W pytaniu kluczowe są dwie informacje: obraz po trawieniu przekroju oraz to, że wada powstała w trakcie obróbki plastycznej. Trawienie makroskopowe uwidacznia granice nieciągłości, rozwarstwień i "zawinięć" materiału, które w stanie nietrawionym mogą być słabo widoczne.
"Zawalcowanie" jest wadą przeróbczą typową dla procesów odkształcania (szczególnie walcowania). Mechanizm polega na tym, że na skutek nieprawidłowych warunków prowadzenia lub stanu powierzchni (np. zanieczyszczeń, łuszczącej się zgorzeliny, fałdowania metalu) część warstwy powierzchniowej zostaje zagięta, a następnie podczas kolejnych przejść zawalcowana w głąb. Na przekroju po trawieniu taki defekt ma postać charakterystycznej, wydłużonej nieciągłości przypominającej "zawinięcie" lub "zakładkę". To uzasadnia wybór odpowiedzi "Zawalcowanie".
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?
- "Wżer" oznacza ubytek/krater, zwykle kojarzony z lokalnym wytrawieniem lub oddziaływaniem korozyjnym. Nie jest to typowa wada powstająca na skutek samego odkształcania plastycznego; na przekroju miałaby raczej postać wgłębienia (braku materiału), a nie zawiniętej warstwy.
- "Łuska" dotyczy odspojenia/odwarstwienia przy powierzchni (np. płat zgorzeliny, odspojona warstwa). Choć może wiązać się z procesami cieplno-plastycznymi, jej obraz i sens pojęcia nie odpowiadają klasycznemu "zawalcowaniu" ujawnianemu jako wciśnięta zakładka w materiale.
- "Naderwanie" to pęknięcie/rozdarcie metalu. Jest również możliwe w obróbce plastycznej, ale ma charakter przerwania ciągłości (szczelina/pęknięcie), a nie zakładki zawalcowanej w głąb. W praktyce na przekroju dąży się do odróżnienia pęknięcia od wady typu zakładka.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści jest mowa o wadzie pochodzącej z odkształcania, a obraz na przekroju po trawieniu sugeruje zawinięcie warstwy, najczęściej chodzi o wady typu zakładka/zawalcowanie. Gdy widzisz ubytek – rozważ wżer; gdy pęknięcie – naderwanie; gdy odspojenie przy powierzchni – łuska.
