KWALIFIKACJA PGF6 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 24.
Najczęstszą przyczyną niewysychania farby w sitodruku tradycyjnym jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niewysychanie farby najczęściej wynika z niezgodności systemu farbowego z podłożem.
Jeśli farba nie jest przeznaczona do danego materiału, może słabo zwilżać powierzchnię, źle się wiązać lub nie utrwalać w typowych warunkach procesu. Wady formy czy napięcia siatki wpływają raczej na obraz i krycie, a nie na mechanizm schnięcia.

Pełne wyjaśnienie:

Problem "niewysychania farby" w praktyce najczęściej ma źródło materiałowe, czyli wynika z relacji farba–podłoże. Odpowiedź "nieodpowiednio dobrana farba do podłoża" jest poprawna, ponieważ mechanizm schnięcia/utrwalania zależy od składu farby (spoiwo, rozpuszczalnik, dodatki) oraz od właściwości podłoża (chłonność, energia powierzchniowa, gładkość). Gdy farba nie jest przeznaczona do konkretnego typu materiału, może:

  • nie zwilżać prawidłowo powierzchni,
  • nie tworzyć trwałej powłoki i pozostawać lepka,
  • utrwalać się znacznie wolniej lub wcale w standardowych warunkach produkcyjnych.

Pozostałe propozycje są mniej trafne jako "najczęstsza przyczyna", bo dotyczą głównie parametrów narzędzia i procesu, które wpływają na jakość odwzorowania, a nie bezpośrednio na chemię schnięcia:

  • "wadliwie wykonana forma sitodrukowa" – wada formy zwykle powoduje ubytki, zniekształcenia, podciekania lub problemy z powtarzalnością, ale nie jest typowym źródłem braku utrwalania farby jako zjawiska chemiczno-fizycznego.
  • "niewłaściwe napięcie siatki na sicie" – nieprawidłowe napięcie może zmieniać ilość przenoszonej farby i ostrość krawędzi, jednak samo w sobie nie determinuje tego, czy farba wyschnie; częściej skutkuje wadami obrazu (np. smużeniem) niż trwałym "niewyschnięciem".
  • "nadmierna ilość farby na sicie" – grubsza warstwa może wydłużać czas schnięcia, ale jako najczęstsza przyczyna jest zwykle wtórna wobec złego doboru farby lub niewłaściwych warunków utrwalania. Sama ilość nie tłumaczy sytuacji, w której farba pozostaje lepka mimo upływu czasu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się objaw związany z utrwalaniem (schnięcie, lepkość, migracja, odporność powłoki), w pierwszej kolejności rozważ dobór materiałów i zgodność technologii (farba, podłoże, metoda utrwalania), a dopiero potem ustawienia narzędzia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęstszą przyczyną jest niezgodność farby z podłożem, czyli zły dobór systemu farbowego do materiału. Wtedy farba może słabo zwilżać powierzchnię, nie tworzyć stabilnej powłoki lub utrwalać się dużo wolniej w typowych warunkach produkcyjnych.
Schnięcie zależy od składu farby i od właściwości podłoża (np. chłonności i energii powierzchniowej). Jeśli farba nie jest przeznaczona do danego materiału, rozpuszczalniki mogą odparowywać inaczej, a spoiwo może nie wiązać się prawidłowo z powierzchnią, co daje efekt lepkości.
Gdy mimo poprawnych ustawień i upływu czasu farba pozostaje lepka lub łatwo się rozmazuje, podejrzewa się problem materiałowy. Wady ustawień częściej powodują zniekształcenia obrazu, smugi lub nierówne krycie. W praktyce pomaga porównanie z farbą referencyjną do tego podłoża.
Nie zawsze. Grubsza warstwa zwykle wydłuża czas schnięcia, ale sama nie musi powodować całkowitego braku utrwalenia. Jeśli farba jest kompatybilna z podłożem, powinna w końcu wyschnąć (choć wolniej). Gdy nie wysycha wcale, częściej winny jest zły dobór farby lub metoda utrwalania.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi związanej z mechaniką narzędzia (forma, siatka), bo kojarzy się z wieloma wadami druku. Tymczasem schnięcie to głównie zagadnienie materiałowe i chemiczne. Warto czytać słowo-klucz: "niewysychanie" kieruje do farby i podłoża.
Zwykle nie jest to przyczyna dominująca. Wadliwa forma częściej skutkuje ubytkami, zniekształceniem rysunku, podciekaniem lub nierównym nanoszeniem. Może pośrednio wpływać na grubość warstwy, ale "niewysychanie" jako zjawisko częściej wynika z niezgodności farby z podłożem.
Kluczowe są chłonność i energia powierzchniowa, bo wpływają na zwilżanie, przyczepność i tempo odparowania składników lotnych. Podłoża niechłonne lub o niskiej energii powierzchniowej mogą powodować słabe wiązanie farby, jeśli nie zastosuje się farby przeznaczonej do takich materiałów.
Gdy pojawiają się wady odwzorowania: rozmyte krawędzie, niestabilny transfer, smużenie wynikające z kontaktu sita z podłożem. Napięcie siatki wpływa na mechanikę nanoszenia, ale jeśli objawem jest przede wszystkim lepkość i brak utrwalenia, w pierwszej kolejności sprawdza się dobór farby i warunki suszenia.
Najpierw weryfikuje się dobór farby do podłoża (zgodność technologiczna) i ewentualnie zmienia system farbowy na przeznaczony do danego materiału. Dopiero potem analizuje się czynniki procesowe, które mogą wydłużać schnięcie (np. zbyt gruba warstwa). W praktyce pomaga test na małej próbie.
Skup się na powiązaniu: objawprzyczyna materiałowadziałanie. Dla "niewysychania" zapamiętaj, że kluczowe są farba, podłoże i metoda utrwalania. Ćwicz na przykładach wad i przypisuj je do grup: materiał, proces, narzędzie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Wady formy czy napięcia siatki wpływają raczej na obraz i krycie, a nie na mechanizm schnięcia."

Materiały:

  • Materiały producentów farb: karty techniczne i zalecenia doboru farba–podłoże (TDS)
  • Podręczniki i skrypty z technologii farb drukarskich oraz utrwalania powłok
  • Instrukcje technologiczne zakładowe dotyczące przyczyn wad druku i procedur reklamacyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego