KWALIFIKACJA ELE11 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 23.
Na schemacie przedstawiono działanie pompy ciepła. W którym z elementów pompy następuje oddanie ciepła do instalacji c.o.?
Ilustracja przedstawia schemat działania pompy ciepła, co jest istotne w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oddanie ciepła do instalacji c.o. zachodzi w wymienniku po stronie "gorącej", czyli w skraplaczu. W tym elemencie czynnik roboczy skrapla się przy wyższym ciśnieniu i temperaturze, a energia jest przekazywana do wody grzewczej obiegu c.o. Na schemacie odpowiada temu element oznaczony jako "1".

Pełne wyjaśnienie:

Pompa ciepła w typowym układzie sprężarkowym przenosi energię z dolnego źródła (np. powietrza, gruntu lub wody) do instalacji grzewczej c.o. Kluczowe jest rozróżnienie dwóch wymienników ciepła: tego, w którym ciepło jest pobierane z otoczenia, oraz tego, w którym ciepło jest oddawane do instalacji.

Miejsce, w którym następuje oddanie ciepła do instalacji c.o., to skraplacz (wymiennik po stronie górnego źródła). W skraplaczu gorący czynnik roboczy po sprężeniu ma wysoką temperaturę i ciśnienie, a następnie oddaje energię do wody obiegowej. Podczas oddawania ciepła czynnik zwykle przechodzi przemianę fazową: z pary do cieczy (skraplanie), co wiąże się z przekazaniem znacznej ilości energii w wymienniku.

Odpowiedź "1" jest poprawna, bo na schemacie wskazuje element pełniący funkcję skraplacza – ten, który jest hydraulicznie powiązany z instalacją c.o. i odpowiada za przekazywanie do niej energii.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo odpowiadają elementom o innych rolach w obiegu:

  • Element odpowiadający parownikowi służy do pobierania ciepła z dolnego źródła, a nie do zasilania c.o.
  • Element odpowiadający sprężarce zwiększa ciśnienie i temperaturę czynnika oraz umożliwia transport energii, ale nie jest głównym miejscem przekazywania ciepła do wody c.o.
  • Element odpowiadający zaworowi rozprężnemu (lub dławiącemu) powoduje spadek ciśnienia i temperatury czynnika przed parownikiem; nie służy do oddawania ciepła do instalacji.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy instalacji c.o., szukaj na schemacie wymiennika połączonego z obiegiem grzewczym. To właśnie w tym miejscu pompa ciepła "dostarcza" energię do budynku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skraplacz to wymiennik ciepła po stronie "gorącej" pompy ciepła. To w nim czynnik roboczy oddaje energię do instalacji (np. c.o.) i zwykle przechodzi ze stanu pary do cieczy. W praktyce skraplacz "zasila" układ grzewczy w ciepło.
Po sprężeniu czynnik ma wysoką temperaturę, więc może przekazać energię wodzie grzewczej. W skraplaczu zachodzi intensywne oddawanie ciepła, często wraz ze skraplaniem pary, co zwiększa ilość przekazywanej energii. Dlatego ten element jest kluczowy dla ogrzewania.
Parownik jest wymiennikiem po stronie dolnego źródła i służy do pobierania ciepła z otoczenia (powietrza/gruntu/wody). Skraplacz działa odwrotnie: oddaje ciepło do instalacji c.o. Różnica polega na kierunku przepływu energii: w parowniku "do czynnika", w skraplaczu "z czynnika".
Szukaj wymiennika połączonego hydraulicznie z obiegiem grzewczym (zasilanie/powrót c.o.). To będzie skraplacz. Dodatkowo na schematach często widać, że po tej stronie czynnik jest po sprężarce (gorący), a za wymiennikiem przechodzi dalej do rozprężania.
Sprężarka podnosi ciśnienie i temperaturę czynnika oraz pobiera energię elektryczną, ale główne przekazywanie ciepła do wody c.o. zachodzi w skraplaczu. Sprężarka jest elementem napędowym obiegu, a skraplacz jest elementem wymiany ciepła z instalacją.
Czynnik skrapla się w skraplaczu, gdy oddaje ciepło do instalacji (np. c.o.). Dzieje się to po stronie wysokiego ciśnienia, zwykle po sprężarce. Skraplanie jest korzystne, bo w trakcie przemiany fazowej przekazywana jest duża ilość energii.
Typowe sygnały to zbyt niska temperatura zasilania c.o., niestabilna praca urządzenia oraz nieprawidłowe temperatury na wejściu/wyjściu skraplacza. W praktyce przyczyną bywa słaby przepływ wody grzewczej, zapowietrzenie, zabrudzenie wymiennika lub błędne nastawy.
Górne źródło to odbiornik ciepła, czyli instalacja, do której pompa ciepła dostarcza energię (najczęściej c.o. lub c.w.u.). Po stronie górnego źródła znajduje się skraplacz. Dolne źródło to środowisko, z którego energia jest pobierana (np. powietrze, grunt).
Częsty błąd to zamiana ról parownika i skraplacza oraz wybór sprężarki jako miejsca oddawania ciepła. Uczniowie mylą też kierunek przepływu energii z kierunkiem przepływu czynnika. Pomaga zapamiętać: parownik pobiera, skraplacz oddaje, a sprężarka umożliwia "podniesienie" temperatury.
Ćwicz odczyt typowego obiegu sprężarkowego: parownik–sprężarka–skraplacz–zawór rozprężny. Ucz się rozpoznawać elementy po funkcji i po tym, do jakiej instalacji są podłączone (dolne/górne źródło). Dobrą metodą jest rysowanie schematu i opisywanie, gdzie zachodzi pobór i oddanie ciepła.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Oddanie ciepła do instalacji c.o."

Źródła:

  • https://en.wikipedia.org/wiki/Heat_pump - accessed 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_ciep%C5%82a - dostęp 2026-02-27
  • https://www.energy.gov/energysaver/heat-pump-systems - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw chłodnictwa i pomp ciepła (obieg sprężarkowy)
  • Instrukcje producentów pomp ciepła: schematy hydrauliczne i chłodnicze (sekcje: skraplacz/parownik)
  • Podstawy termodynamiki technicznej: przemiany fazowe i bilans energii w wymiennikach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego