KWALIFIKACJA MEC5 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 12.
Nawiertak przedstawiony na rysunku służy do wykonywania nakiełków
Ilustracja przedstawia techniczny rysunek narzędzia zwanego nawiertakiem, który jest używany w procesach obróbki
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nawiertak służy do wykonania nakiełka (otworu centrującego) o kształcie umożliwiającym prawidłowe bazowanie i prowadzenie dalszej obróbki. W tym zadaniu, na podstawie rysunku narzędzia, właściwe jest wskazanie, że wykonuje ono nakiełki zwykłe, a nie specjalne, chronione ani gwintowane.

Pełne wyjaśnienie:

Nakiełek (otwór centrujący) wykonuje się po to, aby uzyskać pewne i powtarzalne centrowanie przed dalszą obróbką, np. toczeniem między kłami lub precyzyjnym wierceniem. Do wykonywania nakiełków stosuje się nawiertaki, których geometria jest dostosowana do wstępnego nacięcia stożkowego i części prowadzącej.

Odpowiedź "zwykłych" jest właściwa, ponieważ typowy nawiertak warsztatowy przeznaczony jest do wykonywania standardowego nakiełka, czyli takiego, który tworzy klasyczny otwór centrujący umożliwiający oparcie kła oraz stabilne prowadzenie osi obróbki. Jest to najczęstsze zastosowanie nawiertaka w praktyce montersko-mechanicznej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "specjalnych" – sformułowanie jest zbyt ogólne; "specjalny" oznaczałby rozwiązanie o nietypowej geometrii lub przeznaczeniu, którego nie można bezpośrednio domniemywać, jeśli narzędzie jest standardowym nawiertakiem z rysunku.
  • "chronionych" – nakiełek chroniony kojarzy się z odmianą o geometrii zwiększającej trwałość i ochronę powierzchni roboczej (np. w cięższych warunkach). Jeśli narzędzie na rysunku nie wskazuje jednoznacznie takiej odmiany, odpowiedź ta jest ryzykowna i nie odpowiada podstawowemu zastosowaniu nawiertaka.
  • "gwintowanych" – wykonanie gwintu wymaga narzędzi do gwintowania (np. gwintownika lub narzynki) i innej geometrii procesu. Nawiertak przygotowuje punkt/gniazdo centrujące, a nie wykonuje gwintu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się nawiertak, najpierw kojarz go z operacją centrowania i przygotowania nakiełka, a dopiero potem rozważ ewentualne odmiany (chronione/specjalne) – te zwykle wymagają dodatkowych cech widocznych na rysunku lub doprecyzowania w treści.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nakiełek to mały otwór centrujący wykonywany na czole detalu. Ułatwia ustawienie osi obróbki, bazowanie oraz pracę między kłami na tokarce. Pomaga też w prowadzeniu narzędzi podczas wiercenia, zmniejszając ryzyko "uciekania" wiertła.
Nawiertak służy przede wszystkim do wykonania nakiełka (otworu centrującego) przed dalszą obróbką. Dzięki odpowiedniej geometrii narzędzie szybko tworzy gniazdo pod kolejne operacje, np. toczenie między kłami lub precyzyjne wiercenie osiowe.
Nakiełek zapewnia poprawne i stabilne oparcie kła oraz wyznacza oś obrotu detalu. Zmniejsza bicie, poprawia współosiowość i powtarzalność. Bez nakiełka detal może się ślizgać, ustawiać niesymetrycznie lub szybciej zużywać powierzchnie styku.
Nawiertak ma charakterystyczną krótszą część roboczą i geometrię do wykonywania stożkowego gniazda (nakiełka), często z odcinkiem prowadzącym. Zwykłe wiertło jest przeznaczone do wykonywania otworów o określonej średnicy na większą głębokość.
Nie. Nawiertak służy do centrowania i wykonywania nakiełków, czyli przygotowania miejsca pod dalszą obróbkę. Gwint wykonuje się narzędziami do gwintowania, np. gwintownikiem (gwint wewnętrzny) lub narzynką (gwint zewnętrzny).
Częste błędy to zbyt głęboki nakiełek, niewspółosiowe ustawienie detalu, dobór niewłaściwego narzędzia lub zbyt duże obroty bez chłodzenia. Skutkiem może być gorsze bazowanie, uszkodzenie kła albo szybkie zużycie powierzchni centrującej.
Prawidłowe centrowanie wpływa na współosiowość elementów, mniejsze drgania oraz dokładność wymiarową i kształtową. W praktyce monterskiej przekłada się to na łatwiejszy montaż, mniejsze zużycie łożysk i bardziej przewidywalną pracę zespołów maszyn.
Punktak stosuje się do wstępnego zaznaczenia środka, zwłaszcza przy ręcznym trasowaniu i wierceniu, aby wiertło nie ześlizgnęło się z powierzchni. Przy wymaganej wyższej dokładności lub przygotowaniu pod kły zwykle i tak wykonuje się nakiełek nawiertakiem.
Dobór zależy od materiału, średnicy narzędzia i warunków chłodzenia. W praktyce przyjmuje się bezpieczne, umiarkowane obroty i stabilny posuw, aby nie przegrzać czubka i nie stępić ostrzy. Warto kierować się zaleceniami producenta narzędzia.
Wiedza o nakiełkach jest przydatna przy przygotowaniu detali do toczenia, regeneracji wałów, dorabianiu tulei i osiowaniu elementów w montażu. Poprawnie wykonany nakiełek ułatwia precyzyjne ustawienie detalu i ogranicza błędy podczas obróbki i składania zespołów.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że nawiertak służy do wykonania nakiełka (otworu centrującego) o kształcie umożliwiającym prawidłowe bazowanie i prowadzenie dalszej obróbki.

Materiały:

  • Instrukcje i katalogi narzędzi skrawających producentów (działy: nawiertaki/wykrojniki do nakiełków)
  • Materiały dydaktyczne z technologii maszyn: operacje wiercenia i wykonywania nakiełków
  • Ćwiczenia warsztatowe: rozpoznawanie narzędzi i dobór do operacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego