KWALIFIKACJA MOT2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 4.
Na schemacie przedstawiono połączenia elektryczne
Ilustracja przedstawia schemat połączeń elektrycznych w prądnicy trójfazowej, co jest zgodne z pytaniem egzaminacyjnym
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prądnica trójfazowa ma trzy uzwojenia stojana (trzy "fazy") połączone tak, by wytwarzać napięcie przemienne, które następnie jest prostowane (zwykle mostkiem diodowym) do zasilania instalacji 12/24 V i ładowania akumulatora. Taki układ połączeń odróżnia ją od prądnicy jednofazowej i od obwodów wentylatora czy rozrusznika.

Pełne wyjaśnienie:

W pojeździe samochodowym źródłem energii elektrycznej podczas pracy silnika jest najczęściej alternator, czyli prądnica trójfazowa z prostownikiem. Kluczową cechą takiego rozwiązania są trzy uzwojenia stojana, w których indukuje się napięcie przemienne przesunięte w fazie. Następnie napięcie to jest prostowane (najczęściej przez mostek diodowy), aby zasilać instalację prądu stałego oraz ładować akumulator.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "w prądnicy trójfazowej"? Ponieważ schemat połączeń charakterystyczny dla alternatora obejmuje elementy typowe dla wytwarzania i wykorzystania napięcia trójfazowego (trzy toru/uzwojenia), a także część prostowniczą, która zamienia prąd przemienny na stały. W praktyce właśnie taki układ spotyka się w samochodach osobowych i ciężarowych jako element układu ładowania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "w prądnicy jednofazowej" – prądnica jednofazowa ma pojedynczy obwód wytwarzania napięcia przemiennego (jedną "fazę"), więc topologia połączeń jest prostsza i nie odpowiada układowi trójfazowemu.
  • "układu zasilania wentylatora" – zasilanie wentylatora (np. chłodnicy) to obwód odbiornika z zabezpieczeniem i elementem wykonawczym (przekaźnik/moduł), a nie układ wytwarzania i prostowania energii.
  • "układu zasilania rozrusznika" – rozrusznik jest zasilany dużym prądem z akumulatora przez stycznik/elektrowłącznik; schemat takiego obwodu nie przypomina układu uzwojeń i prostownika typowego dla alternatora.

Wskazówka egzaminacyjna: przy rozpoznawaniu schematów szukaj elementów świadczących o wytwarzaniu energii (uzwojenia, połączenia faz) oraz o jej przekształcaniu (diody/prostownik, regulator). To zwykle odróżnia alternator od obwodów odbiorników (wentylator) i od rozruchu (rozrusznik).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To alternator wytwarzający napięcie przemienne w trzech uzwojeniach stojana. Napięcie to jest następnie prostowane do prądu stałego, aby zasilać instalację pojazdu i ładować akumulator podczas pracy silnika.
Szukaj trzech torów uzwojeń (trzech "faz") oraz elementów prostowania, np. diody/mostek prostowniczy. Obecność kilku diod i trzech wyprowadzeń stojana zwykle wskazuje na układ trójfazowy.
Alternator wytwarza prąd przemienny, a instalacja samochodu i akumulator wymagają prądu stałego. Mostek diodowy prostuje napięcie z uzwojeń, dzięki czemu możliwe jest ładowanie akumulatora i zasilanie odbiorników.
Może pojawić się zaniżone ładowanie, większe tętnienia napięcia, przygasanie świateł lub komunikaty o błędzie ładowania. Uszkodzenie fazy bywa mylone z awarią akumulatora, dlatego warto wykonać pomiary napięcia i tętnień.
To źródło energii wytwarzające napięcie przemienne w jednym obwodzie (jednej fazie). W nowoczesnych samochodach osobowych standardem jest alternator trójfazowy; układy jednofazowe częściej spotyka się w prostszych zastosowaniach.
Tak, gdy patrzy się tylko na "grube" przewody. Rozrusznik ma zwykle prosty tor: akumulator–stycznik–silnik rozrusznika. Alternator natomiast zawiera uzwojenia i elementy prostujące/regulujące, więc jego schemat jest innego typu.
Regulator utrzymuje napięcie ładowania na właściwym poziomie, sterując prądem wzbudzenia wirnika. Dzięki temu instalacja i akumulator nie są przeładowywane ani niedoładowywane mimo zmiennych obrotów silnika i obciążenia.
Gdy na schemacie widać trzy uzwojenia/wyprowadzenia faz oraz prostowanie diodami. Jeśli schemat pokazuje elementy charakterystyczne dla wytwarzania prądu przemiennego i jego zamiany na stały, najczęściej chodzi o alternator.
Najczęstsze to: ignorowanie liczby uzwojeń/faz, mylenie diod prostownika z diodami zabezpieczającymi w innych obwodach oraz traktowanie każdego schematu z akumulatorem jako schematu rozrusznika. Pomaga analiza funkcji bloków układu.
Alternator jest zwykle napędzany paskiem osprzętu i połączony przewodem z akumulatorem (przez instalację/bezpieczniki) oraz z układem sterowania (np. sygnał kontrolki ładowania, sterowanie wzbudzeniem). Dokładne połączenia zależą od pojazdu.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że taki układ połączeń odróżnia ją od prądnicy jednofazowej i od obwodów wentylatora czy rozrusznika.

Źródła:

  • Robert Bosch GmbH: "Bosch Automotive Handbook", rozdziały dotyczące alternatora/układu ładowania, wydanie zależne od wersji podręcznika
  • William H. Crouse, Donald L. Anglin: "Automotive Electrical and Electronic Systems", rozdział o charging system/alternator, wydanie zależne od wersji podręcznika

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z elektrotechniki samochodowej (rozdziały: układ ładowania, alternator)
  • Instrukcje serwisowe producentów pojazdów dotyczące diagnostyki układu ładowania
  • Materiały szkoleniowe o budowie alternatorów i mostków prostowniczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego