KWALIFIKACJA BUD14 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 12.
Nakład robocizny na przygotowanie i montaż 1 t zbrojenia z prętów gładkich wynosi 40 roboczogodzin. Oblicz wydajność dzienną robotnika przy pracy na dwie zmiany.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydajność to ilość robót wykonana w dostępnym czasie. Nakład wynosi 40 rbg na 1 t, a praca na dwie zmiany daje łącznie 16 h pracy w ciągu doby. Zatem dzienna wydajność wynosi 16 h ÷ 40 rbg/t = 0,4 t/dzień, co odpowiada wartości 0,4001 (zaokrąglenie).

Pełne wyjaśnienie:

Nakład robocizny 40 rbg/t oznacza, że do przygotowania i montażu 1 t zbrojenia potrzeba 40 roboczogodzin pracy. Wydajność w takim ujęciu liczy się jako:

wydajność = czas dostępny / nakład

Kluczowa jest interpretacja "pracy na dwie zmiany". W typowym rozumieniu organizacji robót budowlanych jedna zmiana to 8 godzin, więc dwie zmiany to 16 godzin pracy w dobie.

Podstawiamy dane:

  • czas dostępny w dobie: 16 h
  • nakład: 40 rbg/t

Obliczenie:

16 h ÷ 40 rbg/t = 0,4 t/dzień

Odpowiedź "0,4001" jest zgodna z wynikiem 0,4; końcówka wynika z przyjętego w teście zapisu/zaokrąglenia, a sens inżynierski pozostaje ten sam: w ciągu doby pracy dwuzmianowej można wykonać około 0,4 t zbrojenia.

Dlaczego pozostałe wartości są niepoprawne?

  • "0,2001" odpowiadałoby liczeniu tylko dla jednej zmiany (8 h ÷ 40 = 0,2), czyli pominięciu informacji o dwóch zmianach.
  • "0,0501" i "0,0251" oznaczają jeszcze mniejszą produkcję dobową i zwykle wynikają z błędnego dzielenia (np. dzielenia nakładu przez czas bez kontroli jednostek) albo nieuzasadnionego przyjęcia krótszego czasu pracy.

W praktyce taki rachunek służy do planowania: mając wymagany postęp (np. t/dzień), można później dobrać liczbę pracowników lub brygad. W tym zadaniu liczba osób nie jest potrzebna, bo wydajność wynika bezpośrednio z nakładu i czasu pracy w dobie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nakład robocizny to liczba roboczogodzin potrzebnych do wykonania jednostki robót, np. 40 rbg/t. Mówi, ile pracy ludzkiej trzeba "włożyć" w 1 tonę zbrojenia. Na tej podstawie wyznacza się czas trwania robót i koszty pracy w kosztorysie.
Wydajność liczysz jako czas dostępny / nakład. Jeśli w dobie masz 16 h pracy (dwie zmiany), to: 16 h ÷ 40 rbg/t = 0,4 t/dzień. Zawsze kontroluj jednostki: godziny w liczniku, rbg na jednostkę w mianowniku.
W zadaniach z organizacji robót zwykle zakłada się standardową 8-godzinną zmianę. Dwie zmiany to więc 2 × 8 h = 16 h pracy w ciągu doby. To założenie pozwala porównywać warianty organizacji robót bez dopisywania dodatkowych danych.
W takich zadaniach "wydajność dzienna" odnosi się do efektu pracy wynikającego z nakładu i dostępnego czasu pracy w dobie. Bez danych o liczbie osób nie da się rozdzielić tego na pracowników, więc traktuje się to jako wydajność "stanowiska/zasobu pracy" w danym systemie zmianowym.
Skoro nakład jest w rbg na tonę (rbg/t), a czas w godzinach na dobę, to wynik ma jednostkę t/dzień. Warto dopisywać ją w brudnopisie, bo pomaga wykryć błędy: jeśli wyjdą "rbg", to znaczy, że wzór został źle ustawiony.
Najczęstsze pomyłki to: liczenie tylko dla 8 godzin (wynik 0,2 t/dzień), odwrócenie dzielenia (40/16 zamiast 16/40), oraz brak kontroli jednostek. Często też ktoś szuka "liczby robotników", choć w tym typie zadania nie jest ona potrzebna.
Stosuje się je przy planowaniu robót i harmonogramowaniu: ile zbrojenia da się wykonać dziennie, ile dni potrwa zadanie oraz czy warto wprowadzić drugą zmianę. To wpływa też na koszty pośrednie, bo krótszy czas budowy może zmniejszać narzuty czasowe.
Zrób szybki test sensu: jeśli nakład to 40 rbg/t, to w 40 h zrobisz 1 t. Przy 16 h/dzień powinno wyjść mniej niż 1 t/dzień, ale więcej niż 0,2 t/dzień. Wynik 0,4 t/dzień pasuje do tej intuicji i potwierdza obliczenie.
Nie musi być błędem. W testach czasem pojawia się zapis z drobną końcówką wynikającą z formatu lub automatycznego zaokrąglania. Kluczowe jest rozumowanie: 16 ÷ 40 = 0,4. Jeśli odpowiedź w arkuszu jest 0,4001, traktuje się ją jako zgodną z 0,4.
Ćwicz schemat: nakład → wydajność → czas trwania. Rozwiązuj krótkie zadania na jedną i dwie zmiany, zapisuj jednostki (rbg, t, dzień) i rób kontrolę sensu wyniku. Warto też powtórzyć pojęcia: norma, zmiana, wydajność, produktywność.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wydajność to ilość robót wykonana w dostępnym czasie.

Źródła:

  • Słownik języka polskiego PWN – hasło "wydajność" (znaczenie ogólne pojęcia): https://sjp.pwn.pl/ (wyszukaj hasło "wydajność") (dostęp 2026-02-28)

Materiały:

  • Podstawy kosztorysowania robót budowlanych (rozdziały o nakładach i normowaniu robocizny)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji dotyczące KNR i pojęć: rbg, nakład, wydajność
  • Zadania rachunkowe z organizacji robót: przeliczenia nakład–wydajność–czas

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego