Wywłaszczenie nieruchomości to tryb publicznoprawny, w którym władza publiczna – w ściśle określonych sytuacjach – pozbawia lub ogranicza prawo do nieruchomości. Kluczowe jest to, że nie jest to "sposób zakupu" gruntu przez podmiot prywatny, lecz narzędzie realizacji interesu publicznego, co wpływa na to, kto może być podmiotem, na rzecz którego następuje wywłaszczenie.
Poprawna odpowiedź: Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Są to podmioty prawa publicznego, które mogą nabywać nieruchomości w związku z realizacją zadań publicznych. W praktyce (z perspektywy geodety) skutkiem będzie zmiana właściciela w ewidencji/katastrze na SP albo właściwą JST.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "dewelopera" – deweloper jest podmiotem prywatnym działającym rynkowo. Może nabywać nieruchomości w drodze umów cywilnoprawnych, ale nie jest beneficjentem wywłaszczenia.
- "osoby fizycznej lub osoby prawnej" – to uogólnienie obejmuje także podmioty prywatne. Wywłaszczenie nie służy przekazywaniu nieruchomości dowolnym osobom/podmiotom, tylko podmiotom publicznym.
- "inwestora" – inwestorem w języku potocznym bywa wykonawca lub organizator przedsięwzięcia. Często jednak jest to podmiot prywatny; nawet gdy realizuje inwestycję publiczną, nie oznacza to, że wywłaszczenie następuje "na jego rzecz".
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "wywłaszczenie", myśl kategoriami administracyjnymi: decyzja publiczna, interes publiczny i podmiot publiczny jako beneficjent. To pomaga odróżnić wywłaszczenie od wykupu, zamiany czy umów zawieranych na rynku.
