Średnica cyrkulacji taktycznej to miara "jak szeroko" statek wykonuje zwrot w początkowej fazie manewru (zwykle oceniana, zanim ruch ustali się w stabilną cyrkulację). W praktyce zależy ona nie tylko od wychylenia steru i prędkości, ale też od cech układu napędowego.
Na statku z jedną śrubą stałą prawoskrętną występuje asymetria zwrotu: struga zaśrubowa, jej oddziaływanie na ster oraz poprzeczny składowy uciąg powodują, że zachowanie przy zwrocie w prawo i w lewo różni się. W konsekwencji jedna ze stron zwrotu daje większą średnicę cyrkulacji taktycznej. Dla rozpatrywanego przypadku jest to zwrot w prawo, dlatego poprawna jest odpowiedź: "większa przy zwrocie w prawo".
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "większa przy zwrocie w lewo" – odwraca zależność strony zwrotu od efektów śruby prawoskrętnej, nie uwzględnia właściwego kierunku asymetrii dla tego przypadku.
- "taka sama niezależnie od kierunku zwrotu" – to typowe, ale błędne założenie symetrii. Przy pojedynczej śrubie stałej często występują różnice prawo/lewo właśnie z powodu oddziaływań hydrodynamicznych układu napędowego.
- "przy zwrocie w lewo równa średnicy cyrkulacji ustalonej" – miesza dwa pojęcia: cyrkulacja taktyczna (faza przejściowa/ocena manewru) i cyrkulacja ustalona (stan stabilny). Równość tych wartości nie jest regułą i nie wynika z samego kierunku zwrotu.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie łączy typ śruby (prawoskrętna/lewoskrętna) z parametrami cyrkulacji, szukaj odpowiedzi zakładającej asymetrię, a nie identyczność zwrotów. Następnie przypisz właściwą stronę zwrotu zgodnie z poznanym modelem oddziaływań śruby na manewr.
