale wymaga poprawnej interpretacji wymiarów.
Dlaczego wymiar 8H8 nie jest głębokością rowka?
Oznaczenie typu H8 wskazuje pole tolerancji stosowane dla wymiaru pasowanego (tu: szerokości rowka). Głębokość rzadko opisuje się w ten sam sposób jak szerokość współpracującą z wpustem. W przekroju 8H8 jest wymiarem poziomym, a głębokość jest pionowa.
Co oznacza przekrój A-A na rysunku wałka?
Przekrój A‑A pokazuje "przecięcie" elementu w danym miejscu i odsłania kształt wewnętrzny/wybrania. Dla wałka z rowkiem wpustowym przekrój jest najczytelniejszym widokiem do oceny rowka: jego szerokości, położenia dna i kształtu. Bez przekroju łatwo pomylić wymiary.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy odczycie rowka wpustowego?
Najczęstsze pomyłki to: branie szerokości 8H8 za głębokość, odczyt długości rowka (np. 40) jako wartości z przekroju, albo pominięcie obliczenia różnicy między średnicą a wymiarem do dna rowka. Pomaga zasada: sprawdź kierunek wymiaru i widok, na którym go podano.
Jak zmierzyć głębokość rowka wpustowego w warsztacie?
W praktyce używa się głębokościomierza (np. w suwmiarce), mikrometru głębokościowego albo sprawdzianów. Ważne jest ustawienie stopy pomiarowej na powierzchni wałka i opuszczenie trzpienia do dna rowka. Pomiar wykonuj w kilku miejscach, bo rowek może mieć zaokrąglenia na końcach.
Czy długość rowka wpustowego wpływa na przenoszenie momentu?
Tak. Długość rowka (np. 40 mm) odpowiada długości współpracy wpustu z wałkiem i piastą, a więc wpływa na zdolność przenoszenia momentu oraz naciski powierzchniowe. Nie jest to jednak parametr głębokości; dotyczy pracy połączenia wzdłuż osi wałka.
Co oznacza tolerancja przy wymiarze 28 z zapisem -0,1?
Taki zapis informuje o dopuszczalnym odchyleniu wymiaru (tu podano odchyłkę ujemną). W praktyce oznacza to, że wymiar nominalny wynosi 28, ale wytworzenie może być mniejsze w określonym zakresie. Przy zadaniach egzaminacyjnych zwykle kluczowe jest, co ten wymiar opisuje (położenie dna), a nie sama tolerancja.
Jak przygotować się do zadań z odczytu rysunku technicznego na MOT.2?
Ćwicz rozpoznawanie widoków i przekrojów oraz analizę, który wymiar dotyczy którego kierunku. Rozwiązuj zadania z wałkami, otworami, rowkami i tolerancjami. Na egzaminie zawsze najpierw znajdź średnicę/odniesienie, potem odczytaj wymiar do cechy (np. dna rowka), a na końcu wykonaj obliczenie.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że na przekroju A‑A średnica wałka wynosi 34 mm, a wymiar 28 mm pokazuje odległość do dna rowka.

Źródła:

  • PN-EN ISO 129-1, "Rysunek techniczny — Wymiarowanie" (norma dotycząca zasad wymiarowania na rysunkach technicznych)
  • PN-ISO 773, norma dotycząca połączeń wpustowych i wymiarów rowków/wpustów (tytuł wg oznaczenia normy podanego w kontekście)

Materiały:

  • Tablice i normy dotyczące rowków oraz wpustów (wymiarowanie i tolerancje)
  • Podręcznik do rysunku technicznego maszynowego (działy: przekroje, wymiarowanie)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z odczytu rysunku technicznego wałków i rowków
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego