KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 46.
Jak należy postąpić w przypadku zbicia termometru rtęciowego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rtęć należy zebrać mechanicznie (kartką/łopatką), umieścić w szczelnym pojemniku z zimną wodą, aby ograniczyć parowanie, a następnie przekazać jako odpad niebezpieczny do właściwego punktu zbiórki. Mycie wodą, wyrzucanie do kosza lub do pojemnika na leki rozprasza/źle klasyfikuje odpad i zwiększa ryzyko narażenia na opary.

Pełne wyjaśnienie:

Po zbiciu termometru rtęciowego kluczowe jest ograniczenie narażenia na opary rtęci. Rtęć metaliczna jest cieczą, tworzy liczne kulki i może parować w temperaturze pokojowej, dlatego liczy się szybkie i spokojne działanie bez rozpraszania kropelek.

Poprawne postępowanie opisuje odpowiedź: "zebrać rtęć kartką papieru lub łopatką do szczelnie zamkniętego pojemnika z zimną wodą i przekazać do PSZOK lub apteki." Zbieranie kartką/łopatką pozwala połączyć kulki i przenieść je bez rozmazywania. Szczelny pojemnik oraz zimna woda zmniejszają uwalnianie par do otoczenia podczas przechowywania do czasu przekazania. Następnie rtęć traktuje się jako odpad niebezpieczny i przekazuje do właściwego punktu zbiórki.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "zmyć rtęć wodą z detergentem" – mycie może rozbić rtęć na jeszcze mniejsze kropelki i rozprowadzić ją po większej powierzchni, co utrudnia zebranie i może zwiększyć parowanie. Detergent nie rozwiązuje problemu toksycznych oparów.
  • "zebrać do torby i umieścić w pojemniku z lekami przeterminowanymi" – torba nie jest właściwym, szczelnym opakowaniem dla cieczy, a pojemnik na leki przeterminowane służy innej frakcji odpadów. Taki sposób zwiększa ryzyko wycieku i niewłaściwego dalszego postępowania z odpadem.
  • "posypać piaskiem i wyrzucić do kosza" – wyrzucenie do odpadów komunalnych jest niewłaściwe dla odpadu niebezpiecznego. Piasek nie gwarantuje skutecznego unieszkodliwienia, a transport w koszu może prowadzić do dalszego rozprzestrzenienia rtęci.

W praktyce warto pamiętać też o działaniach organizacyjnych: przewietrzyć pomieszczenie, założyć rękawice, a do zbierania drobnych kropelek użyć np. taśmy klejącej lub zakraplacza. Należy unikać metod, które tworzą aerozol lub rozdrabniają rtęć (np. odkurzacz). Technik farmaceutyczny powinien umieć przekazać pacjentowi zwięzłą, bezpieczną instrukcję i wskazać prawidłowy sposób utylizacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zbieraj rtęć mechanicznie: zsuń kulki kartką papieru lub małą łopatką do szczelnego pojemnika (najlepiej szklanego) z zimną wodą. Drobne kropelki możesz podnieść taśmą klejącą lub zakraplaczem. Na końcu szczelnie zamknij pojemnik i przygotuj do przekazania.
Odkurzacz może rozbić rtęć na mikrokropelki i rozpylić je w powietrzu, zwiększając stężenie oparów. Dodatkowo ciepłe elementy urządzenia mogą nasilać parowanie. W efekcie rośnie narażenie inhalacyjne domowników i trudniej usunąć zanieczyszczenie.
Nie jest to zalecane jako podstawowa metoda. Mycie może rozmazać i rozdrobnić rtęć na drobniejsze kropelki, które trudniej zauważyć i zebrać, a przez większą powierzchnię mogą szybciej parować. Najpierw zbierz widoczne kulki mechanicznie, dopiero potem porządkuj miejsce zgodnie z zaleceniami.
Rtęć traktuje się jako odpad niebezpieczny. Zabezpiecz ją w szczelnym pojemniku (np. z zimną wodą) i przekaż do właściwego punktu zbiórki, np. do PSZOK lub zgodnie z lokalnymi wskazaniami. Nie wyrzucaj do kosza ani do pojemnika na przeterminowane leki.
Minimalnie załóż rękawice jednorazowe i zadbaj o dobre wietrzenie pomieszczenia. Unikaj dotykania rtęci gołymi dłońmi oraz działań, które mogą ją rozproszyć. Po zakończeniu umyj ręce, a użyte materiały (kartki, taśma) potraktuj jako potencjalnie skażone odpady.
Drobne kropelki można zebrać taśmą klejącą albo zakraplaczem, a następnie umieścić w tym samym szczelnym pojemniku. Ważne jest dokładne obejrzenie miejsca (rtęć potrafi "uciekać" do szczelin). Jeśli rozlanie jest większe lub trudno dostępne, rozważ kontakt z odpowiednimi służbami.
Siarka bywa kojarzona z tworzeniem trwałych związków rtęci, ale samo posypanie nie musi działać szybko i skutecznie. W praktyce jako podstawę stosuje się zebranie mechaniczne i szczelne zabezpieczenie. Siarka może mieć co najwyżej znaczenie pomocnicze w trudno dostępnych szczelinach.
Gdy rozlanie jest duże, rtęć dostała się w wiele szczelin, nie da się jej zebrać lub istnieje ryzyko długotrwałej ekspozycji (np. w małym, słabo wentylowanym pomieszczeniu). Także wtedy, gdy doszło do skażenia miejsc publicznych. W takich sytuacjach lepiej zasięgnąć pomocy odpowiednich służb.
Rtęć metaliczna może parować w temperaturze pokojowej, a jej opary są silnie toksyczne dla układu nerwowego i nerek. Dlatego najważniejsze jest szybkie ograniczenie parowania (wietrzenie, szczelny pojemnik, zimna woda) i unikanie metod, które rozpraszają rtęć na drobne cząstki.
Zapamiętaj schemat: wietrzenie + rękawice + zebranie mechaniczne (kartka/łopatka) + szczelny pojemnik z zimną wodą + przekazanie odpadu. Naucz się też typowych zakazów: nie odkurzać, nie rozmazywać mopem i nie wyrzucać do odpadów komunalnych.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że rtęć należy zebrać mechanicznie (kartką/łopatką), umieścić w szczelnym pojemniku z zimną wodą, aby ograniczyć parowanie, a następnie przekazać jako odpad niebezpieczny do właściwego punktu zbiórki.

Materiały:

  • Materiały edukacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej dotyczące postępowania z rtęcią
  • Instrukcje lokalnych PSSE/urzędów gmin o postępowaniu po zbiciu termometru rtęciowego
  • Podstawy toksykologii (działanie rtęci i dróg narażenia) w podręcznikach dla kierunków medycznych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego