KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 48.
Natężenie oświetlenia w miejscu wykonywania precyzyjnych prac powinno wynosić
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Natężenie oświetlenia dla prac precyzyjnych powinno być wysokie, aby zapewnić dobrą widoczność detali, ograniczyć zmęczenie wzroku i liczbę pomyłek.
Wartość 800 lx odpowiada poziomom typowo wymaganym dla zadań o dużej dokładności na stanowisku pracy, wyższym niż dla prac ogólnych.

Pełne wyjaśnienie:

Natężenie oświetlenia (w luksach, lx) opisuje ilość światła docierającą do płaszczyzny pracy, czyli np. blatu montażowego, stołu kontrolnego lub obszaru serwisowego. Przy pracach precyzyjnych (montaż drobnych elementów, kontrola jakości, oględziny, operacje wymagające rozróżniania małych szczegółów i kontrastu) wymagane jest wyższe natężenie oświetlenia niż przy czynnościach ogólnych.

Odpowiedź "800 lx" jest poprawna, ponieważ taki poziom jest typowo przypisywany do zadań wymagających dużej dokładności wzrokowej. Wyższe natężenie poprawia widoczność szczegółów, skraca czas adaptacji wzroku, zmniejsza ryzyko błędów montażowych i ogranicza zmęczenie pracownika (co ma znaczenie także dla bezpieczeństwa).

Dlaczego pozostałe wartości są nieadekwatne w kontekście "precyzyjnych prac"?

  • "100 lx" odpowiada raczej słabo oświetlonym przestrzeniom komunikacyjnym lub obszarom, gdzie nie wykonuje się dokładnych czynności wzrokowych. Dla precyzji jest zwykle zbyt niskie.
  • "300 lx" może być wystarczające dla prac ogólnych lub mniej wymagających stanowisk, ale przy drobnych detalach często powoduje potrzebę doświetlania miejscowego i wzrost liczby pomyłek.
  • "600 lx" jest wartością pośrednią i w praktyce bywa stosowane przy pracach dość dokładnych, jednak sformułowanie "precyzyjnych" wskazuje na wyższy poziom, stąd wybór 800 lx.

W praktyce (np. w mechatronice) oprócz samej liczby luksów liczy się też: równomierność oświetlenia, ograniczenie olśnienia, barwa światła i oddawanie barw. Dlatego na egzaminie warto kojarzyć, że im większa dokładność i mniejszy detal, tym wyższe wymagane natężenie oświetlenia na stanowisku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Luks (lx) to jednostka natężenia oświetlenia, czyli ilości światła padającego na powierzchnię (np. blat). 1 lx oznacza 1 lumen na 1 m². W praktyce mierzy się go luksomierzem na płaszczyźnie pracy, aby ocenić, czy warunki są wystarczające do danej czynności.
Dla prac precyzyjnych przyjmuje się wyższe wartości niż dla prac ogólnych, bo liczy się widoczność drobnych detali i kontrastu. W zadaniach egzaminacyjnych często pojawia się poziom rzędu 800 lx jako typowy dla czynności wymagających dużej dokładności wzrokowej.
Im mniejszy detal i większa dokładność, tym trudniej o poprawną ocenę wzrokową. Wyższe natężenie oświetlenia poprawia ostrość widzenia, zmniejsza liczbę pomyłek (np. złe wpięcie złącza, mylenie kolorów przewodów) i ogranicza zmęczenie wzroku, co przekłada się na bezpieczeństwo pracy.
Czujnik luksomierza kładzie się na płaszczyźnie pracy (np. na blacie) w miejscach, gdzie realnie wykonuje się zadanie. Warto wykonać kilka pomiarów (środek i okolice), aby ocenić uśrednienie i równomierność. Pomiar należy robić w typowych warunkach pracy (włączone oprawy, zasłony jak zwykle).
Nie w pełni. Oświetlenie miejscowe (lampka stanowiskowa) pomaga doświetlić detal, ale oświetlenie ogólne zapewnia komfort poruszania się i równomierność. W praktyce najlepsze jest połączenie obu: odpowiedni poziom ogólny oraz doświetlenie tam, gdzie wykonuje się czynności szczególnie dokładne.
Częste błędy to: wybór zbyt niskiej wartości "bo wystarcza na oko", brak rozróżnienia między pracami ogólnymi a precyzyjnymi, pomijanie olśnienia (złe ustawienie opraw) oraz brak kontroli spadku oświetlenia w czasie (brud, starzenie źródeł). Na egzaminie warto kojarzyć zakresy wartości i ich przeznaczenie.
Prace ogólne to czynności niewymagające oceny małych szczegółów (np. proste przenoszenie, podstawowy montaż bez drobnych detali). Prace precyzyjne to np. montaż małych elementów, kontrola wizualna, identyfikacja oznaczeń i barw przewodów. Dla precyzji wybiera się wyższe natężenia.
Tak, ale zwykle dla prac mniej wymagających wzrokowo. 300 lx często kojarzy się z poziomem dla zadań ogólnych, gdzie nie trzeba dostrzegać bardzo drobnych szczegółów. Jeśli w pytaniu pojawia się sformułowanie "precyzyjne prace", to typowo oczekuje się wartości wyższej.
Poza natężeniem ważne są: równomierność oświetlenia, ograniczenie olśnienia, kierunek padania światła (cienie na detalu), barwa i wskaźnik oddawania barw (rozróżnianie kolorów przewodów), a także czystość opraw i powierzchni roboczej. Same luks-y nie gwarantują komfortu.
Ucz się skojarzeń: rodzaj pracy → wymagany poziom oświetlenia (ogólne vs precyzyjne). Powtórz podstawy fotometrii (lx, lm), zasady pomiaru luksomierzem oraz typowe zagrożenia BHP wynikające ze słabej widoczności. Pomaga też analiza przykładów stanowisk: montaż, serwis, kontrola jakości.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • PN-EN 12464-1, Światło i oświetlenie – Oświetlenie miejsc pracy – Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach (wymagania dot. natężenia oświetlenia dla zadań wzrokowych)
  • CIE S 008/E:2001, Lighting of work places (zalecenia dot. parametrów oświetlenia stanowisk pracy)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z ergonomii i BHP dla techników/mechatroników
  • Materiały szkolne dot. oświetlenia stanowisk pracy (fotometria, luksomierz, zasady pomiaru)
  • Dokumentacje wewnętrzne zakładów pracy: standardy oświetlenia stanowisk (jeśli dostępne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego