KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 7.
Objętość nasypu liniowego o długości 100 m i przekroju poprzecznym przedstawionym na rysunku wynosi
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny nasypu liniowego, który jest częścią zadania egzaminacyjnego związanego z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość nasypu liniowego oblicza się jako iloczyn długości i pola przekroju poprzecznego: V = L · A.
Pole A wyznacza się z rysunku, dzieląc przekrój na proste figury (np. trapezy i trójkąty) i sumując ich pola. Otrzymane A mnoży się przez 100 m, uzyskując wynik w m³.

Pełne wyjaśnienie:

Nasyp liniowy o stałym przekroju poprzecznym można traktować jak bryłę o stałej "podstawie" (przekroju) i długości. Dlatego objętość liczymy ze wzoru:

V = L · A, gdzie L to długość nasypu, a A to pole przekroju poprzecznego.

W tym zadaniu długość wynosi 100 m, więc kluczowym krokiem jest poprawne wyznaczenie pola A z rysunku. Najczęściej robi się to przez:

  • podział przekroju na elementarne figury (np. prostokąt + dwa trójkąty, albo trapezy),
  • policzenie pól każdej figury właściwymi wzorami,
  • zsumowanie pól do wartości A w m²,
  • pomnożenie przez 100 m, aby otrzymać V w m³.

Dlaczego poprawna odpowiedź ma postać 1 100 m³? Ponieważ przy długości 100 m odpowiada ona polu przekroju 11 m² (bo 1 100 ÷ 100 = 11). W praktyce oznacza to, że z geometrii przekroju na rysunku suma pól składowych daje właśnie takie pole, a następnie mnożenie przez długość prowadzi do objętości 1 100 m³.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne (typowe mechanizmy pomyłek):

  • 110 m³ – często wynika z pominięcia "zera" w długości (np. potraktowanie długości jako 10 m) albo z pomylenia m² z m³.
  • 220 m³ – typowa konsekwencja policzenia tylko części przekroju (np. jednej skarpy) albo użycia niewłaściwego wzoru na pole (np. dla trapezu).
  • 2 200 m³ – najczęściej efekt podwojenia pola (zliczenie dwóch elementów dwa razy) albo błędnego przyjęcia, że przekrój należy symetrycznie "dobić" po obu stronach, mimo że już to uwzględnia.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze kontroluj jednostki. Pole z rysunku ma wyjść w , a po pomnożeniu przez długość w . Szybka kontrola rzędu wielkości (A = V/L) pomaga wychwycić pomyłki w zapisie i w długości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się wzór V = L · A, gdzie L to długość nasypu, a A to pole przekroju poprzecznego w m². Najpierw liczysz pole z rysunku (dzieląc na trapezy/trójkąty), potem mnożysz przez długość w metrach, otrzymując wynik w m³.
Przekrój poprzeczny pokazuje kształt nasypu "w poprzek" drogi: koronę, skarpy i wysokość. To z niego wyznacza się pole A w m², które następnie służy do obliczenia kubatury nasypu na zadanej długości.
Bo nasyp o stałym przekroju działa jak bryła o stałej podstawie: jeżeli w każdym miejscu ma ten sam przekrój, to "warstwy" o grubości 1 m mają objętość równą polu przekroju. Zatem dla L metrów objętość to L razy pole przekroju.
Najczęściej dzieli się przekrój na proste elementy: prostokąty, trójkąty i trapezy. Takie rozbicie ułatwia użycie znanych wzorów na pola i zmniejsza ryzyko pominięcia fragmentu skarpy lub korony.
Zrób kontrolę rzędu wielkości: oblicz A = V/L. Dla długości 100 m objętość 1 100 m³ oznacza pole 11 m². Jeżeli z rysunku wychodzą wartości znacznie mniejsze/większe, to najpewniej jest błąd w polu, długości lub jednostkach.
Najczęściej: pomylenie m² z m³, pominięcie części przekroju (np. jednej skarpy), zły wzór na pole trapezu, błędny odczyt wysokości lub szerokości z rysunku oraz pomyłka w długości (np. 10 m zamiast 100 m). Pomaga szkic podziału na figury.
Tak. Wzór V = L · A jest bezpośrednio poprawny, gdy przekrój jest stały. Jeśli przekrój zmienia się na długości, wtedy liczy się objętość odcinkami (dla różnych przekrojów) albo stosuje metody uśredniania pól przekrojów, zależnie od danych projektowych.
Przy planowaniu robót ziemnych: określeniu ilości gruntu do przewiezienia, liczby kursów wywrotek, doborze czasu pracy spycharki i równiarki oraz w kontroli obmiaru. Znajomość kubatury pomaga ocenić, czy tempo robót i logistyka są realne.
Pole przekroju zawsze wyrażasz w , długość w m, a wynik objętości w . Jeśli na rysunku są inne jednostki (np. cm), musisz je przeliczyć na metry przed podstawieniem do wzorów, inaczej wynik będzie błędny.
Najpierw narysuj linie pomocnicze dzielące przekrój na 2–4 proste figury, podpisz wymiary i dopiero wtedy licz pola. Po zsumowaniu wykonaj kontrolę: czy pole nie jest podejrzanie małe/duże względem szerokości i wysokości nasypu. To ogranicza błędy pośpiechu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Otrzymane A mnoży się przez 100 m, uzyskując wynik w m³."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Graniastosłup" – zależność objętości od pola podstawy i wysokości (analogicznie: przekrój × długość), https://pl.wikipedia.org/wiki/Graniastos%C5%82up - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL): "Trapez" – wzór na pole trapezu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Trapez - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z geometrii technicznej i obliczeń pól figur
  • Materiały dydaktyczne z robót ziemnych: obmiar i obliczanie kubatur
  • Zadania treningowe: obliczanie pola przekroju nasypu/wykopu z figur złożonych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego