KWALIFIKACJA EKA3 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 10.
Na zamieszczonym rysunku przedstawiono dokumentację
Ilustracja przedstawia dokumentację w formie legitymacji, która jest związana z zawodem technika archiwisty.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dokumentacja aktowa to przede wszystkim akta (pisma i materiały kancelaryjne) tworzące sprawy i zbiory akt, zwykle w formie teczek, poszytów lub segregatorów. Dokumentacja obrazowa dotyczy ikonografii (np. fotografie), sfragistyczna – pieczęci, a kartograficzna – map i planów.

Pełne wyjaśnienie:

W archiwistyce rozróżnia się rodzaje dokumentacji m.in. według postaci (formy i nośnika). W tym ujęciu dokumentacja aktowa obejmuje akta, czyli materiały powstałe w toku działalności urzędów, instytucji lub osób, zwykle mające charakter pism i zapisów kancelaryjnych: podania, decyzje, korespondencję, protokoły, sprawozdania, wykazy itp. W praktyce występują one często jako teczki aktowe, poszyty lub uporządkowane pliki akt.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych, wyspecjalizowanych rodzajów materiałów archiwalnych:

  • Dokumentacja obrazowa (ikonograficzna) to materiały przedstawiające obraz: fotografie, negatywy, slajdy, grafiki, plakaty, rysunki czy reprodukcje. Kluczowe jest tu to, że podstawową informacją jest przedstawienie wizualne.
  • Dokumentacja sfragistyczna dotyczy pieczęci (np. odcisków pieczętnych, laków, tłoków), a więc materiałów, w których zasadniczą cechą rozpoznawczą są elementy związane z pieczętowaniem i uwierzytelnianiem dokumentów.
  • Dokumentacja kartograficzna obejmuje mapy, plany, szkice sytuacyjne, atlasy i inne opracowania przestrzenne. Wyróżnia ją układ kartograficzny, skala, siatka, legenda lub sposób przedstawienia terenu.

Aby poprawnie rozwiązać takie zadanie na egzaminie, warto przyjąć prostą procedurę: (1) rozpoznać, czy materiał jest pismem/aktami, czy przedstawieniem wizualnym, czy mapą/planem, czy też dotyczy pieczęci; (2) dopasować tę cechę do właściwego rodzaju dokumentacji. Najczęstsza pułapka polega na tym, że zarówno akta, jak i mapy czy fotografie mogą być "na papierze" – decyduje jednak funkcja i forma zapisu informacji, nie sam materiał nośnika.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dokumentacja aktowa to akta, czyli materiały powstałe w toku działalności instytucji lub osoby, zwykle o charakterze pism i zapisów kancelaryjnych (np. korespondencja, protokoły, decyzje). Najczęściej spotkasz je jako teczki aktowe, poszyty lub uporządkowane zestawy dokumentów.
Sprawdź, co jest podstawową informacją: w aktowej dominuje treść pisemna (sprawy, pisma, formularze), a w obrazowej – przedstawienie wizualne (fotografia, grafika, plakat, rysunek). Sam fakt, że coś jest na papierze, nie przesądza o aktowej postaci.
Dokumentacja kartograficzna obejmuje mapy, plany i szkice sytuacyjne, czyli materiały pokazujące przestrzeń i układ terenu. Rozpoznasz ją po elementach typowych dla map: skali, legendzie, siatce, opisach miejsc oraz sposobie przedstawienia obiektów w terenie.
Dokumentacja sfragistyczna dotyczy pieczęci i materiałów związanych z pieczętowaniem, np. odcisków pieczętnych, laków czy tłoków. Kluczową cechą jest funkcja uwierzytelniania oraz obecność formy pieczęci (znak, herb, napis otokowy).
Bo oba rodzaje mogą być wykonane na papierze i przechowywane w teczkach. Różnica tkwi w formie zapisu informacji: akta to układ spraw i pism, a kartografia to przedstawienie przestrzeni (mapa/plan). Na egzaminie zawsze szukaj cech mapy, nie tylko formatu kartki.
Najczęściej są to fotografie, negatywy, slajdy, grafiki, plakaty, rysunki oraz inne materiały ikonograficzne. Wyróżnia je to, że zasadniczą treść stanowi obraz, a opis tekstowy ma charakter pomocniczy (np. podpis, metryczka).
Nie zawsze. Akta mogą dotyczyć także organizacji, firm, stowarzyszeń czy osób, jeśli tworzą uporządkowany zespół dokumentów powstałych w toku ich działalności. W praktyce egzaminacyjnej "aktowa" odnosi się do postaci kancelaryjnej i sprawowej, a nie tylko do urzędu.
Częsty błąd to wybór "aktowa", bo to najbardziej znane pojęcie, bez analizy cech szczególnych (np. legenda mapy, odcisk pieczęci, kadr fotograficzny). Drugi błąd to ocenianie treści ("historyczne") zamiast formy nośnika i sposobu zapisu informacji.
Rozdziela się je m.in. przy porządkowaniu i opracowaniu materiałów oraz przy doborze zabezpieczeń i sposobu przechowywania. Mapy i materiały ikonograficzne często wymagają innych warunków (formaty, teczki, przekładki) niż standardowe teczki aktowe z pismami.
Ucz się przez przykłady: obejrzyj skany akt, fotografii, map oraz pieczęci i wypisz cechy rozpoznawcze każdego typu. Trenuj dopasowanie po jednej dominującej cesze (pismo–akta, obraz–ikonografia, przestrzeń–mapa, odcisk–pieczęć). To skraca czas na egzaminie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dokumentacja aktowa to przede wszystkim akta (pisma i materiały kancelaryjne) tworzące sprawy i zbiory akt, zwykle w formie teczek, poszytów lub segregatorów.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKE dotyczące kwalifikacji archiwalnych (terminologia i klasyfikacja dokumentacji)
  • Słowniki i leksykony archiwalne (hasła: dokumentacja aktowa, ikonograficzna/obrazowa, kartograficzna, sfragistyczna)
  • Ćwiczenia z rozpoznawania rodzajów dokumentacji na przykładach (skany akt, map, pieczęci, fotografii)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego