Naddatek technologiczny (czasem nazywany też zapasem na straty) to dodatkowa ilość materiału, którą planuje się ponad podstawowe zapotrzebowanie. W poligrafii wynika on m.in. z rozruchu urządzeń, błędów druku, uszkodzeń w transporcie oraz strat w obróbce introligatorskiej.
W zadaniu naddatek wynosi 5%, a nadkład (czyli ilość arkuszy potrzebna do wykonania zlecenia bez zapasu) to 200 arkuszy. Trzeba więc policzyć 5% z 200:
Krok 1: zamiana procentu na ułamek dziesiętny: 5% = 5/100 = 0,05.
Krok 2: obliczenie naddatku: 200 × 0,05 = 10.
Odpowiedź "10 arkuszy." jest poprawna, bo dokładnie odpowiada wartości 5% z 200.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- "20 arkuszy." odpowiadałoby naddatkowi 10%, czyli dwukrotnie większemu niż podano.
- "40 arkuszy." odpowiadałoby 20% naddatku; to typowy błąd skali, gdy ktoś myli 0,05 z 0,2 lub wykonuje nieprawidłowe przeliczenie.
- "80 arkuszy." to aż 40% z 200; taka wartość nie wynika z danych i mogłaby się pojawić przy całkowicie błędnym rozumieniu procentów (np. pomyleniu procentu z częścią ułamkową 0,4).
W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać prostą regułę: "x% z N" to zawsze N × x/100. Jeśli wynik nie jest liczbą całkowitą, w produkcji zwykle zaokrągla się do pełnych arkuszy w górę (żeby nie zabrakło materiału), ale w tym przypadku wynik jest równy 10 bez potrzeby zaokrągleń.
