KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2023 (test 3)

PYTANIE NR 39.
Które nastawy muszą zostać wybrane w oknie konfiguracyjnym timera, aby załączał swoje wyjście na 5 sekund od momentu podania na jego wejście logicznej jedynki?
Ilustracja przedstawia okno konfiguracyjne timera w programie komputerowym, które może być używane w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Timer typu TP generuje impuls na wyjściu po pojawieniu się "1" na wejściu. Czas impulsu wyznacza iloczyn Preset i czasu bazowego: 500 × 10 ms = 5000 ms = 5 s. Timery TON i TOF realizują opóźnienia, a nie impuls o stałej długości.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy doboru nastaw timera tak, aby po pojawieniu się logicznej jedynki na wejściu timer załączył wyjście na dokładnie 5 s. W typowych bibliotekach PLC (zgodnych z ideą IEC 61131-3) służy do tego timer impulsowy typu TP (pulse timer). Po zboczu narastającym sygnału wejściowego wyjście timera przechodzi w stan wysoki i utrzymuje go przez zadany czas, niezależnie od tego, czy wejście pozostaje w stanie "1" (w zależności od implementacji – w egzaminowym ujęciu kluczowa jest funkcja impulsu).

Żądany czas wynosi 5 s, czyli 5000 ms. Jeżeli czas bazowy ustawiono na 10 ms, to potrzebna jest taka wartość Preset, aby:

  • Preset × 10 ms = 5000 ms
  • Preset = 5000 / 10 = 500

Dlatego odpowiedź "Typ timera – TP, czas bazowy – 10 ms, wartość Preset - 500" spełnia warunek: 500 × 10 ms = 5 s.

Pozostałe propozycje są błędne z konkretnych powodów:

  • "Typ timera – TOF, czas bazowy – 10 ms, wartość Preset - 500" wskazuje timer opóźnionego wyłączenia. Taki timer nie wytwarza impulsu po podaniu "1", tylko realizuje zwłokę przy przejściu z "1" na "0" (zmiana stanu wejścia), więc nie odpowiada wymaganiu.
  • "Typ timera – TP, czas bazowy – 10 ms, wartość Preset - 50" ma poprawny typ timera, ale zły czas: 50 × 10 ms = 500 ms = 0,5 s, czyli dziesięć razy krócej niż trzeba.
  • "Typ timera – TON, czas bazowy – 1 ms, wartość Preset - 500" to timer opóźnionego załączenia; dodatkowo 500 × 1 ms = 500 ms, więc nawet jako czas opóźnienia nie daje 5 s. TON nie zapewnia także 5-sekundowego impulsu na wyjściu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw rozpoznaj rodzaj przebiegu czasowego (impuls, opóźnienie załączenia, opóźnienie wyłączenia), a dopiero potem przelicz nastawy czasowe. To ogranicza typowy błąd polegający na wyborze poprawnej liczby Preset przy złym typie timera.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
TP to timer impulsowy (pulse). Po zadziałaniu sygnału na wejściu generuje na wyjściu impuls o stałym czasie trwania ustawionym parametrem (np. Preset). Stosuje się go, gdy potrzebny jest sygnał "1" tylko przez określony czas, niezależnie od dalszego stanu wejścia.
TON realizuje opóźnione załączenie (wyjście włącza się po upływie czasu od "1" na wejściu). TOF realizuje opóźnione wyłączenie (wyjście gaśnie po czasie od spadku wejścia). TP generuje impuls o zadanej długości po zadziałaniu wejścia.
Czas działania to zwykle iloczyn: Preset × czas bazowy. Przykład: czas bazowy 10 ms i Preset 500 daje 500 × 10 ms = 5000 ms, czyli 5 s. Na egzaminie zawsze przeliczaj na jedną jednostkę (ms lub s), aby uniknąć błędu skali.
Bo wymaganie mówi o załączeniu wyjścia na określony czas od momentu pojawienia się "1". TON daje zwłokę załączenia, ale po upływie czasu wyjście pozostaje w stanie wysokim tak długo, jak wejście jest "1". TP z definicji ogranicza czas stanu wysokiego.
Gdy potrzebujesz krótkiego sterowania: impuls do elektrozaworu, start sekwencji, podanie sygnału "START" do innego bloku, test wyjść, jednorazowe wyzwolenie zdarzenia po zboczu. TP pomaga też ujednolicić czas sygnału niezależnie od czasu naciśnięcia przycisku.
Trzeba uzyskać 5000 ms. Przy bazie 10 ms Preset wynosi 5000/10 = 500. W praktyce wybierasz timer TP i ustawiasz bazę 10 ms oraz Preset 500, aby wyjście było w stanie "1" przez 5 s po zadziałaniu wejścia.
Nie. 50 × 10 ms = 500 ms, czyli 0,5 s. To typowa pułapka: pomylenie skali i dopisanie zera "w głowie". Najbezpieczniej przeliczać zawsze do ms i dopiero potem na sekundy.
TOF działa w odniesieniu do momentu zaniku sygnału wejściowego (przejścia na "0"). Służy do podtrzymania wyjścia przez pewien czas po wyłączeniu wejścia. Jeśli w zadaniu kluczowy jest start po podaniu "1", to TOF opisuje inny przypadek czasowy.
Najczęściej: wybór złego typu timera (TON zamiast TP), brak przeliczenia jednostek (ms/s), pomylenie 500 z 50, nieuwzględnienie podstawy czasowej oraz mylenie "czas impulsu" z "czas opóźnienia". Pomaga szybki szkic przebiegu wejście/wyjście.
Szukaj sformułowań: "na X sekund od momentu…", "impuls", "krótkie załączenie", "jednorazowo po sygnale", "podaj sygnał przez czas". To zwykle wskazuje na TP. Jeśli jest "po upływie X sekund włącz", to częściej TON; jeśli "wyłącz po X sekundach od zaniku", to TOF.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Timer typu TP generuje impuls na wyjściu po pojawieniu się "1" na wejściu."

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers – Part 3: Programming languages (sekcja dotycząca bloków funkcyjnych i funkcji czasowych TON/TOF/TP).
  • CODESYS Online Help – Standard Timer Function Blocks (TON/TOF/TP): https://help.codesys.com/ (należy wyszukać hasło: "TON TOF TP timer function blocks") - dostęp 2026-03-01
  • Siemens Industry Online Support – dokumentacja bloków czasowych (TON/TOF/TP) dla TIA Portal/S7: https://support.industry.siemens.com/ (wyszukaj: "S7 TON TOF TP timer") - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręcznik środowiska PLC używanego w pracowni (opis bloków TON/TOF/TP)
  • Materiały do IEC 61131-3 dotyczące bloków funkcyjnych i typów danych czasu
  • Ćwiczenia laboratoryjne: timery i liczniki w LD/FBD

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego