KWALIFIKACJA MTL1 + MTL2 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 13.
Na schemacie głowicy narzucarki cyfrą 3 oznaczono
Ilustracja przedstawia schemat głowicy narzucarki, używanej w procesie odlewniczym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Łopatka formująca i rzucająca masę jest typowym elementem roboczym głowicy narzucarki: przechwytuje masę i nadaje jej kierunek wyrzutu na model/skrzynię formierską.
Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do elementów osłonowych, nośnych lub manipulacyjnych, a nie do części realizującej narzut masy.

Pełne wyjaśnienie:

W głowicy narzucarki kluczową rolę pełni element roboczy, który bezpośrednio uczestniczy w przemieszczaniu i wyrzucaniu masy formierskiej. Takim elementem jest łopatka formująca i rzucająca masę: podczas ruchu (zwykle obrotowego zespołu roboczego) zabiera porcję masy i nadaje jej odpowiednią prędkość oraz kierunek, dzięki czemu masa jest narzucana na powierzchnię formy i zagęszczana udarem.

Odpowiedź "obudowę głowicy" należy odrzucić, ponieważ obudowa spełnia funkcję konstrukcyjną i osłonową: utrzymuje elementy we właściwym położeniu oraz ogranicza rozrzut zanieczyszczeń, ale nie jest częścią, która formuje i wyrzuca masę.

Odpowiedź "wirującą tarczę" bywa kusząca, bo w wielu rozwiązaniach występują elementy wirujące. Sama tarcza (jeśli występuje) jest jednak elementem nośnym/napędowym lub częścią, do której mocuje się elementy robocze. To zwykle łopatki realizują bezpośrednio proces narzutu, a nie "tarcza" jako taka.

Odpowiedź "uchwyt do ręcznego wodzenia głowicy" dotyczy ergonomii prowadzenia i ustawiania narzucarki (manipulacji głowicą), a nie procesu wyrzutu masy. Uchwyt pomaga operatorowi kierować urządzeniem, lecz nie jest elementem wykonawczym odpowiedzialnym za narzucanie.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o schematy maszyn odlewniczych najpierw rozróżnij części robocze (kontakt z masą, wykonują proces) od konstrukcyjnych i osłonowych (obudowy, korpusy) oraz od manipulacyjnych (uchwyty, dźwignie). Zwykle tylko jedna odpowiedź opisuje element, który realnie "pracuje na materiale".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Narzucarka to maszyna używana do narzucania (rzucania) masy formierskiej na model lub do skrzyni formierskiej. Jej głowica wyrzuca masę z odpowiednią energią, co ułatwia wypełnienie wnęk i wstępne zagęszczenie warstw masy podczas wykonywania form.
Łopatka jest elementem roboczym: przechwytuje porcje masy i nadaje im kierunek oraz prędkość wyrzutu. To ona bezpośrednio wpływa na sposób rozprowadzania masy na formie, równomierność narzutu oraz jakość wypełnienia trudno dostępnych miejsc.
Obudowa pełni funkcję konstrukcyjną i osłonową: utrzymuje podzespoły i chroni operatora oraz otoczenie przed rozrzutem. Nie ma kształtu ani pracy ruchowej typowej dla elementów roboczych kontaktujących się z masą w celu jej wyrzutu.
Tarcza zwykle jest większym elementem nośnym, symetrycznym i centralnym, na którym mogą być zamocowane części robocze. Łopatka ma kształt "roboczy" (profil zbierający/odrzucający masę) i jest związana z kierunkiem wyrzutu. Na schematach pomaga też położenie względem wylotu.
Uchwyt pojawia się w rozwiązaniach, gdzie operator prowadzi lub koryguje położenie głowicy podczas narzutu (np. przy ręcznym sterowaniu położeniem). Jest elementem manipulacyjnym, a nie wykonawczym procesu formowania, dlatego nie odpowiada za wyrzucanie masy.
Typowe objawy to nierówny narzut, gorsze wypełnianie wnęk, większe pylenie i rozrzut masy, spadek wydajności oraz konieczność częstszej korekty pracy operatora. Zużyta łopatka może też powodować niestabilny strumień masy i pogorszenie jakości powierzchni formy.
Numeracja elementów na rysunkach technicznych zależy od konkretnej dokumentacji (producent, model, wersja, wydanie DTR). Ten sam typ maszyny może mieć inne zestawy części lub inną numerację. Dlatego na egzaminie zawsze trzeba odnieść się do dołączonego schematu.
Najczęściej uczniowie zgadują po nazwie (np. wybierają "tarcza", bo kojarzy się z ruchem obrotowym) zamiast powiązać element z funkcją. Pomaga zasada: część "robocza" ma kontakt z masą i kształt wpływający na jej tor, a nie jest tylko osłoną lub uchwytem.
Warto ćwiczyć na rysunkach i schematach: rozpoznawanie korpusu/obudowy, części napędowych, części roboczych oraz elementów obsługowych. Dobrą metodą jest tworzenie krótkich fiszek "nazwa–funkcja" i oglądanie maszyn w pracowni, wskazując realne odpowiedniki na schemacie.
Często mylone są: mieszarki mas formierskich (bo też dotyczą masy), ubijarki/wstrząsarki (bo zagęszczają masę) oraz urządzenia do nadmuchiwania mas. Różnica: narzucarka wyrzuca masę strumieniem/uderzeniowo z głowicy, a pozostałe maszyny realizują mieszanie lub zagęszczanie inną metodą.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Materiały szkolne/branżowe z działu: maszyny i urządzenia odlewnicze (nrzucarki, ubijarki, mieszarki)
  • Instrukcje obsługi i dokumentacje techniczno-ruchowe (DTR) narzucarek dostępne w pracowni/szkole
  • Atlasy/zeszyty ćwiczeń z rysunku technicznego maszyn (czytanie schematów i przekrojów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego