KWALIFIKACJA SPL5 - STYCZEŃ 2020 (test 2)

PYTANIE NR 7.
Nadawca dostarczył towar do portu załadunku i dokonał jego załadunku na statek. Od tego momentu kupujący ma obowiązek zawarcia umowy przewozu oraz pokrycia wszelkich należności i przejęcie gestii transportowej. Korzystając z informacji ujętych w tabeli wskaż, która formuła INCOTERMS 2010 zostanie wpisana w liście przewozowym.
Ilustracja przedstawia tabelę zawierającą cztery formuły INCOTERMS 2010: FAS, FOB, DAT i DAP.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "FOB", ponieważ nadawca (sprzedający) dostarcza towar do portu załadunku i dokonuje załadunku na statek, a od tego momentu ryzyko oraz dalsze koszty i organizacja przewozu przechodzą na kupującego.
"FAS" dotyczy sytuacji przed załadunkiem, a "DAT/DAP" odnoszą się do dostaw do terminala/miejsca przeznaczenia.

Pełne wyjaśnienie:

W opisie kluczowe są dwa elementy: towar został dostarczony do portu załadunku oraz został załadowany na statek. Od wskazanego momentu kupujący ma przejąć obowiązek zawarcia umowy przewozu i ponoszenia należności, czyli przejmuje gestię transportową na dalszym odcinku. Taki podział obowiązków odpowiada formule, w której sprzedający kończy swoją odpowiedzialność w chwili, gdy ładunek znajduje się na pokładzie statku w porcie załadunku.

Dlatego właściwą odpowiedzią jest "FOB": w praktyce oznacza to, że sprzedający organizuje i opłaca czynności prowadzące do umieszczenia towaru na statku (w tym sam załadunek), a następnie kupujący organizuje dalszy przewóz (np. wybór armatora, rezerwację miejsca, opłacenie frachtu) oraz ponosi koszty i ryzyka od tego punktu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "FAS" jest mylące, bo też dotyczy portu i statku, ale moment przejścia odpowiedzialności jest wcześniejszy: towar jest dostarczony w pobliże statku (przy burcie), a nie załadowany. Skoro w zadaniu wprost wskazano wykonany załadunek na statek, wybór tej formuły byłby sprzeczny z opisem.
  • "DAT" (dostawa do terminala) odnosi się do dostarczenia do określonego terminala w miejscu przeznaczenia i zwykle kojarzy się z etapem po przewozie, a nie z zakończeniem obowiązków w porcie załadunku. Nie pasuje do sytuacji, w której punkt krytyczny następuje już przy załadunku w porcie wysyłki.
  • "DAP" (dostawa do miejsca) również dotyczy dostarczenia do uzgodnionego miejsca przeznaczenia, a więc przesuwa odpowiedzialność sprzedającego znacznie dalej w łańcuchu transportowym niż port załadunku. W opisie sprzedający kończy obowiązki dużo wcześniej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pada sformułowanie podobne do "załadował na statek", to jest to sygnał, aby odróżnić warunek "przed załadunkiem" od warunku "po załadunku". To zwykle rozstrzyga wybór między formułami portowymi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gestia transportowa to ustalenie, która strona organizuje przewóz (np. wybiera przewoźnika, zawiera umowę przewozu) i zwykle ponosi związane z tym koszty. W zadaniach egzaminacyjnych często łączy się ją z momentem przejścia ryzyka oraz obowiązkami w porcie/terminalu.
Sygnałem jest informacja, że sprzedający załadował towar na statek w porcie załadunku, a następnie kupujący ma organizować dalszy przewóz i ponosić koszty. Kluczowe jest rozróżnienie "towar przy statku" vs "towar na pokładzie".
Obie formuły dotyczą portu i statku, więc działa podobieństwo skojarzeń. Różnica tkwi w szczególe: przy FAS towar jest dostarczony przy burcie statku, a przy FOB jest załadowany na statek. W zadaniach decyduje jedno zdanie o załadunku.
Oznacza, że po wskazanym momencie konsekwencje szkód i zdarzeń w transporcie (np. uszkodzeń w trakcie rejsu) obciążają kupującego. Dlatego w praktyce strony doprecyzowują także kwestie ubezpieczenia, dokumentów i terminów, aby ograniczyć spory.
Stosuje się je, gdy miejscem kluczowym jest terminal lub uzgodnione miejsce przeznaczenia, a nie port załadunku. Wtedy sprzedający odpowiada za dostarczenie ładunku znacznie dalej w łańcuchu dostaw. Nie pasują do opisów, gdzie odpowiedzialność kończy się w porcie wysyłki.
Najważniejsze są: miejsce dostawy (port, terminal, magazyn), moment przejścia ryzyka (przed/po załadunku), kto zawiera umowę przewozu oraz kto ponosi koszty poszczególnych etapów. Pojedyncze słowo typu "załadował" często przesądza wybór.
Nie zawsze. W praktyce dobór zależy od tego, czy strony chcą, aby odpowiedzialność kończyła się w porcie, czy obejmowała także dalsze etapy aż do terminala lub miejsca dostawy. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych trzeba czytać opis i szukać punktu, w którym kończą się obowiązki sprzedającego.
Częste błędy to: ignorowanie momentu przejścia ryzyka, mylenie podobnych skrótów (np. formuł związanych ze statkiem), wybór odpowiedzi "na pamięć" bez analizy, oraz przenoszenie zasad między różnymi rodzajami transportu. Pomaga wypisanie: kto, co, gdzie i od kiedy odpowiada.
Najlepiej podejść "procesowo": wskazać etap, na którym sprzedający kończy obowiązki, i zapytać, kto organizuje dalszą drogę. Jeśli sprzedający kończy na porcie załadunku po wykonaniu załadunku, to umowę przewozu na rejs zwykle zawiera kupujący, bo to on kontynuuje transport.
Warto uczyć się na krótkich kazusach i tabelach: miejsce, ryzyko, koszty, dokumenty, przewóz, ubezpieczenie. Dobrą metodą jest porównywanie par podobnych formuł (np. portowych) oraz ćwiczenie rozpoznawania "słów-kluczy" w opisie: port, terminal, załadunek, dostawa do miejsca.
info

Około 27% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Materiały:

  • Materiały szkolne z zakresu spedycji międzynarodowej (podział ryzyka i kosztów)
  • Komentarze i opracowania dydaktyczne do reguł INCOTERMS (porównania formuł morskich i terminalowych)
  • Zestawienia tabelaryczne: kto organizuje przewóz/ubezpieczenie/odprawę i gdzie przechodzi ryzyko

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego