KWALIFIKACJA MED12 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 2.
Narzędziami przytrzymującymi tkanki są
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pęsety należą do narzędzi chwytających i przytrzymujących tkanki (służą do uchwycenia, uniesienia lub stabilizacji struktur). Dłuta służą głównie do odłupywania/preparowania tkanek twardych, zgłębniki do sondowania i oceny drożności, a wzierniki do rozwierania i uwidaczniania pola.

Pełne wyjaśnienie:

Narzędzia chirurgiczne klasyfikuje się m.in. według funkcji: tnące/preparujące, chwytające i przytrzymujące, rozwierające, sondy/zgłębniki, narzędzia do szycia itp. W tym ujęciu pęsety są typowym przykładem narzędzi chwytających i przytrzymujących tkanki. Ich końcówki umożliwiają uchwycenie materiału tkankowego lub drobnych elementów (np. podczas preparowania, podkładania nici, stabilizacji brzegu rany).

Pozostałe propozycje nie pasują do kategorii "przytrzymywanie tkanek", bo mają inną podstawową funkcję:

  • Dłuta są kojarzone z pracą na tkankach twardych (np. kości) i służą do ich opracowania, odłupywania lub modelowania. Nie są narzędziem chwytającym.
  • Zgłębniki (sondy) wykorzystuje się do sondowania, sprawdzania przebiegu kanałów, oceny drożności, lokalizacji ujść lub ciał obcych. To narzędzie diagnostyczno-pomocnicze, a nie chwytające.
  • Wzierniki są narzędziami rozwierającymi/uwidaczniającymi pole (np. poszerzają dostęp i umożliwiają obserwację). Ich celem jest utrzymanie rozwarcia, a nie uchwycenie tkanki.

W praktyce technika sterylizacji medycznej poprawne rozróżnienie tych grup jest ważne podczas sortowania po myciu, kontroli kompletności zestawów oraz oceny uszkodzeń (np. zębów pęsety). Na egzaminie warto zapamiętać prostą zasadę: pęseta = chwyt, wziernik = rozwieranie, zgłębnik = sondowanie, dłuto = opracowanie tkanek twardych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To grupa instrumentów, których główną funkcją jest uchwycenie, uniesienie lub stabilizacja tkanek podczas zabiegu. Dzięki temu operator ma lepszą kontrolę pola pracy. Typowo zalicza się do nich narzędzia chwytające, np. pęsety, a nie narzędzia do sondowania czy rozwierania.
Pęseta ma końcówki przystosowane do uchwytu (często z rowkowaniem lub ząbkami), co umożliwia pewne złapanie tkanki lub drobnego elementu. Jej konstrukcja służy kontroli chwytu, a nie cięciu czy rozwieraniu. Dlatego klasyfikuje się ją jako narzędzie chwytające i przytrzymujące.
Pęseta służy do chwytania i przytrzymywania (np. brzegu rany, delikatnych struktur, materiału). Zgłębnik/sonda służy do sondowania: sprawdzania drożności, przebiegu kanału lub lokalizacji struktur. Różnica wynika z funkcji: chwyt vs ocena/przegląd.
Wziernik może utrzymywać rozwarcie i poprawiać widoczność, ale nie jest narzędziem chwytającym tkankę. Jego podstawowa rola to rozwieranie i ekspozycja pola, a nie uchwyt. Na egzaminie zwykle traktuje się go jako narzędzie rozwierające, a nie przytrzymujące tkanki w sensie chwytu.
Najczęstszy błąd to wybór narzędzia "medycznie brzmiącego" bez analizy funkcji, np. uznanie, że zgłębnik też przytrzymuje, bo jest używany w polu operacyjnym. Warto zawsze wrócić do prostego kryterium: czy narzędzie ma konstrukcję do chwytu (jak pęseta) czy do innej czynności.
Pęseta jest zwykle dwuramiennym instrumentem sprężynującym, bez przegubu, o zwężających się końcówkach. Końcówki mogą być gładkie lub ząbkowane. W odróżnieniu od nożyczek czy kleszczy nie ma pierścieni na palce. Rozpoznanie ułatwia ocena końcówek: są zaprojektowane do uchwytu.
Ważne są: niedopasowanie końcówek (brak pełnego styku), wygięcia ramion, stępione lub uszkodzone ząbki/rowki, korozja oraz pęknięcia. Takie wady pogarszają chwyt i mogą uszkadzać tkanki lub powodować upuszczanie materiału. W kontroli technicznej zwraca się uwagę na symetrię i sprężystość.
Dłuta stosuje się głównie do opracowania tkanek twardych, np. podczas pracy na kości (zależnie od specjalności). Pęsety stosuje się do chwytania i przytrzymywania tkanek miękkich lub drobnych elementów. To zupełnie inne zadania, dlatego nie należy mieszać tych kategorii przy kompletacji zestawów.
W szerszym ujęciu funkcji "przytrzymywania" spotyka się też różne kleszczyki i zaciski, które chwytają tkanki lub materiał. W samym pytaniu egzaminacyjnym chodzi jednak o klasyczny przykład z podanych opcji. Kluczem jest rozpoznanie instrumentu, który wykonuje chwyt, a nie sondowanie czy rozwieranie.
Najpierw przypisz każdą nazwę do funkcji: chwyt (pęseta), sondowanie (zgłębnik), rozwieranie/ekspozycja (wziernik), opracowanie tkanek twardych (dłuto). Jeśli pytanie dotyczy "przytrzymywania tkanek", wybieraj narzędzia chwytające. Unikaj kierowania się tylko tym, że narzędzie "jest z sali".
info

Statystycznie 77% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Pęsety należą do narzędzi chwytających i przytrzymujących tkanki (służą do uchwycenia, uniesienia lub stabilizacji struktur)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Pęseta" (opis narzędzia i zastosowania) https://pl.wikipedia.org/wiki/P%C4%99seta - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL) – "Wziernik" (opis funkcji narzędzia rozwierającego) https://pl.wikipedia.org/wiki/Wziernik - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL) – "Sonda (medycyna)" (opis zgłębnika/sondy i zastosowań) https://pl.wikipedia.org/wiki/Sonda_(medycyna) - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i atlasy instrumentarium chirurgicznego (działy: narzędzia chwytające i przytrzymujące)
  • Materiały szkoleniowe CSSD dotyczące rozpoznawania i kontroli instrumentów
  • Karty katalogowe producentów instrumentów chirurgicznych (opisy zastosowania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego