KWALIFIKACJA TWO9 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 8.
Na schemacie obrazującym zasadę pracy silnika czterosuwowego krzywa przechodząca przez punkty 1 – 2 odpowiada suwowi
Ilustracja przedstawia schemat działania silnika czterosuwowego, co jest istotne w kontekście kwalifikacji zawodowej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W silniku czterosuwowym suwy mają stałą kolejność: napełniania, sprężania, pracy i wylotu.
Odcinek oznaczony na schemacie jako 1–2 odpowiada fazie, w której do cylindra zasysana jest świeża mieszanka/ładunek, a więc suwowi napełniania. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych etapów cyklu.

Pełne wyjaśnienie:

Silnik czterosuwowy wykonuje pełny cykl pracy w czterech kolejnych suwów tłoka: napełniania, sprężania, pracy (rozprężania) oraz wylotu. Każdy z nich odpowiada innym zjawiskom w cylindrze i innemu układowi otwarcia zaworów.

Poprawna odpowiedź to "napełniania", ponieważ w tym suwie tłok przemieszcza się w dół, a do cylindra napływa świeży ładunek (powietrze lub mieszanka). Na typowych schematach zasady pracy/wykresach indykatorowych fragment odpowiadający napełnianiu jest kojarzony z fazą zasysania: ciśnienie w cylindrze jest wtedy bliskie ciśnieniu w kolektorze dolotowym i zwykle nie rośnie jak przy sprężaniu ani nie osiąga wysokich wartości jak w czasie pracy.

Odpowiedź "sprężania" jest błędna, bo w sprężaniu tłok porusza się w górę, zawory są zasadniczo zamknięte, a ciśnienie w cylindrze wyraźnie rośnie – przebieg i sens fizyczny tej fazy jest inny niż przy napełnianiu.

Odpowiedź "pracy" jest błędna, ponieważ suw pracy zaczyna się po zapłonie/ wtrysku i spalaniu; wtedy pojawiają się najwyższe ciśnienia w cylindrze, a tłok jest napędzany rozprężającymi się gazami.

Odpowiedź "wylotu" także nie pasuje: w wydechu tłok wypycha spaliny, dominuje przepływ na zewnątrz cylindra, a schematyczny przebieg ciśnienia i otwarcie zaworu wylotowego odpowiadają usuwaniu spalin, nie napełnianiu świeżym ładunkiem.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz segment wykresu/schematu i masz wskazać suw, najpierw ustal, czy cylinder jest napełniany, uszczelniony (sprężanie/praca) czy opróżniany (wylot). To zwykle pozwala szybko odróżnić odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Suw napełniania to etap, w którym tłok przemieszcza się w dół, a do cylindra napływa świeży ładunek (powietrze lub mieszanka). Zwykle otwarty jest zawór dolotowy, a ciśnienie w cylindrze jest bliskie ciśnieniu w układzie dolotowym.
Kolejność suwów jest stała: napełnianie, sprężanie, praca (rozprężanie po spalaniu) oraz wylot. Zapamiętanie kolejności pomaga w rozpoznawaniu odcinków na schematach i wykresach indykatorowych.
Uczniowie często kojarzą oba etapy z "przygotowaniem" cylindra, ale fizycznie są różne: w napełnianiu cylinder się wypełnia, a w sprężaniu ładunek jest zamknięty i ciśnienie rośnie. Na wykresach kluczowe jest więc rozpoznanie kierunku zmian ciśnienia i pracy zaworów.
W napełnianiu ciśnienie w cylindrze jest zwykle niskie i zbliżone do dolotu; nie obserwuje się gwałtownego wzrostu jak w sprężaniu ani wysokich wartości jak przy suwie pracy. W praktyce pomaga też kojarzenie: napełnianie występuje po wydechu i przed sprężaniem.
Najwyższe ciśnienia pojawiają się na początku suwu pracy, tuż po zapłonie (w silniku ZI) lub po wtrysku i spalaniu (w silniku ZS). To odróżnia suw pracy od pozostałych faz, które nie generują tak dużych wartości ciśnienia.
Suw wylotu (wydechu) to faza usuwania spalin z cylindra. Tłok porusza się w górę, a gazy spalinowe są wypychane na zewnątrz przez otwarty zawór wylotowy. To przygotowuje cylinder do kolejnego napełnienia świeżym ładunkiem.
Najczęstsze błędy to: mylenie kolejności suwów, nierozróżnianie roli zaworów (dolot/wylot), a także wybór odpowiedzi "na skróty" bez analizy, czy cylinder jest napełniany, zamknięty czy opróżniany. Pomaga schemat: dopływ–zamknięcie–spalanie–odpływ.
W klasycznym opisie cyklu czterosuwowego suw napełniania to ruch tłoka w dół, który "zasysa" ładunek do cylindra. Jeśli na schemacie/wykresie ustalisz kierunek ruchu tłoka, łatwiej dopasujesz nazwę suwu do danego odcinka.
Fazy rozrządu mówią, kiedy zawory dolotowe i wylotowe są otwarte lub zamknięte. To bezpośrednio wskazuje, czy cylinder jest napełniany (otwarty dolot), opróżniany (otwarty wylot) czy zamknięty (sprężanie/praca). Na egzaminie to często klucz do poprawnej odpowiedzi.
Ćwicz rozpoznawanie suwów na kilku typowych schematach i wykresach (p–V, p–α). Zawsze łącz nazwę suwu z działaniem: dopływ ładunku, wzrost ciśnienia, spalanie i rozprężanie, usuwanie spalin. Dodatkowo powtarz kolejność suwów i rolę zaworów.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych etapów cyklu."

Źródła:

  • Wikipedia: Four-stroke engine – opis cyklu i faz (ang.), https://en.wikipedia.org/wiki/Four-stroke_engine (dostęp: 2026-02-27)
  • Encyclopaedia Britannica: Four-stroke cycle – omówienie czterech suwów, https://www.britannica.com/technology/four-stroke-cycle (dostęp: 2026-02-27)
  • Heywood, J.B., "Internal Combustion Engine Fundamentals", rozdział o cyklu czterosuwowym i wykresach indykatorowych, McGraw-Hill (wydanie książkowe – weryfikacja po tytule i spisie treści)

Materiały:

  • Podręczniki do maszyn i urządzeń okrętowych/silników spalinowych w zakresie cyklu czterosuwowego
  • Instrukcje producentów silników (opisy cyklu pracy, rozrząd, wykresy indykatorowe) – jako materiał poglądowy
  • Zbiory zadań z eksploatacji silników spalinowych (interpretacja wykresów p–V i faz rozrządu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego