KWALIFIKACJA SPC1 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 40.
Jak należy postąpić, jeżeli w trakcie monitorowania obecności szkodników zauważono wołki zbożowe w 1 z 10 worków mąki, stanowiących jedną partię towaru dostarczonego poprzedniego dnia?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wołek zbożowy w jednym worku oznacza ryzyko, że zainfekowana jest cała partia dostawy (jaja/larwy mogą nie być widoczne). Dlatego właściwe jest wstrzymanie użycia i zwrot całej partii do dostawcy. Przesiewanie lub utylizacja tylko jednego worka nie eliminuje ryzyka dla bezpieczeństwa produkcji.

Pełne wyjaśnienie:

Wykrycie wołków zbożowych w worku mąki w trakcie monitorowania szkodników należy traktować jako niezgodność surowca i potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa żywności. W praktyce magazynowej obecność dorosłych osobników w jednym opakowaniu często oznacza, że w innych workach z tej samej dostawy mogą znajdować się jaja lub larwy, których nie widać podczas pobieżnej kontroli. Z tego powodu decyzja o odesłaniu całej partii do dostawcy jest logiczna: minimalizuje ryzyko wprowadzenia zanieczyszczenia do produkcji oraz ogranicza możliwość rozprzestrzenienia szkodników w magazynie.

Odpowiedź "Mąkę z worka z wołkami przesiać." jest nieprawidłowa, ponieważ przesiewanie może usunąć część zanieczyszczeń, ale nie daje pewności usunięcia wszystkich stadiów rozwojowych szkodnika. Dodatkowo sam fakt przesiewania w zakładzie może zwiększać ryzyko rozsiania szkodników w otoczeniu.

Odpowiedź "Worek mąki z wołkami zutylizować." również nie rozwiązuje problemu partii: pozostałe worki mogły zostać zainfekowane w trakcie transportu lub magazynowania u dostawcy. Utylizacja jednego worka może stworzyć fałszywe poczucie bezpieczeństwa i prowadzić do użycia pozostałego surowca.

Odpowiedź "Przesiać mąkę z wszystkich worków." jest błędna z podobnych powodów: nie zapewnia pełnej eliminacji zagrożenia, generuje dodatkowe ryzyko kontaminacji krzyżowej oraz nie jest równoważna z postępowaniem reklamacyjnym wobec dostawcy.

Na egzaminie warto pamiętać zasadę: gdy zagrożenie dotyczy surowca w partii, decyzje podejmuje się na poziomie partii, a nie pojedynczego opakowania, chyba że procedury jednoznacznie stanowią inaczej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznacza ryzyko, że problem dotyczy nie tylko tego jednego worka, ale całej partii z dostawy. Jaja lub larwy mogą nie być widoczne podczas oględzin, a szkodniki mogą rozprzestrzenić się w magazynie i zanieczyścić produkcję.
Przesiewanie nie daje pewności usunięcia wszystkich stadiów rozwojowych owadów (np. jaj). Dodatkowo przesiewanie zwiększa ryzyko rozsiania szkodników w pomieszczeniu, co może doprowadzić do wtórnego zanieczyszczenia innych surowców.
Gdy stwierdzona niezgodność wskazuje na możliwe skażenie partii jako całości (np. szkodniki magazynowe, nietypowy zapach, ślady wilgoci). Wtedy surowca nie wolno wprowadzać do produkcji, a standardowym działaniem jest reklamacja i zwrot.
Partia to ilość surowca o wspólnych cechach (np. ta sama dostawa, numer partii, data produkcji/transportu), którą można zidentyfikować i śledzić. Decyzje o dopuszczeniu, wstrzymaniu lub zwrocie podejmuje się zwykle na poziomie partii.
Zwykle nie, bo pozostałe worki mogły być zainfekowane w transporcie lub u dostawcy. Utylizacja jednego worka nie eliminuje ryzyka, że inne opakowania z tej samej partii zawierają jaja/larwy. Bezpieczniejsze jest potraktowanie sprawy jako problemu partii.
Może to spowodować zanieczyszczenie wyrobów, reklamacje, straty finansowe i wizerunkowe oraz konieczność wycofania produktów. Dodatkowo szkodniki mogą przenieść się do magazynu, powodując długotrwałe problemy z innymi surowcami.
Partię należy wyraźnie oznaczyć i odsunąć od surowców zgodnych, najlepiej w wydzielone miejsce. Nie wolno jej używać w produkcji do czasu decyzji. Ważne jest też ograniczenie manipulacji (otwierania, przesypywania), aby nie rozprzestrzeniać zanieczyszczeń.
Najczęstsze to myślenie, że problem dotyczy tylko jednego opakowania, oraz wybór odpowiedzi "przesiać", bo brzmi praktycznie. Uczniowie pomijają też aspekt identyfikowalności partii i ryzyko, że niewidoczne stadia owadów są obecne w innych workach.
Dotyczy obu obszarów. W magazynie kontroluje się surowce i warunki przechowywania, a w produkcji zwraca się uwagę na możliwość przeniesienia zanieczyszczeń na półprodukty i wyroby gotowe. Działania muszą obejmować cały obieg surowca w zakładzie.
Ucz się schematu decyzji: wykrycie zagrożenia → wstrzymanie użycia → odseparowanie → ocena ryzyka → reklamacja/zwrot lub inne działania zgodne z procedurą. Pomaga też zapamiętanie, że przy zagrożeniach "partiowych" decyzje podejmuje się dla całej partii.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wołek zbożowy w jednym worku oznacza ryzyko, że zainfekowana jest cała partia dostawy (jaja/larwy mogą nie być widoczne).

Źródła:

  • Rozporządzenie (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (wymogi higieniczne i podejście oparte na HACCP)
  • Codex Alimentarius: General Principles of Food Hygiene CXC 1-1969 (sekcje dot. systemu HACCP oraz kontroli zagrożeń w łańcuchu produkcji żywności), aktualizacja w ramach Codex

Materiały:

  • Instrukcje zakładowe GHP/GMP dotyczące przyjęcia surowców i postępowania z niezgodnościami
  • Materiały szkoleniowe z HACCP (identyfikacja zagrożeń biologicznych w magazynowaniu)
  • Podręczniki z towaroznawstwa surowców piekarsko-cukierniczych (wady i szkodniki magazynowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego