KWALIFIKACJA DRM8 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 33.
Na wykonanie 100 szt. taboretów zużyto netto 1,3 m3 tarcicy iglastej nieobrzynanej, której wskaźnik wydajności wynosi 50%. Ile wyniesie koszt zakupionej tarcicy, jeśli cena tarcicy wynosi 1200 zł/m3?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydajność 50% oznacza, że zużycie netto (1,3 m3) stanowi połowę ilości zakupionej. Dlatego ilość tarcicy do zakupu: 1,3 / 0,5 = 2,6 m3. Koszt zakupu wynosi 2,6 × 1200 zł/m3 = 3120 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z kalkulacji materiałowej kluczowe jest rozróżnienie:

  • zużycia netto – ilości materiału "w produkcie" (po odjęciu strat, odpadów, przycinków),
  • ilości zakupionej (brutto) – ilości, którą trzeba kupić, aby po przetworzeniu uzyskać wymaganą ilość netto.

Podano, że na 100 taboretów zużyto netto 1,3 m3 tarcicy, a wskaźnik wydajności wynosi 50%. W takim ujęciu wydajność mówi, jaka część materiału zakupionego przechodzi do zużycia netto:

wydajność = netto / brutto

Skoro wydajność = 50% = 0,5, to:

0,5 = 1,3 / brutto, więc brutto = 1,3 / 0,5 = 2,6 m3.

Następnie liczymy koszt zakupu przy cenie 1200 zł/m3:

koszt = 2,6 × 1200 = 3120 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 1560 zł – to koszt policzony od 1,3 m3 (1,3 × 1200), czyli z pominięciem wydajności i strat procesu.
  • 4680 zł – odpowiada 3,9 m3 po przeliczeniu, co sugeruje błędne działanie na procentach (np. dodawanie 50% zamiast dzielenia).
  • 6240 zł – odpowiada 5,2 m3, zwykle wynika z podwójnego "skorygowania" wydajności (np. pomnożenia i dodatkowego przeliczenia).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy wydajność jest mniejsza niż 100%, ilość zakupiona musi być większa niż ilość netto, więc w praktyce najczęściej wykonuje się dzielenie przez ułamek wydajności.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wydajność 50% oznacza, że z każdej jednostki materiału kupionego tylko połowa przechodzi do zużycia netto. Matematycznie często przyjmuje się zależność: wydajność = netto / brutto, więc aby policzyć brutto, dzielisz netto przez 0,5.
Zużycie netto to ilość drewna "zawarta w wyrobie" po obróbce, czyli bez odpadów powstających przy rozkroju, przycinaniu i obróbce. W praktyce netto jest mniejsze od ilości zakupionej, bo część materiału staje się odpadem lub elementami niewykorzystanymi.
Najczęściej stosuje się wzór: brutto = netto / wydajność (gdzie wydajność zapisujesz jako ułamek, np. 50% = 0,5). To pozwala uwzględnić straty materiałowe. Dopiero od wyliczonego brutto liczysz koszt zakupu według ceny za m3.
Bo 0,5 opisuje, jaka część brutto staje się netto. Jeśli netto to połowa brutto, to brutto musi być dwa razy większe. Mnożenie netto przez 0,5 zmniejszyłoby wynik i dało ilość jeszcze mniejszą niż netto, co byłoby sprzeczne z istnieniem odpadów.
Najczęstsze błędy to: mylenie netto z brutto (liczenie kosztu z netto), złe działanie na procentach (dodawanie/odejmowanie 50% zamiast dzielenia), oraz brak zamiany 50% na 0,5. Warto zawsze sprawdzić logikę: przy wydajności <100% ilość kupowana musi wyjść większa niż netto.
Cena zakupu w zł/m3 dotyczy ilości kupowanej, czyli brutto (fizycznie dostarczonego materiału). Dlatego najpierw wyznaczasz objętość tarcicy do zakupu z uwzględnieniem wydajności, a dopiero potem mnożysz przez cenę jednostkową.
Użyj kontroli przybliżonej: jeśli wydajność to 50%, to brutto jest około 2× większe niż netto. Z 1,3 m3 robi się ok. 2,6 m3. Cena 1200 zł/m3 daje ok. 2,6×1200 ≈ 3120 zł. Jeśli wyjdzie mniej niż 1560 zł, to na pewno błąd.
Wskaźnik wydajności stosuje się przy planowaniu produkcji i zakupów: do obliczenia, ile tarcicy trzeba kupić na zlecenie, jaką część stanowi odpad oraz jak zmiana technologii rozkroju wpływa na koszt. Jest też użyteczny w analizie opłacalności i kontroli kosztów materiałowych.
Im niższa wydajność, tym więcej materiału trzeba kupić, aby uzyskać to samo netto, więc rośnie koszt zakupu i często koszt jednostkowy wyrobu. Poprawa wydajności (np. lepszy rozkrój, mniejsze naddatki) zmniejsza ilość brutto, a więc obniża koszt materiału przypadający na wyrób.
Ćwicz schemat: 1) zamiana procentu na ułamek, 2) brutto = netto / wydajność, 3) koszt = brutto × cena. Rób też kontrolę logiczną (brutto > netto przy wydajności < 100%). Warto rozwiązać kilka zadań o różnych wydajnościach (np. 40%, 60%, 80%).
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Wydajność 50% oznacza, że zużycie netto (1,3 m3) stanowi połowę ilości zakupionej."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunku procentowego (zadania typu: część–całość, procent–ułamek)
  • Notatki/lekcje z kalkulacji materiałowej w technologii drewna (netto/brutto, wydajność, odpady)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń materiałowych i kosztowych dla technologii drewna

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego