KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 8.
Największe deficyty w samodzielnym zaspokajaniu potrzeby odżywiania i wydalania występują u pacjentki, która
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Największy deficyt samodzielności oznacza najniższy poziom funkcjonowania w obu potrzebach jednocześnie.
Osoba "karmiona łyżką" nie wykonuje samodzielnie czynności jedzenia, a "wydalanie w łóżku na basenie" wskazuje, że nie jest w stanie skorzystać z toalety ani krzesła toaletowego. Pozostałe opcje mają większą samodzielność w co najmniej jednym obszarze.

Pełne wyjaśnienie:

W ocenie pacjenta pod kątem opieki kluczowe jest ustalenie, na ile samodzielnie zaspokaja podstawowe potrzeby. "Deficyt samodzielności" opisuje, w jakim stopniu pacjent nie jest w stanie wykonać czynności bez pomocy i jakiego wsparcia wymaga.

Odżywianie: gdy pacjent "posiłki zjada samodzielnie", oznacza to zachowaną sprawność w przyjmowaniu pokarmu (może wymagać przygotowania posiłku, ale sama czynność jedzenia jest wykonywana samodzielnie). Natomiast sformułowanie "jest karmiona łyżką" wskazuje na wyraźnie większą zależność: pacjent nie potrafi samodzielnie nabierać i podawać pokarmu do ust, więc potrzebuje bezpośredniej pomocy drugiej osoby.

Wydalanie: "zaspokaja potrzebę wydalania w toalecie na krześle toaletowym" oznacza, że pacjent może przemieścić się (choćby z pomocą/asekuracją) na krzesło toaletowe i przyjąć pozycję siedzącą. "Zaspokaja potrzebę wydalania w łóżku na basenie" zwykle świadczy o większych ograniczeniach mobilności i konieczności wykonywania tej czynności w pozycji leżącej, co jest typowe dla znacznej zależności w tym zakresie.

Jeśli pytanie dotyczy największych deficytów jednocześnie w odżywianiu i wydalaniu, to należy wybrać wariant, w którym pacjentka jest zależna w obu obszarach naraz: wymaga karmienia oraz korzysta z basenu w łóżku.

Pozostałe odpowiedzi są mniej trafne, ponieważ w każdej z nich występuje wyższa samodzielność w co najmniej jednej potrzebie: albo pacjentka je sama, albo korzysta z krzesła toaletowego (co zwykle oznacza większą sprawność niż basen w łóżku). Na egzaminie warto porównywać odpowiedzi parami i szukać opcji, która łączy najniższy poziom samodzielności w obu ocenianych czynnościach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Deficyt samodzielności to zakres, w jakim pacjent nie potrafi sam wykonać danej czynności (np. jeść, korzystać z toalety) i wymaga wsparcia. Im większy deficyt, tym więcej pomocy: od drobnej asekuracji po pełne wykonanie czynności za pacjenta.
"Posiłki zjada samodzielnie" oznacza, że pacjent wykonuje czynność jedzenia własnymi rękami. "Jest karmiona łyżką" wskazuje na zależność, bo druga osoba musi podać pokarm do ust. W ocenie samodzielności karmienie jest zwykle większym deficytem niż jedzenie samodzielne.
Basen w łóżku stosuje się, gdy pacjent nie może bezpiecznie wstać, przejść lub usiąść na krześle toaletowym. Krzesło toaletowe wymaga zwykle choć częściowej mobilności (transferu) i utrzymania pozycji siedzącej, więc często wiąże się z wyższym poziomem sprawności.
Częsty błąd to ocenianie tylko jednego obszaru (np. samego jedzenia) i pomijanie drugiego (wydalania). W pytaniach o "największe deficyty" trzeba szukać odpowiedzi, gdzie pacjent ma najniższy poziom samodzielności jednocześnie w obu wskazanych potrzebach.
Przed karmieniem warto ocenić m.in. pozycję pacjenta, ryzyko zachłyśnięcia, zdolność gryzienia i połykania oraz poziom współpracy. Ważne jest też tempo podawania pokarmu i obserwacja reakcji. To wpływa na bezpieczeństwo i dobór zakresu pomocy.
Krzesło toaletowe stosuje się, gdy pacjent potrafi (samodzielnie lub z asekuracją) wykonać transfer i utrzymać pozycję siedzącą. Jeśli stan pacjenta nie pozwala na bezpieczne wstanie lub istnieje duże ryzyko upadku, wtedy rozważa się basen w łóżku.
Duże deficyty w wydalaniu oznaczają większy zakres pomocy, więcej czynności pielęgnacyjnych i wyższe ryzyko powikłań (np. podrażnień skóry, odleżyn, zakażeń). W praktyce wymaga to planowania, higieny, obserwacji oraz właściwego doboru sprzętu pomocniczego.
Nie zawsze "całkowicie", ale jest wyraźnie zależny w czynności jedzenia, bo wymaga bezpośredniego podawania pokarmu. Zakres niesamodzielności może się różnić (np. pacjent może połykać, ale nie używa rąk sprawnie). Na egzaminie liczy się porównanie poziomów pomocy.
Najlepiej rozbić każdą odpowiedź na dwa kryteria (tu: odżywianie i wydalanie) i ocenić samodzielność osobno dla każdego. Następnie wybiera się wariant z najniższą samodzielnością w obu częściach. To zapobiega wyborowi "na oko".
Ucz się porównywać poziomy samodzielności: samodzielnie, z pomocą, w dużej zależności. Twórz krótkie mapy skojarzeń (np. "karmienie = zależność", "basen w łóżku = ograniczona mobilność"). Rozwiązuj testy, analizując każdą opcję według tych samych kryteriów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Pozostałe opcje mają większą samodzielność w co najmniej jednym obszarze."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kwalifikacji MED.3 dotyczące oceny potrzeb i samodzielności pacjenta
  • Opisy i ćwiczenia z zakresu ADL (czynności dnia codziennego) w opiece długoterminowej
  • Instrukcje producentów dotyczące bezpiecznego stosowania basenu i krzesła toaletowego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego