Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MEP3 - CZERWIEC 2015



PYTANIE NR 2.
O niezborności mówi się przy oku
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niezborność to określenie wady refrakcji polegającej na różnej mocy optycznej w różnych przekrojach oka, przez co obraz nie ogniskuje się w jednym punkcie. Tę wadę nazywa się astygmatyzmem, dlatego poprawne jest "oku astygmatycznym", a nie krótkowzrocznym ani nadwzrocznym.

Pełne wyjaśnienie:

Niezborność jest tradycyjnym polskim określeniem astygmatyzmu. W astygmatyzmie układ optyczny oka (najczęściej rogówka, rzadziej soczewka) nie ma jednakowej mocy w każdym przekroju. W praktyce oznacza to, że promienie w dwóch głównych południkach ogniskują się w różnych miejscach, więc nie powstaje jedno ostre ognisko. Skutkiem bywa nieostre widzenie do dali i/lub bliży, zniekształcenia obrazu i męczliwość wzrokowa.

Dlatego odpowiedź "astygmatycznym" jest poprawna: mówi dokładnie o tej wadzie, która odpowiada niezborności.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne wady refrakcji:

  • "krótkowzrocznym" dotyczy sytuacji, gdy przy braku akomodacji ognisko dla dali wypada przed siatkówką (typowo koryguje się soczewkami rozpraszającymi). To nie jest synonim niezborności.
  • "nadwzrocznym" oznacza, że ognisko dla dali wypada za siatkówką (typowo koryguje się soczewkami skupiającymi). To również inna wada niż niezborność.
  • "miarowym" w tym kontekście nie stanowi nazwy wady refrakcji; sugeruje raczej brak zaburzeń lub potoczne określenie "prawidłowego" oka, więc nie pasuje do terminu "niezborność".

Wskazówka egzaminacyjna: warto zapamiętać parę pojęć: "niezborność = astygmatyzm". W praktyce technika optyka astygmatyzm rozpoznaje się też po obecności składowej cylindrycznej i osi w recepcie (CYL/AXIS) oraz po doborze soczewek torycznych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest niezborność oka?
Niezborność to polskie określenie astygmatyzmu – wady refrakcji, w której oko ma różną moc optyczną w różnych przekrojach. W efekcie obraz nie ogniskuje się w jednym punkcie, co może dawać nieostrość i zniekształcenia. W korekcji pojawia się zwykle cylinder i oś.
Dlaczego niezborność nazywa się astygmatyzmem?
"Astygmatyzm" to nazwa medyczna tej samej wady, a "niezborność" jest jej polskim odpowiednikiem. Obie nazwy opisują zjawisko braku jednego, wspólnego ogniska dla wszystkich przekrojów układu optycznego oka. Na egzaminie traktuje się je jako synonimy.
Jak odróżnić astygmatyzm od krótkowzroczności?
Krótkowzroczność dotyczy przesunięcia ogniska "dla dali" przed siatkówkę, a astygmatyzm dotyczy różnej mocy w różnych południkach i braku jednego ogniska. W recepcie krótkowzroczność to głównie składowa sferyczna ujemna, a astygmatyzm ujawnia się przez CYL i AXIS.
Jak odróżnić astygmatyzm od nadwzroczności?
Nadwzroczność oznacza, że ognisko "dla dali" wypada za siatkówką (korekcja sferą dodatnią), natomiast astygmatyzm dotyczy nierównej mocy w przekrojach (korekcja cylindrem i osią). Obie wady mogą współistnieć, dlatego w recepcie mogą być jednocześnie SPH i CYL.
Czy astygmatyzm zawsze pogarsza widzenie do dali?
Nie zawsze w jednakowym stopniu. Astygmatyzm może wpływać na widzenie do dali i do bliży, często powoduje też "rozmazywanie" konturów i zniekształcenia. Nasilenie zależy od mocy cylindra, osi oraz tego, czy współistnieje krótkowzroczność lub nadwzroczność.
Jakie objawy sugerują niezborność (astygmatyzm)?
Typowe objawy to nieostre lub "cieniowane" widzenie, trudność w ocenie drobnych szczegółów, zniekształcenia linii (np. litery), mrużenie oczu oraz bóle głowy po wysiłku wzrokowym. Same objawy nie wystarczą do rozpoznania – potrzebne jest badanie refrakcji.
Co oznacza cylinder i oś na recepcie okularowej?
Cylinder (CYL) opisuje wielkość korekcji astygmatyzmu, czyli różnicę mocy w głównych południkach. Oś (AXIS) wskazuje orientację tego cylindra w stopniach. Technik optyk musi odczytać te wartości i poprawnie ustawić soczewkę, bo błąd osi może istotnie pogorszyć komfort widzenia.
Czy niezborność można korygować okularami?
Tak. Astygmatyzm koryguje się soczewkami cylindrycznymi (torycznymi) o odpowiedniej mocy i osi. W praktyce oznacza to dobór właściwego CYL i AXIS oraz poprawne centrowanie i montaż w oprawie. W zależności od wady stosuje się też soczewki kontaktowe toryczne.
Jakie błędy najczęściej robi się w pytaniach o wady refrakcji?
Najczęstsze pomyłki to utożsamianie niezborności z krótkowzrocznością lub nadwzrocznością oraz ignorowanie faktu, że niezborność jest synonimem astygmatyzmu. Uczniowie mylą też nazwy z objawami i wybierają odpowiedź "najbardziej znaną" zamiast tej zgodnej z definicją.
Jak zapamiętać na egzaminie, że niezborność to astygmatyzm?
Pomaga proste skojarzenie: "nie-z-bór-ność" = brak zbiegu promieni w jedno miejsce, czyli brak jednego ogniska. To dokładnie opis astygmatyzmu. W praktyce dołóż drugą kotwicę pamięci: astygmatyzm w recepcie zwykle oznacza obecność CYL i AXIS.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 80% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że niezborność to określenie wady refrakcji polegającej na różnej mocy optycznej w różnych przekrojach oka, przez co obraz nie ogniskuje się w jednym punkcie.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Astygmatyzm" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Astygmatyzm (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Wady refrakcji" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Wady_refrakcji (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki z optyki okularowej i refrakcji (działy: wady refrakcji, astygmatyzm)
  • Słowniki/encyklopedie terminów medycznych (hasła: astygmatyzm, niezborność)
  • Materiały szkolne z kwalifikacji dotyczącej pomocy wzrokowych: recepta okularowa (SPH/CYL/AXIS)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego