Dioda Zenera to element półprzewodnikowy, który celowo wykorzystuje zjawisko przebicia w kierunku zaporowym. Po osiągnięciu określonego napięcia (napięcia Zenera) napięcie na diodzie zmienia się niewiele mimo wzrostu prądu w pewnym zakresie. Dlatego w praktyce spotyka się ją w układach stabilizacji napięcia, odniesienia napięciowego, prostych ogranicznikach (clamp) oraz zabezpieczeniach wejść układów pomiarowych w urządzeniach mechatronicznych.
Odpowiedź "Zenera" pasuje do sytuacji, gdy na schemacie element oznaczony jako dioda ma symbol charakterystyczny dla diody Zenera (odmienne zakończenie katody w symbolu w porównaniu do zwykłej diody) albo gdy dokumentacja schematu wskazuje funkcję stabilizacji/ograniczania napięcia w danym miejscu układu.
- "prostowniczą" wybiera się błędnie, gdy zakłada się, że każda dioda w układzie jest do prostowania. Dioda prostownicza służy głównie do przewodzenia w kierunku przewodzenia i blokowania w zaporowym, bez pracy w kontrolowanym przebiciu.
- "tunelową" to odpowiedź typowo myląca: diody tunelowe są elementami specjalnymi (z ujemną rezystancją dynamiczną w pewnym zakresie) i stosuje się je w innych, bardziej niszowych zastosowaniach; ich dobór wynika z zupełnie innej funkcji układu.
- "pojemnościową" (warikap/waraktor) dotyczy diody, której pojemność złącza zależy od napięcia w kierunku zaporowym; używa się jej np. do strojenia obwodów. To inny cel niż stabilizacja napięcia typowa dla diody Zenera.
W nauce do egzaminu pomaga szybkie skojarzenie: Zener = stabilizacja/ograniczanie napięcia w zaporowym, prostownicza = prostowanie/mostki, pojemnościowa = strojenie, tunelowa = zastosowania specjalne.
