Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM4 - CZERWIEC 2019


PYTANIE NR 20.
Na zmiareczkowanie próbki roztworu wodorotlenku sodu zużyto 10,0 cm3 roztworu kwasu solnego o stężeniu 0,1000 mol/dm3. Zawartość NaOH (M = 40 g/mol) w próbce wynosiła
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obliczenia:
n(HCl)=c·V=0,1000 mol/dm3 · 10,0 cm3 · (1 dm3/1000 cm3)=0,00100 mol.
Reakcja HCl + NaOH → NaCl + H2O ma stosunek 1:1, więc n(NaOH)=0,00100 mol.
m(NaOH)=n·M=0,00100·40 g/mol=0,040 g.

Pełne wyjaśnienie:

W miareczkowaniu kwasowo-zasadowym liczba moli zużytego titranta (tu: HCl) pozwala wyznaczyć liczbę moli analitu (tu: NaOH), o ile znamy równanie reakcji i jej stechiometrię.

Krok 1: konwersja objętości. Podana objętość 10,0 cm3 musi być wyrażona w dm3, bo stężenie jest w mol/dm3. Zależność: 1000 cm3 = 1 dm3, więc 10,0 cm3 = 0,0100 dm3.

Krok 2: liczba moli HCl. Korzystamy z n = c·V: n(HCl) = 0,1000 mol/dm3 · 0,0100 dm3 = 0,00100 mol.

Krok 3: stechiometria reakcji. Dla reakcji zobojętniania HCl + NaOH → NaCl + H2O współczynniki przy HCl i NaOH wynoszą 1, więc na 1 mol HCl przypada 1 mol NaOH. Zatem n(NaOH) w próbce = 0,00100 mol.

Krok 4: przeliczenie na masę. m = n·M, gdzie M(NaOH)=40 g/mol: m(NaOH)=0,00100 mol · 40 g/mol = 0,040 g.

Odpowiedzi typu 0,40 g lub 4,00 g zwykle wynikają z błędu jednostek (np. potraktowania 10,0 cm3 jak 0,10 dm3 albo jak 10 dm3) albo z przesunięcia przecinka. Warto na końcu ocenić rząd wielkości: 0,1000 mol/dm3 to 0,1 mola w 1 dm3, więc w 0,01 dm3 jest 0,001 mola, co odpowiada setnym części grama dla M=40 g/mol.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć liczbę moli z objętości i stężenia molowego?
Użyj wzoru n = c·V, gdzie c jest w mol/dm3, a V w dm3. Najpierw zawsze ujednolić jednostki (np. cm3 przelicz na dm3 przez podzielenie przez 1000). Dopiero potem wykonaj mnożenie i zapisz wynik z właściwą liczbą cyfr znaczących.
Dlaczego trzeba przeliczać cm3 na dm3 w obliczeniach miareczkowania?
Bo stężenie molowe najczęściej podaje się w mol/dm3. Jeśli wstawisz V w cm3, dostaniesz wynik 1000 razy większy lub mniejszy. Poprawnie: 10,0 cm3 = 0,0100 dm3. Taka kontrola jednostek chroni przed typowymi pomyłkami egzaminacyjnymi.
Co oznacza stosunek stechiometryczny 1:1 w reakcji HCl z NaOH?
Oznacza, że 1 mol HCl reaguje z 1 molem NaOH. W praktyce, gdy miareczkujesz NaOH kwasem solnym, liczba moli zużytego HCl jest równa liczbie moli NaOH w próbce (przy założeniu całkowitego zobojętnienia do punktu końcowego).
Jak przeliczyć mole NaOH na gramy w zadaniu?
Po wyznaczeniu n(NaOH) użyj wzoru m = n·M. Dla NaOH masa molowa wynosi 40 g/mol. Przykład: 0,00100 mol · 40 g/mol = 0,040 g. Ten krok jest prosty, ale łatwo o błąd przecinka, więc warto sprawdzić rząd wielkości.
Czy w takim zadaniu zakłada się, że reakcja przebiega do końca?
Tak, w typowych zadaniach egzaminacyjnych z miareczkowania zakłada się, że zobojętnianie jest ilościowe, a zużyta objętość titranta odpowiada punktowi końcowemu/punktowi równoważnikowemu. Dzięki temu można bezpośrednio powiązać mole kwasu z molami zasady.
Jakie błędy jednostek najczęściej psują wynik w miareczkowaniu?
Najczęstsze to: pominięcie przeliczenia cm3 na dm3, mylenie 0,0100 dm3 z 0,100 dm3 oraz błędne zaokrąglenia. Warto zapisać przelicznik jawnie: 10,0 cm3 · (1 dm3/1000 cm3). To ogranicza ryzyko pomyłki o czynnik 10 lub 1000.
Jak sprawdzić, czy wynik masy NaOH ma sens (kontrola rzędu wielkości)?
Oceń w przybliżeniu: 0,1 mol/dm3 oznacza 0,1 mola w 1 dm3. W 0,01 dm3 będzie ok. 0,001 mola. Jeśli M=40 g/mol, masa powinna być ok. 0,04 g. Gdy wychodzi 4 g lub 40 g, to sygnał błędu w jednostkach lub przecinku.
Kiedy w miareczkowaniu kwas-zasada stosunek moli nie wynosi 1:1?
Gdy reagują wieloprotonowe kwasy lub wielowodorotlenowe zasady (np. związki oddające/przyjmujące więcej niż 1 proton na cząsteczkę). Wtedy w równaniu reakcji pojawiają się inne współczynniki i trzeba je uwzględnić w obliczeniach. Dla HCl i NaOH jest najprostszy przypadek 1:1.
Jak zapisać równanie reakcji zobojętniania HCl i NaOH?
Najczęściej zapisuje się: HCl + NaOH → NaCl + H2O. To pokazuje, że proton z kwasu i anion wodorotlenkowy tworzą wodę, a pozostałe jony dają sól. Z równania widać też współczynniki 1 i 1 potrzebne do stechiometrii obliczeń.
Jak przygotować się do zadań z miareczkowania na egzamin technika analityka?
Ćwicz schemat: (1) ujednolicenie jednostek, (2) n=c·V, (3) stechiometria z równania reakcji, (4) m=n·M. Rób krótką kontrolę rzędu wielkości. Dodatkowo trenuj zadania z innymi współczynnikami (np. 2:1), by nie działać automatycznie.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Obliczenia:n(HCl)=c·V=0,1000 mol/dm3 · 10,0 cm3 · (1 dm3/1000 cm3)=0,00100 mol.Reakcja HCl + NaOH → NaCl + H2O ma stosunek 1:1, więc n(NaOH)=0,00100 mol.m(NaOH)=n·M=0,00100·40 g/mol=0,040 g."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Miareczkowanie - dostęp 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/St%C4%99%C5%BCenie_molowe - dostęp 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Zoboj%C4%99tnianie - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Skrypt/rozdział z chemii analitycznej: miareczkowanie kwasowo-zasadowe i obliczenia stechiometryczne
  • Zestaw zadań rachunkowych: przeliczenia c·V, mol → g, konwersje jednostek
  • Tablice chemiczne: masy molowe i podstawowe zależności stechiometryczne
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego