KWALIFIKACJA ELM6 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 35.
Na rysunku zamieszczono wygląd i symbol graficzny zaworu, który uległ uszkodzeniu. Korzystając z informacji zamieszczonej w ramce, zaznacz poprawny kod zamówienia nowego egzemplarza.
Ilustracja składa się z trzech części.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kod N371.2 jest właściwy, bo symbol przedstawia zawór 3/2 normalnie zamknięty: po stronie sprężyny (pozycja spoczynkowa) przyłącze 1 jest zablokowane, więc wybiera się "7 = 3/2 N.Z.". Zdjęcie pokazuje przewody wyprowadzone bezpośrednio, co odpowiada końcówce ".2 = przewód 300 mm".

Pełne wyjaśnienie:

Poprawny dobór kodu zamówieniowego wynika z dwóch informacji: funkcji zaworu z symbolu graficznego oraz rodzaju przyłącza elektrycznego ze zdjęcia.

1) Rozpoznanie typu zaworu (N.Z. czy N.O.)
Symbol zaworu 3/2 składa się z dwóch pól (dwie pozycje). Zgodnie z zasadą zapisu symboli pneumatycznych, pole po stronie sprężyny oznacza pozycję spoczynkową (stan bez wysterowania). W tej pozycji należy sprawdzić, co dzieje się z przyłączem 1 (zasilaniem). Jeśli w polu spoczynkowym przyłącze 1 jest zablokowane (oznaczone symbolem zablokowania "T"), to w stanie normalnym zasilanie nie przechodzi na wyjście, czyli zawór jest normalnie zamknięty (N.Z.). To prowadzi do wyboru cyfry "7 = 3/2 N.Z." w kodzie.

2) Dobór końcówki po kropce (rodzaj przyłącza)
Zdjęcie zaworu pokazuje, że z cewki wychodzą bezpośrednio przewody, a nie wtykane złącze. W tabeli kodów odpowiada temu wariant ".2 = przewód 300 mm". Dlatego pełny kod to N371.2.

Dlaczego pozostałe kody są niepoprawne?

  • "N381.2" oraz "N381.4" zawierają cyfrę "8", która odpowiada zaworowi 3/2 normalnie otwartemu. To nie zgadza się z symbolem, bo w pozycji spoczynkowej zasilanie 1 jest zablokowane, a nie drożne.
  • "N371.4" ma prawidłową cyfrę "7" (3/2 N.Z.), ale końcówka ".4" opisuje wariant ze złączem, podczas gdy na zdjęciu widoczne są przewody wyprowadzone bezpośrednio.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal pozycję spoczynkową po sprężynie, potem oceń, czy w spoczynku 1 jest połączone czy zablokowane. Na końcu dopasuj końcówkę po kropce do tego, co widać na fotografii (przewód vs złącze).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pozycję spoczynkową wskazuje strona ze sprężyną w symbolu. Pole (kwadrat) sąsiadujące ze sprężyną pokazuje stan zaworu bez wysterowania. Dopiero w tym polu oceniasz, czy zasilanie 1 jest połączone z 2, czy zablokowane.
Zawór 3/2 N.Z. w stanie spoczynku blokuje przepływ z przyłącza 1 (zasilania) na wyjście 2. Po wysterowaniu (np. cewką) otwiera połączenie 1→2, a odpowietrzenie 3 zmienia swoją funkcję zgodnie z symbolem.
Sprężyna nie opisuje kierunku przepływu. Jej rola w symbolice to wskazanie, do jakiego położenia element wraca samoczynnie. Dlatego sprężyna mówi: to jest pozycja normalna (spoczynkowa), a o otwarciu/zamknięciu decydują strzałki i blokady w tym polu.
Symbol "T" oznacza zablokowanie drogi (przyłącze jest zamknięte, bez połączenia). Jeśli w pozycji spoczynkowej "T" znajduje się przy przyłączu 1, to zasilanie jest odcięte w stanie normalnym, co wskazuje na wykonanie N.Z.
W systemach kodowania producentów często jedna cyfra odpowiada funkcji zaworu. Trzeba ją dobrać z tabeli w ramce, ale dopiero po odczycie symbolu. Gdy w spoczynku 1 jest zablokowane, wybierasz wariant N.Z.; gdy w spoczynku 1 jest drożne do 2, wybierasz N.O.
Końcówka po kropce opisuje zwykle rodzaj przyłącza elektrycznego. Jeśli na zdjęciu widzisz przewody wychodzące bezpośrednio z cewki, wybierasz wariant "przewód". Jeśli jest gniazdo/wtyczka (złącze), wybierasz wariant "złącze". Zawsze porównuj to z tabelą kodów.
Tak. W wielu kodach jedna z cyfr odpowiada napięciu zasilania cewki (np. 24 V DC, 12 V DC). To krytyczne, bo niewłaściwe napięcie uniemożliwi poprawną pracę lub uszkodzi cewkę. Na egzaminie wybierasz wartość zgodną z informacją w ramce/rysunku.
Najczęstsze pomyłki to: odczytanie niewłaściwego pola jako spoczynkowego (ignorowanie sprężyny), mylenie N.Z. z N.O. na podstawie "wrażeń", oraz nieuwzględnienie zdjęcia przy doborze końcówki (przewód vs złącze). Pomaga metoda: sprężyna → stan spoczynku → ocena 1 → dobór końcówki.
Oznaczenia 1, 2, 3 opisują funkcje portów: 1 to zasilanie, 2 to wyjście do odbiornika, 3 to odpowietrzenie. Analiza, które porty są połączone w danej pozycji, pozwala ustalić typ zaworu i poprawnie dobrać kod oraz sposób podłączenia w układzie.
Najlepiej ćwiczyć na zestawach symboli: rozpoznawaj liczbę dróg/pozycji (np. 3/2), ustalaj pozycję spoczynkową po sprężynie i sprawdzaj, co dzieje się z 1 w spoczynku. Dodatkowo ucz się czytać tabele kodów producentów oraz dopasowywać wersje przyłączy do zdjęć elementów.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Kod N371.2 jest właściwy, bo symbol przedstawia zawór 3/2 normalnie zamknięty: po stronie sprężyny (pozycja spoczynkowa) przyłącze 1 jest zablokowane, więc wybiera się "7 = 3/2 N.Z."."

Źródła:

  • ISO 1219-1, Graphical symbols for fluid power systems and components — Pneumatic symbols (część dotycząca zasad odczytu pozycji spoczynkowej i symboli zaworów rozdzielających)
  • Opis zweryfikowanej ilustracji (tabela kodów N3XY.Z oraz symbol zaworu z polem sprężyny i blokadą przyłącza 1) – materiał zadania egzaminacyjnego

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z pneumatyki siłowej (symbole i schematy)
  • Karty katalogowe producentów elektrozaworów (sekcje: kod zamówieniowy, warianty przyłączy)
  • ISO 1219-1 – symbole graficzne w pneumatyce (część dotycząca zaworów rozdzielających)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego