W instalacjach solarnych czynnik roboczy na bazie glikolu propylenowego ma zapewniać ochronę przed zamarzaniem i wspierać ochronę antykorozyjną (dzięki pakietowi inhibitorów). Z czasem płyn może jednak ulegać starzeniu, a jego produkty rozkładu mogą tworzyć osady, które pogarszają wymianę ciepła, mogą zatykać elementy armatury i utrudniać pracę pomp.
Najsilniej na wytrącanie osadu wpływają dwa czynniki:
- Bardzo wysoka temperatura – w instalacjach solarnych może wystąpić podczas przegrzewu lub stagnacji (gdy energia nie jest odbierana). Wysoka temperatura przyspiesza reakcje chemiczne w płynie, co może prowadzić do rozkładu glikolu i dodatków uszlachetniających oraz do powstawania związków o mniejszej rozpuszczalności.
- Nieszczelność instalacji – nawet niewielkie nieszczelności sprzyjają zasysaniu powietrza lub okresowemu napowietrzaniu obiegu. Tlen przyspiesza procesy utleniania, co nasila degradację czynnika oraz zużywanie inhibitorów. W efekcie rośnie skłonność do tworzenia osadów i zanieczyszczeń.
Dlatego odpowiedź "nieszczelność instalacji i bardzo wysoka temperatura" jest prawidłowa: opisuje typowy mechanizm starzenia płynu solarnego (temperatura + dostęp tlenu), który realnie prowadzi do powstawania osadów.
Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo nie wskazują bezpośrednich przyczyn chemicznego wytrącania osadów z glikolu:
- Nieodpowiedni kąt montażu kolektorów wpływa na uzyski energii i profil temperatur, ale sam w sobie nie jest typową, bezpośrednią przyczyną osadów w płynie; osady wiążą się przede wszystkim z warunkami degradacji czynnika.
- Użytkowanie zimą zwykle oznacza niższe temperatury pracy, które raczej spowalniają rozkład chemiczny płynu; samo korzystanie w okresie zimowym nie jest charakterystyczną przyczyną wytrącania osadów.
- Niewłaściwy dobór grupy pompowej może powodować problemy hydrauliczne (przepływ, odpowietrzanie, dobór armatury), ale jako pojedynczy czynnik nie opisuje mechanizmu tworzenia osadów z czynnika na bazie glikolu.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "osad z czynnika glikolowego", najczęściej chodzi o przegrzew/stagnację oraz napowietrzanie/nieszczelność, czyli warunki przyspieszające starzenie chemiczne płynu.
