KWALIFIKACJA OGR3 + OGR4 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 35.
Objętość mas ziemnych wykopu, obliczona metodą siatki kwadratów wynosi
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny, który jest prawdopodobnie związany z obliczeniami dotyczącymi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość dla narożnego pola trójkątnego liczy się jak ostrosłup:
V=(1/3)·P·h. Pole podstawy: P=(a1·a2)/2=(4·8)/2=16 m². Głębokość wykopu: h=|130−127|=3 m. Zatem V=(1/3)·16·3=16,00 m³.

Pełne wyjaśnienie:

W metodzie siatki kwadratów teren dzieli się na regularne pola, a w narożnikach (i na granicach robót) odczytuje się rzędne wysokościowe. Dla każdego pola oblicza się objętość osobno, a następnie sumuje wyniki. Kluczowe jest rozpoznanie, czy dane pole jest "pełne" (np. prostokątne/kwadratowe), czy jest polem częściowym, np. narożnym trójkątnym.

W przedstawionym przypadku rozpatrywane jest pole trójkątne (narożne) oznaczające wykop. Takie pole odpowiada bryle typu ostrosłup, dlatego w objętości pojawia się współczynnik 1/3. Stosujemy wzór:

V = (1/3) · P · h

  • P – pole podstawy trójkąta. Ponieważ jest to trójkąt prostokątny o przyprostokątnych a1=4,00 m i a2=8,00 m, mamy: P=(a1·a2)/2=(4·8)/2=16 m².
  • h – głębokość wykopu, czyli różnica między rzędną linii zerowej i rzędną w narożniku pola: h=|130−127|=3 m.

Podstawiając: V=(1/3)·16·3=16,00 m³. To jest objętość mas ziemnych do odspojenia w tym polu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wartości 20,00 m³ i 10,00 m³ zwykle wynikają z użycia niewłaściwego pola podstawy (np. potraktowania trójkąta jak prostokąta 4·8=32 m² lub błędnego dzielenia przez 2). Wartość 6,00 m³ bywa skutkiem pominięcia części danych lub błędnego przyjęcia h=1 m zamiast 3 m. Najczęstsza pułapka egzaminacyjna to użycie wzoru V=P·h, który pasuje do graniastosłupa (pełnego pola), ale nie do pola narożnego trójkątnego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sposób obliczania objętości wykopów i nasypów przez podział terenu na regularne pola (siatkę). Dla każdego pola wyznacza się różnice rzędnych (wysokości) i liczy objętość odpowiedniej bryły, a następnie sumuje wyniki dla całego obszaru.
Głębokość (wysokość bryły) to różnica rzędnych: h=|130−127|=3 m. W praktyce interpretujesz to jako odległość pionową między linią zerową (poziomem odniesienia robót) a dnem wykopu w danym narożniku pola.
Współczynnik 1/3 wynika z tego, że narożne pole trójkątne odpowiada bryle typu ostrosłup, a nie graniastosłup. Dla ostrosłupa objętość ma postać V=(1/3)·P·h, gdzie P to pole podstawy, a h wysokość.
Jeśli to trójkąt prostokątny, a1 i a2 są przyprostokątnymi. Pole liczysz ze wzoru P=(a1·a2)/2. Dla a1=4 i a2=8: P=(4·8)/2=16 m². Ten krok jest kluczowy przed liczeniem objętości.
Patrzysz na relację rzędnych względem linii zerowej. Gdy teren jest poniżej poziomu odniesienia, mówimy o wykopie (trzeba usunąć grunt). Gdy powyżej, to nasyp (trzeba dosypać). Na rysunkach często używa się oznaczeń typu W/N i linii zerowej.
Najczęściej: graniastosłupy dla pełnych pól (np. kwadratów/prostokątów) oraz ostrosłupy dla pól częściowych, np. narożnych trójkątów. Dobór bryły determinuje wzór: V=P·h albo V=(1/3)·P·h.
Najczęściej myli się wzory (zastosowanie V=P·h zamiast V=(1/3)·P·h), błędnie liczy pole trójkąta (brak dzielenia przez 2), źle odczytuje rzędne (zamiana wartości) albo zaokrągla zbyt wcześnie. Każdy z tych błędów zmienia wynik o kilka–kilkadziesiąt procent.
Tak, w praktyce robót ziemnych standardową jednostką jest metr sześcienny (m³), bo opisuje objętość gruntu do wybrania lub dowiezienia. Ten wynik jest później podstawą do przedmiaru, kosztorysu, planu wywozu urobku i doboru sprzętu.
Przy kształtowaniu terenu: budowie niecek, stawów, rowów, tarasów, skarp, fundamentów pod małą architekturę czy przygotowaniu podłoża pod nawierzchnie. Objętość pozwala oszacować ilość urobku, koszty transportu i czas pracy maszyn.
Zrób kontrolę "rzędu wielkości": pole podstawy w m² razy wysokość w m daje m³. Jeśli masz pole 16 m² i wysokość 3 m, to graniastosłup dałby 48 m³, a ostrosłup 16 m³. Jeśli wyjdzie np. 160 m³, to zwykle błąd w polu lub jednostkach.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Objętość dla narożnego pola trójkątnego liczy się jak ostrosłup:V=(1/3)·P·h."

Materiały:

  • Podręczniki z geodezji inżynieryjnej (działy: niwelacja, obliczanie objętości robót ziemnych)
  • Materiały dydaktyczne z robót ziemnych w budownictwie i architekturze krajobrazu
  • Zestawy zadań z obliczania objętości wykopów/nasypów metodą siatki kwadratów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego