KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 29.
Jak nazywają się konstrukcje drewniane przedstawione na rysunku, służące do utrwalenia wytyczonych osi konstrukcyjnych obiektu budowlanego?
Ilustracja przedstawia konstrukcje drewniane, które są używane w geodezji do utrwalenia wytyczonych osi konstrukcyjnych
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ławy ciesielskie to drewniane konstrukcje (deski na palikach) ustawiane poza wykopem, na których zaznacza się gwoździami i/lub naciągami położenie wytyczonych osi obiektu. Służą do trwałego utrwalenia i odtworzenia osi podczas robót ziemnych i fundamentowych, gdy znaki w gruncie mogą zostać zniszczone.

Pełne wyjaśnienie:

W geodezji inżynieryjnej po wytyczeniu obiektu budowlanego trzeba nie tylko wskazać punkty i linie osi w terenie, ale też utrwalić je w sposób odporny na zniszczenie w trakcie robót ziemnych. Do tego celu stosuje się ławy ciesielskie (nazywane też w praktyce ławami drutowymi w zależności od sposobu realizacji).

Ława ciesielska to zwykle zestaw palików wbitych w grunt, połączonych deskami, ustawiony tak, aby znajdował się poza strefą wykopu. Na deskach wykonuje się znaczenia (np. nacięcia, gwoździe), a często także prowadzi się naciągi, które odtwarzają przebieg osi konstrukcyjnych. Dzięki temu nawet po wykonaniu wykopu można ponownie przenieść osie w wymagane miejsce i kontrolować ich położenie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Trójkąty skarpowe – odnoszą się do zagadnień związanych ze skarpami/robotami ziemnymi i nie są typową nazwą konstrukcji służącej do utrwalania osi obiektu na deskach poza wykopem.
  • Krzyże niwelacyjne – służą do stabilizacji punktów wysokościowych (odniesień do niwelacji), a nie do utrwalania osi konstrukcyjnych obiektu w planie.
  • Stopy fundamentowe – są elementem konstrukcyjnym fundamentu budynku (częścią obiektu), a nie urządzeniem tyczeniowym/oznaczeniem geodezyjnym do przenoszenia osi.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się opis "drewniane konstrukcje do utrwalenia wytyczonych osi", myśl o rozwiązaniach ustawianych poza wykopem, na których da się ponownie odtworzyć przebieg osi w trakcie budowy – to charakterystyczna rola ław ciesielskich.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ławy ciesielskie to drewniane konstrukcje (paliki z deskami) ustawiane zwykle poza wykopem. Na deskach zaznacza się położenie osi (np. gwoździami/nacięciami), aby można było odtworzyć przebieg osi obiektu w trakcie robót ziemnych i fundamentowych.
Ich funkcją jest utrwalenie wytyczonych osi konstrukcyjnych w sposób trwały i możliwy do odtworzenia. Gdy znaki w gruncie znikną podczas kopania, ławy pozwalają przenieść osie z powrotem na teren budowy i kontrolować geometrię obiektu.
Poza wykopem są mniej narażone na zniszczenie przez sprzęt i roboty ziemne. Dzięki temu stanowią stabilny "nośnik" oznaczeń osi. Ustawienie poza strefą prac umożliwia korzystanie z nich przez dłuższy czas i wykonywanie kontroli w kolejnych etapach budowy.
Najczęściej zaznacza się na nich punkty odpowiadające przebiegowi osi konstrukcyjnych (np. przecięcia osi) oraz kierunki osi. W praktyce używa się nacięć, gwoździ lub innych trwałych znaków, które pozwalają ponownie wyznaczyć linie osi i przenieść je na obiekt.
Krzyże niwelacyjne kojarzą się z utrwalaniem odniesień wysokościowych (niwelacja), natomiast ławy ciesielskie służą do utrwalania osi w planie (położenia geometrycznego obiektu). Inny jest cel: wysokości vs osie konstrukcyjne i ich odtwarzanie podczas robót.
Nie, bo stopy fundamentowe to element konstrukcyjny fundamentu budynku, a nie urządzenie/oznaczenie używane do tyczenia. Pytanie dotyczy drewnianych konstrukcji pomocniczych do utrwalenia osi, czyli narzędzia organizacji tyczenia, a nie części samego obiektu.
Szukaj układu palików z poziomymi deskami, zwykle tworzących "ramkę" wokół przyszłego wykopu. Charakterystyczne są zaznaczenia osi na deskach (nacięcia, gwoździe) i ewentualne naciągi. Kluczowe jest to, że konstrukcja nie jest w fundamencie, tylko obok.
Najczęściej po wytyczeniu obrysu i osi obiektu, przed intensywnymi robotami ziemnymi. Utrwalenie wykonuje się tak, aby w kolejnych etapach (wykop, zbrojenie, fundamenty) możliwe było szybkie odtworzenie osi i sprawdzenie, czy prace nie "uciekły" z geometrii projektu.
Typowe błędy to mylenie pojęć: wybór odpowiedzi związanej z niwelacją (bo "geodezyjne") albo z fundamentami (bo "budowa"), bez zwrócenia uwagi na słowa "drewniane konstrukcje" i "utrwalenie osi". Warto zawsze dopasować odpowiedź do funkcji elementu.
Najlepiej uczyć się na zdjęciach i prostych szkicach z budowy: ławy ciesielskie, repery, znaki osi, paliki. Ćwicz łączenie wyglądu z funkcją (do czego służy element). Na egzaminie często decydują słowa-klucze: oś, wysokość, utrwalenie, kontrola.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Ławy ciesielskie to drewniane konstrukcje (deski na palikach) ustawiane poza wykopem, na których zaznacza się gwoździami i/lub naciągami położenie wytyczonych osi obiektu."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Ława drutowa" – opis zastosowania w tyczeniu osi budowli, https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81awa_drutowa (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Geodezja inżynieryjna" – kontekst tyczenia i prac na budowie, https://pl.wikipedia.org/wiki/Geodezja_in%C5%BCynieryjna (dostęp: 2026-02-18)
  • Encyklopedia PWN (hasło ogólne): "geodezja" – kontekst dziedziny i prac pomiarowych, https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/geodezja;3895007.html (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geodezji inżynieryjnej (dział: tyczenie budowli i utrwalanie osi)
  • Materiał ilustracyjny: zdjęcia/rysunki urządzeń tyczeniowych na budowie (ławy ciesielskie, krzyże niwelacyjne)
  • Zestawy zadań i pytania testowe z kwalifikacji BUD.18 dotyczące tyczenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego