KWALIFIKACJA MEC3 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 27.
Na zdjęciu przedstawiono sprzęgło
Na zdjęciu przedstawiono sprzęgło
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sprzęgło kłowe rozpoznaje się po dwóch piastach z wystającymi kłami, które współpracują przez element pośredni (często elastomerowy) widoczny między połówkami. W sprzęgle kołnierzowym byłyby kołnierze i śruby, a tulejowe to zwykle prosta tuleja łącząca wały bez kłów. "Zębate" ma typowe zazębienie o innej geometrii.

Pełne wyjaśnienie:

Na zdjęciu widać dwie połówki sprzęgła osadzone na wałach oraz kształtowe występy (kły) na czołach piast. Pomiędzy połówkami znajduje się element pośredni (często wykonany z elastomeru), który współpracuje z kłami i umożliwia przeniesienie momentu obrotowego, a przy tym może tłumić drgania i kompensować niewielkie niewspółosiowości. Taki układ cech jest typowy dla odpowiedzi "kłowe".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do fotografii?

  • "zębate" – w sprzęgle zębatym kluczową cechą jest współpraca uzębionych wieńców/zębów o charakterystycznym profilu. Na zdjęciu dominują kły i wkładka pośrednia, a nie typowe wieńce zębate.
  • "tulejowe" – sprzęgło tulejowe to rozwiązanie, w którym łączenie realizuje tuleja (często na wpust/klin lub zacisk), bez pary czołowych kłów i bez widocznej wkładki kształtowej między połówkami.
  • "kołnierzowe" – sprzęgło kołnierzowe rozpoznaje się po dwóch kołnierzach skręconych śrubami. Na zdjęciu nie widać połączenia śrubowego ani kołnierzy, tylko rozłączne połówki z kłami oraz element pośredni.

Wskazówka egzaminacyjna: przy identyfikacji sprzęgieł na zdjęciach szukaj najpierw cech rozstrzygających (kły/wkładka, kołnierze i śruby, tuleja, uzębienie). Dopiero potem dopasuj nazwę typu sprzęgła.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sprzęgło kłowe to sprzęgło, w którym moment obrotowy przenoszą występy (kły) współpracujące zwykle przez element pośredni. Służy do łączenia dwóch wałów w napędzie, często z możliwością tłumienia drgań i kompensacji niewielkiej niewspółosiowości.
Szukaj dwóch połówek (piast) z kłami na czołach oraz elementu pośredniego między nimi (często z tworzywa/elastomeru). Brak śrub kołnierzowych i brak typowych wieńców zębatych to dodatkowe sygnały, że to nie jest sprzęgło kołnierzowe ani zębate.
Wkładka elastomerowa może tłumić drgania skrętne, ograniczać udary przy rozruchu i częściowo kompensować drobne błędy ustawienia wałów. Dzięki temu napęd pracuje spokojniej, a niektóre elementy (łożyska, przekładnie) są mniej obciążone dynamicznie.
W sprzęgle kłowym moment przenoszą kły współpracujące często przez wkładkę pośrednią. W sprzęgle zębatym współpraca odbywa się przez uzębione wieńce o charakterystycznym profilu. Różnią się też typowymi zastosowaniami, dopuszczalnymi niewspółosiowościami i sposobem kompensacji drgań.
Typowe objawy to luzy, stuki przy zmianie obciążenia, wzrost drgań oraz nierówna praca napędu. Często zużywa się element pośredni (wkładka), który może pękać lub się wykruszać. W serwisie ocenia się też stan kłów i pasowanie na wałach.
Nie jest to najlepszy wybór, gdy wymagane są bardzo duże momenty, wysoka precyzja kątowa bez ugięć lub praca w warunkach powodujących szybkie starzenie wkładki (np. wysoka temperatura, agresywne media). Wtedy rozważa się inne typy sprzęgieł.
Sprzęgło kołnierzowe to połączenie dwóch kołnierzy skręconych śrubami. Na ogół jest "sztywne" i łatwe do rozpoznania, bo widać tarcze-kołnierze oraz śruby/nakrętki. Jeśli na zdjęciu nie ma kołnierzy i połączenia śrubowego, ta odpowiedź zwykle nie pasuje.
Zwykle nie, bo sprzęgło tulejowe opiera się na tulei łączącej wały, bez czołowych kłów i bez wkładki kształtowej między połówkami. Pomyłki zdarzają się, gdy ogląda się element z jednej strony lub zdjęcie jest niewyraźne—warto wtedy szukać cech rozstrzygających.
Najczęstsze błędy to kierowanie się ogólnym "kształtem" zamiast cechami rozstrzygającymi (kły, śruby, uzębienie, tuleja), mylenie kłów z zębami oraz ignorowanie elementu pośredniego. Pomaga analiza: co przenosi moment i jak elementy ze sobą współpracują.
Ucz się rozpoznawania po cechach: kołnierze i śruby, uzębienie, kły i wkładka, tuleja. Dobrze działa przegląd katalogów i atlasów elementów maszyn oraz ćwiczenia na zdjęciach. Na egzaminie najpierw nazwij cechy, a dopiero potem dopasuj typ sprzęgła.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Sprzęgło kłowe rozpoznaje się po dwóch piastach z wystającymi kłami, które współpracują przez element pośredni (często elastomerowy) widoczny między połówkami."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Sprzęgło (mechanika)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Sprz%C4%99g%C5%82o_(mechanika) (dostęp: 01.03.2026)
  • Wikipedia (EN): "Jaw coupling" – https://en.wikipedia.org/wiki/Jaw_coupling (dostęp: 01.03.2026)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z przedmiotu: podstawy budowy maszyn (dział: sprzęgła)
  • Katalogi producentów sprzęgieł (rysunki i przekroje typów sprzęgieł)
  • Instrukcje montażu i eksploatacji sprzęgieł stosowanych w maszynach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego