KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2024 (test 3)

PYTANIE NR 39.
Nowy agregat uprawowo-siewny kosztuje 15 000 zł. Jego roczne koszty eksploatacji wynoszą 1 000 zł. Jaka cena agregatu używanego spowoduje takie same obciążenie finansowe w pięcioletnim okresie użytkowania maszyny, jeżeli roczne koszty eksploatacji maszyny używanej są dwukrotnie większe?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Porównujemy 5-letni koszt posiadania.
Nowy: 15 000 + 5×1 000 = 20 000 zł. Używany ma koszty eksploatacji 2 000 zł rocznie, więc 5×2 000 = 10 000 zł. Cena zakupu używanego = 20 000 − 10 000 = 10 000 zł. To zapewnia identyczne łączne obciążenie finansowe w obu wariantach.

Pełne wyjaśnienie:

Rozwiązanie polega na porównaniu łącznego obciążenia finansowego w tym samym okresie, czyli w 5 latach. W typowym ujęciu zadaniowym oznacza to sumę: cena zakupu + koszty eksploatacji w całym okresie. Nie uwzględniamy tu wartości odsprzedaży ani kosztu pieniądza w czasie, bo nie podano takich danych.

Maszyna nowa: cena zakupu to 15 000 zł. Roczne koszty eksploatacji wynoszą 1 000 zł, więc przez 5 lat będzie to 5×1 000 = 5 000 zł. Łącznie: 15 000 + 5 000 = 20 000 zł.

Maszyna używana: koszty eksploatacji są dwukrotnie większe, czyli 2 000 zł rocznie. W 5 lat: 5×2 000 = 10 000 zł. Aby całkowite obciążenie było takie samo jak dla nowej (20 000 zł), cena zakupu używanego musi spełniać równanie: cena + 10 000 = 20 000, więc cena = 10 000 zł.

Kwoty 11 000 zł, 12 000 zł i 13 000 zł są zbyt wysokie, bo przy niezmienionych kosztach eksploatacji używanego (10 000 zł w 5 lat) dałyby łączny koszt odpowiednio 21 000 zł, 22 000 zł lub 23 000 zł, czyli większy niż dla maszyny nowej.

W praktyce rolniczej podobne porównanie jest przydatne przy zakupie agregatów, siewników czy opryskiwaczy, ale w rzeczywistych kalkulacjach warto dopisać także ryzyko awarii, przestoje, dostępność części, serwis oraz przewidywaną wartość sprzedaży po kilku latach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej liczy się sumę: cena zakupu + (koszt roczny × liczba lat). Jeśli w zadaniu nie ma informacji o wartości odsprzedaży ani oprocentowaniu, nie wprowadza się dyskonta – porównuje się proste sumy kosztów w czasie.
Pytanie dotyczy pięcioletniego okresu użytkowania, więc trzeba zsumować koszty z każdego roku. Jeśli koszty są stałe w skali roku, suma z 5 lat to po prostu 5 razy koszt roczny. To pozwala porównać dwa warianty na tym samym horyzoncie czasu.
Oznacza to, że jeśli nowy agregat kosztuje w eksploatacji 1 000 zł rocznie, to używany kosztuje 2 000 zł rocznie. Ważne: "dwukrotnie większe" dotyczy kosztów rocznych, a nie ceny zakupu. Ten błąd interpretacyjny często prowadzi do złej odpowiedzi.
W praktyce do kosztów eksploatacji zalicza się m.in. paliwo, materiały eksploatacyjne, smary, części zamienne, przeglądy, naprawy oraz obsługę serwisową. W zadaniach egzaminacyjnych koszty te bywają podane jedną kwotą roczną, aby uprościć rachunek porównawczy.
Nie zawsze. Jeśli zadanie mówi wyłącznie o "cenie zakupu" i "kosztach eksploatacji", to zwykle porównuje się prostą sumę tych wartości w czasie. Amortyzacja jest ważna w rachunkowości, ale bez dodatkowych danych (stawki, wartość końcowa) nie da się jej poprawnie doliczyć.
Wartość odsprzedaży (wartość rezydualna) uwzględnia się wtedy, gdy zadanie ją podaje lub wyraźnie wymaga analizy ekonomicznej typu TCO. Wtedy łączny koszt może być pomniejszony o przewidywaną kwotę sprzedaży po kilku latach. W tym zadaniu brak takich danych, więc jej nie dodajemy.
Można zrobić szybki "test sensu": skoro używany ma wyższe koszty roczne, to jego cena zakupu musi być niższa niż nowego. Dodatkowo różnica w kosztach eksploatacji w 5 lat wynosi 5×1 000 = 5 000 zł, więc używany powinien być tańszy o 5 000 zł od nowego.
Bo przy koszcie eksploatacji używanego równym 10 000 zł w 5 lat, każda wyższa cena zakupu zwiększa sumę ponad 20 000 zł. Wtedy używany przestaje mieć "takie samo obciążenie" jak nowy. Te odpowiedzi zwykle wynikają z błędnego odejmowania lub nieuwzględnienia całych 5 lat.
Najczęściej: pomija się liczbę lat, myli się "dwukrotnie większe" z "większe o 2 000", podstawia się niewłaściwą kwotę do mnożenia, albo dodaje się koszty zamiast je odjąć przy wyznaczaniu ceny. Pomaga zapisanie równania: cena + koszty = stała suma.
Ćwicz zadania z porównywaniem wariantów: koszt roczny, liczba lat, suma kosztów oraz proste równania. Warto też znać pojęcia: eksploatacja, koszt całkowity, naprawy i przeglądy. Na egzaminie zapisuj dane w tabeli "nowy vs używany", żeby nie pomylić wartości.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Koszt" – definicje i ujęcie kosztów w ekonomii: https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszt (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL), "Budżet" – pojęcie planowania wydatków i obciążeń finansowych: https://pl.wikipedia.org/wiki/Bud%C5%BCet (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podstawy rachunku ekonomicznego w rolnictwie (rozdziały o kosztach stałych i zmiennych)
  • Zbiory zadań z matematyki praktycznej: procenty i koszty w czasie
  • Materiały szkolne z kwalifikacji ROL.2 dotyczące eksploatacji i ekonomiki użytkowania maszyn

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego