Skurcze mięśniowe opisuje się m.in. przez to, jak zmienia się długość mięśnia (a więc i odległość między jego przyczepami) przy jednoczesnym wytwarzaniu napięcia.
Skurcz ekscentryczny to taki skurcz, w którym mięsień aktywnie pracuje (generuje siłę), ale jednocześnie wydłuża się pod wpływem większego obciążenia zewnętrznego. W praktyce oznacza to, że przyczepy mięśniowe oddalają się od siebie, mimo że mięsień nie "puszcza" napięcia, tylko kontroluje ruch (hamuje go).
Typowe przykłady ekscentryki:
- kontrolowane opuszczanie hantla (tzw. faza negatywna),
- schodzenie ze schodów (hamowanie ugięcia kończyny),
- kontrolowane opuszczanie się po podciągnięciu.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Koncentryczny – jest przeciwieństwem ekscentrycznego: mięsień skróca się, a przyczepy zbliżają się (np. unoszenie ciężaru).
- Izometryczny – mięsień zwiększa napięcie, ale nie zmienia długości, więc odległość przyczepów pozostaje stała (np. utrzymanie pozycji bez ruchu).
- Auksotoniczny – opisuje skurcz złożony: zwykle najpierw faza wzrostu napięcia bez zmiany długości, a następnie faza zmiany długości; nie definiuje wprost sytuacji "przyczepy oddalają się", bo dotyczy przebiegu (połączenia faz), a nie samego kierunku zmiany długości.
W nauce do egzaminu warto zapamiętać prostą parę: koncentryczny = skracanie, ekscentryczny = wydłużanie, a izometryczny = bez zmiany długości. Najczęstszą pułapką jest mylenie ekscentryki z rozciąganiem biernym: w ekscentryce mięsień jest nadal aktywny i napięty.
