KWALIFIKACJA BUD19 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 39.
Nieruchomość może zostać wywłaszczona na rzecz gminy, jeżeli jest niezbędna na cel budowy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wywłaszczenie jest dopuszczalne zasadniczo wtedy, gdy nieruchomość jest niezbędna do realizacji celu o charakterze publicznym.
Budowa drogi publicznej spełnia ten warunek, natomiast stacja benzynowa, pawilon handlowy czy prywatny ośrodek zdrowia mają co do zasady charakter przedsięwzięć komercyjnych lub prywatnych.

Pełne wyjaśnienie:

Wywłaszczenie nieruchomości jest środkiem wyjątkowym: oznacza przymusowe pozbawienie (lub ograniczenie) prawa do nieruchomości, dlatego w praktyce może być stosowane tylko w ściśle określonych sytuacjach. Kluczowym kryterium jest to, aby nieruchomość była niezbędna do realizacji celu publicznego, a nie zwykłej inwestycji rynkowej.

Odpowiedź "drogi publicznej" jest właściwa, ponieważ budowa (oraz rozbudowa) infrastruktury drogowej należą do typowych zadań publicznych, realizowanych w interesie ogółu użytkowników. Taka inwestycja służy powszechnemu korzystaniu i zaspokajaniu zbiorowych potrzeb społecznych.

Pozostałe propozycje nie spełniają tej logiki:

  • "stacji benzynowej" – choć jest użyteczna dla kierowców, zwykle stanowi przedsięwzięcie prowadzone dla zysku przez podmiot prywatny i nie jest celem publicznym samym w sobie.
  • "pawilonu handlowego" – to inwestycja typowo komercyjna; fakt, że zaspokaja potrzeby zakupowe, nie czyni jej automatycznie celem publicznym.
  • "prywatnego ośrodka zdrowia" – "zdrowie" kojarzy się z interesem społecznym, ale prywatny charakter podmiotu i działalność usługowa na rynku zasadniczo wykluczają traktowanie tego jako celu publicznego w rozumieniu przesłanek wywłaszczenia.

Wskazówka egzaminacyjna: przy takich pytaniach zawsze oddzielaj "co jest potrzebne mieszkańcom" od "co jest zadaniem publicznym realizowanym jako cel publiczny". To ogranicza ryzyko wyboru odpowiedzi na podstawie intuicji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wywłaszczenie to przymusowe pozbawienie lub ograniczenie prawa do nieruchomości decyzją organu władzy publicznej. Stosuje się je wyjątkowo, gdy nie da się osiągnąć celu w inny sposób, a inwestycja ma charakter publiczny i jest uzasadniona interesem ogółu.
Cel publiczny rozpoznasz po tym, że inwestycja służy szerokiej grupie użytkowników i realizuje zadania publiczne (np. infrastruktura dostępna powszechnie). Sama "użyteczność" nie wystarcza – przedsięwzięcie komercyjne zwykle nie spełnia kryterium celu publicznego.
Droga publiczna jest elementem infrastruktury służącej powszechnemu korzystaniu i realizuje potrzeby zbiorowe. W konsekwencji bywa kwalifikowana jako cel publiczny. To sprawia, że w szczególnych przypadkach może stanowić podstawę działań przymusowych wobec właściciela, jeśli jest to konieczne.
Zwykle nie, ponieważ stacja benzynowa jest co do zasady inwestycją komercyjną realizowaną przez podmiot gospodarczy dla zysku. Nawet jeśli jest "potrzebna" mieszkańcom, nie oznacza to automatycznie celu publicznego w sensie przesłanek wywłaszczenia.
Co do zasady pawilon handlowy jest inwestycją prywatną i rynkową, więc nie spełnia kryterium celu publicznego. Na egzaminie przyjmuj, że obiekty stricte handlowe i usługowe (w sensie komercyjnym) nie są typową podstawą do wywłaszczenia.
Pułapka polega na skojarzeniu "zdrowia" z interesem społecznym. Jednak prywatny charakter placówki i prowadzenie działalności usługowej na rynku zwykle przesuwają taką inwestycję do sfery prywatnej/komercyjnej, a nie do kategorii celu publicznego uzasadniającego wywłaszczenie.
Sygnałami są m.in. "wywłaszczona", "na rzecz gminy", "niezbędna" oraz "na cel budowy". To typowe zwroty z obszaru gospodarki nieruchomościami i procedur administracyjnych. W takich pytaniach kluczowe jest odróżnienie celu publicznego od prywatnego.
Najczęstsze błędy to: utożsamianie "inwestycji potrzebnej ludziom" z celem publicznym, pomijanie słowa "prywatny", oraz wybór odpowiedzi na podstawie intuicji (np. "zdrowie = publiczne"). Pomaga zasada: publiczne = powszechne i zadaniowe, nie tylko użyteczne.
W praktyce przy inwestycjach liniowych (np. drogi) pojawiają się podziały nieruchomości, ustalanie granic, aktualizacja danych w ewidencji oraz dokumentacja do celów prawnych. Zrozumienie, kiedy inwestycja ma charakter publiczny, ułatwia interpretację dokumentów i decyzji.
Najpierw oceń, czy obiekt jest elementem infrastruktury publicznej (np. droga) czy działalności komercyjnej (handel, usługi rynkowe). Następnie wybierz opcję o najbardziej jednoznacznym charakterze publicznym. Unikaj odpowiedzi "brzmiących społecznie", jeśli są prywatne.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z gospodarki nieruchomościami dla technika geodety (działy: wywłaszczenie, cele publiczne)
  • Komentarze i opracowania dydaktyczne dotyczące wywłaszczeń i celu publicznego (materiały szkolne/branżowe)
  • Materiały szkoleniowe jednostek samorządu terytorialnego dot. inwestycji drogowych i gospodarowania nieruchomościami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego