KWALIFIKACJA ELE2 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 1.
Na schemacie przedstawiono podział silników
Ilustracja przedstawia schemat podziału silników indukcyjnych, który jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Silniki bocznikowe i szeregowe to odmiany silników prądu stałego (związane ze sposobem wzbudzenia). Silnik synchroniczny pracuje z prędkością synchroniczną pola. Jeśli schemat przedstawia podział silników indukcyjnych, właściwa jest odpowiedź "asynchronicznych".

Pełne wyjaśnienie:

Określenie "silnik asynchroniczny" dotyczy silnika prądu przemiennego, w którym prędkość wirnika jest inna niż prędkość pola wirującego stojana (występuje poślizg). W wielu szkolnych schematach podziału maszyn elektrycznych silniki asynchroniczne (indukcyjne) stanowią odrębną, bardzo typową grupę, często dalej dzieloną na kolejne podtypy.

Odpowiedź "synchronicznych" nie pasuje do podziału silników asynchronicznych: silnik synchroniczny to osobna klasa maszyn, w której wirnik "nadąża" za polem i pracuje z prędkością synchroniczną (co w praktyce daje inne właściwości eksploatacyjne i inne wymagania rozruchowe).

Odpowiedzi "bocznikowych" oraz "szeregowych" odnoszą się do silników prądu stałego i sposobu połączenia uzwojenia wzbudzenia z twornikiem: bocznikowo (równolegle) albo szeregowo. To inny "klucz podziału" niż typowy podział silników indukcyjnych prądu przemiennego.

Na egzaminie warto zapamiętać praktyczną wskazówkę: jeżeli w odpowiedziach pojawiają się "bocznikowy/szeregowy", to zwykle chodzi o rodzinę silników DC; jeżeli mowa o "asynchroniczny/synchroniczny", to zwykle o silniki AC i ich zasadę działania. W pytaniach z rysunkiem zawsze należy najpierw odczytać, jakim kryterium schemat dzieli silniki (zasilanie AC/DC, zasada działania, konstrukcja), a dopiero potem dopasować nazwę grupy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Silnik asynchroniczny (indukcyjny) pracuje z prędkością wirnika mniejszą od prędkości pola wirującego stojana (występuje poślizg). Silnik synchroniczny pracuje z prędkością pola (bez poślizgu). Różnią się też właściwościami rozruchu i stabilizacją prędkości.
Nazwy "bocznikowy" i "szeregowy" opisują sposób połączenia uzwojenia wzbudzenia z twornikiem w silniku prądu stałego: równolegle (bocznikowo) albo szeregowo. To klasyczny podział silników DC, a nie podstawowy podział silników indukcyjnych AC.
Na schemacie zwykle pojawiają się hasła wskazujące na indukcję/poślizg lub podziały typowe dla silników indukcyjnych (np. według wirnika). Kluczowe jest odczytanie kryterium podziału: jeśli rozdziela się maszyny na "asynchroniczne", to nie będą to silniki bocznikowe ani szeregowe.
Silniki asynchroniczne są powszechne w napędach przemysłowych: wentylatory, pompy, sprężarki, przenośniki, obrabiarki. Są trwałe i proste konstrukcyjnie, a ich prędkość łatwo regulować falownikiem. Dlatego w praktyce elektromechanika spotyka się je bardzo często.
W idealnym ujęciu prędkość silnika synchronicznego jest związana z częstotliwością zasilania i liczbą biegunów, więc przy stałej częstotliwości jest "stała". W praktyce warunki rozruchu i sterowania mają znaczenie, ale brak poślizgu odróżnia go od silnika asynchronicznego.
Najczęstszy błąd to wybór na podstawie podobieństwa nazw bez analizy treści schematu. Uczniowie mylą "synchroniczny" z "asynchronicznym", bo oba są silnikami AC. Pomaga sprawdzenie, czy pytanie dotyczy poślizgu/indukcji (asynchroniczny) czy pracy bez poślizgu (synchroniczny).
Poślizg to różnica między prędkością pola wirującego stojana a prędkością wirnika. Jest potrzebny, aby w wirniku indukowały się prądy wytwarzające moment. Gdyby wirnik obracał się dokładnie jak pole, indukcja by zanikła i moment spadłby do zera.
Silniki bocznikowe i szeregowe spotyka się tam, gdzie stosuje się napędy prądu stałego lub silniki komutatorowe. Klasycznie: napędy wymagające regulacji i dużego momentu (szeregowe) lub stabilniejszej prędkości (bocznikowe). W nowoczesnych układach wiele zastosowań przejęły napędy AC z falownikami.
Najlepiej robić tabelę: zasilanie (AC/DC), zasada działania (asynchroniczny/synchroniczny), konstrukcja (np. komutatorowy/bezkomutatorowy). Do tego kilka schematów poglądowych i pytania testowe. Na egzaminie najpierw rozpoznaj kryterium podziału na rysunku, dopiero potem wybieraj odpowiedź.
Zwykle nie. Sens pytania polega na odczytaniu, jaki podział pokazuje rysunek (jakie gałęzie i podpisy zawiera). Dopiero wtedy można jednoznacznie wskazać, czy schemat dotyczy silników asynchronicznych, synchronicznych czy np. odmian silników prądu stałego (bocznikowych/szeregowych).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Silniki bocznikowe i szeregowe to odmiany silników prądu stałego (związane ze sposobem wzbudzenia)."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_asynchroniczny - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_synchroniczny - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_pr%C4%85du_sta%C5%82ego - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Notatki/lekcje z działu "Maszyny elektryczne – silniki AC i DC"
  • Tablice porównawcze: cechy silnika asynchronicznego, synchronicznego i DC
  • Zadania testowe z rozpoznawania maszyn po schemacie i opisie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego