KWALIFIKACJA OGR2 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 10.
Na rysunku widoczne są objawy
Ilustracja przedstawia gałąź drzewa pestkowego, prawdopodobnie wiśni, z owocami wykazującymi objawy brunatnej zgnilizny.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Brunatna zgnilizna drzew pestkowych daje typowe objawy na owocach (brunatnienie, gnicie, często naloty/poduszeczki zarodnikujące).
Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych obrazów chorobowych: rak bakteryjny to głównie rany i wycieki na pędach, drobna plamistość dotyczy liści, a żółtaczka wiśni powoduje chlorozy i osłabienie.

Pełne wyjaśnienie:

Rozpoznanie brunatnej zgnilizny drzew pestkowych opiera się przede wszystkim na obrazie zmian na owocach: typowe jest brunatnienie i gnicie, a w sprzyjających warunkach mogą pojawiać się charakterystyczne, jaśniejsze naloty/punktowe skupienia zarodnikowania. W praktyce sadowniczej choroba ta szybko obniża jakość plonu, a porażone owoce mogą zasychać i pozostawać na drzewie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Rak bakteryjny drzew owocowych kojarzy się przede wszystkim z objawami na pędach i pniach: nekrozami kory, ranami, często wyciekami (np. gumowaniem) oraz zamieraniem krótkopędów. Sam obraz "gnicia owocu" nie jest dla niego najbardziej typowy.
  • Drobna plamistość liści drzew pestkowych dotyczy głównie liści: drobnych plamek, przebarwień i przedwczesnego opadania liści. Jeśli na rysunku dominują objawy na owocu, ta odpowiedź nie pasuje do organu rośliny i charakteru zmian.
  • Żółtaczka wiśni (choroba o charakterze układowym) daje przede wszystkim objawy ogólne: chlorozy/żółknięcie, osłabienie wzrostu, pogorszenie kondycji drzewa. Nie jest to typowy obraz punktowego gnicia owoców.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach "na rysunku widoczne są objawy" najpierw ustal, który organ jest porażony (owoc, liść, pęd), a dopiero potem porównuj "typ patogenu" (grzybowy/bakteryjny/wirusowy) oraz szczegóły obrazu (gnicie, plamistość, nekroza, wycieki). To ogranicza ryzyko wyboru odpowiedzi na podstawie samej znajomości nazwy choroby.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To choroba (najczęściej o podłożu grzybowym) atakująca m.in. wiśnie, czereśnie, śliwy i morele. Najbardziej charakterystyczne są objawy na owocach: brunatnienie, gnicie oraz spadek jakości plonu. W sadzie powoduje straty także przez porażanie kwiatów i krótkopędów.
Najczęściej obserwuje się brunatnienie i rozmiękanie miąższu, przechodzące w gnicie. W sprzyjających warunkach na powierzchni mogą pojawiać się jaśniejsze skupienia nalotu/zarodnikowania. Owoce często szybko tracą wartość handlową i mogą zasychać.
Kluczowe jest miejsce występowania objawów. Drobna plamistość dotyczy przede wszystkim liści (plamki, przebarwienia, opadanie liści), natomiast brunatna zgnilizna jest typowo kojarzona z objawami na owocach (brunatnienie i gnicie) i bywa widoczna także na kwiatach.
Rak bakteryjny najczęściej daje objawy na zdrewniałych częściach: nekrozy kory, rany, zamieranie pędów i częste wycieki (np. gumowanie). Brunatna zgnilizna jest zwykle rozpoznawana po objawach na owocach (gnicie, brunatnienie) i bywa związana z porażeniem kwiatów w okresie kwitnienia.
Żółtaczka wiśni to choroba o charakterze układowym, której typowym objawem jest żółknięcie (chloroza) liści, osłabienie wzrostu i pogorszenie kondycji drzewa. Nie jest to klasyczny obraz miejscowego gnicia owoców, dlatego w zadaniach z fotografią często odpada po analizie organu porażenia.
Najpierw ustal, czy na zdjęciu jest owoc, liść, pęd czy kwiat. Potem oceń typ zmiany: plamy, nekrozy, wycieki, nalot, gnicie, deformacje. Dopiero na końcu dopasuj jednostkę chorobową. Taka kolejność zmniejsza ryzyko "zgadywania po nazwie".
Tak, w praktyce porażone owoce mogą nie tylko gnić, ale też zasychać i pozostawać na drzewie. To ważne w ochronie sadu, bo takie owoce mogą być źródłem dalszego rozprzestrzeniania się choroby w kolejnym sezonie, jeśli nie zostaną usunięte.
Najczęstsze pomyłki to: ignorowanie organu rośliny (liść vs owoc), wybór odpowiedzi "najbardziej znanej", mylenie chorób o podobnym brzmieniu nazw oraz pomijanie cech szczególnych (np. gnicie vs plamistość). Na egzaminie pomaga porównanie: gdzie? jak wygląda? jak szybko postępuje?
Ucz się z atlasów objawów i zdjęć porównawczych. Dla każdej choroby zapamiętaj: organ (liść/owoc/pęd), typ objawu (plamy/gnicie/nekrozy) i 1–2 cechy wyróżniające. Dobrą metodą jest robienie fiszek: zdjęcie → nazwa → cechy diagnostyczne.
Bywa mylące, gdy zdjęcie pokazuje tylko fragment rośliny, a objawy są niespecyficzne (np. ogólne brunatnienie). Mylą też infekcje mieszane i uszkodzenia niechorobowe. W testach egzaminacyjnych zwykle dobiera się jednak fotografie z cechami typowymi, więc warto szukać "znaków rozpoznawczych".
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że brunatna zgnilizna drzew pestkowych daje typowe objawy na owocach (brunatnienie, gnicie, często naloty/poduszeczki zarodnikujące).

Źródła:

  • EPPO Global Database – Monilinia laxa (MONILA): https://gd.eppo.int/taxon/MONILA (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (pl) – Brunatna zgnilizna drzew pestkowych: https://pl.wikipedia.org/wiki/Brunatna_zgnilizna_drzew_pestkowych (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Atlasy chorób i szkodników roślin sadowniczych (z fotografiami objawów)
  • Materiały szkoleniowe z diagnostyki wizualnej w sadownictwie
  • Karty charakterystyki agrofagów w bazach instytucji doradczych i naukowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego