KWALIFIKACJA CHM3 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 33.
Objętość roztworu o stężeniu 0,5 mol/dm3 przygotowanego z 0,1 mola KOH wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Korzystamy z definicji stężenia molowego: c = n/V, więc V = n/c. Dla n = 0,1 mol i c = 0,5 mol/dm3: V = 0,1/0,5 = 0,2 dm3. To 0,2 L = 200 mL = 200 cm3.

Pełne wyjaśnienie:

Stężenie molowe (molarność) opisuje, ile moli substancji znajduje się w 1 dm3 roztworu. Definicję zapisuje się wzorem:

c = n/V, gdzie:
c – stężenie molowe (mol/dm3),
n – ilość substancji (mol),
V – objętość roztworu (dm3).

Aby obliczyć objętość, przekształcamy wzór: V = n/c.

Podstawiamy dane z zadania:
V = 0,1 mol / (0,5 mol/dm3) = 0,2 dm3.

Teraz kluczowy krok to konwersja jednostek. W laboratorium często używa się mL lub cm3:

  • 1 dm3 = 1 L
  • 1 L = 1000 mL
  • 1 mL = 1 cm3

Zatem 0,2 dm3 = 0,2 L = 200 mL = 200 cm3.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 20 mL – to wynik z błędnej konwersji (np. pomylenie mnożenia przez 1000) albo z błędnego przekształcenia wzoru.
  • 200 dm3 – to błąd o trzy rzędy wielkości; 0,1 mola przy 0,5 mol/dm3 nie może dać tak ogromnej objętości.
  • 20 dm3 – to także błąd skali; poprawna objętość to 0,2 dm3, czyli 100 razy mniej.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze sprawdź "zdrowy rozsądek" jednostek i wielkości. Jeśli masz ułamek mola i stężenie rzędu 0,5 mol/dm3, wynik powinien być ułamkiem dm3, a nie dziesiątkami lub setkami dm3.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stężenie molowe (molarność) to liczba moli substancji rozpuszczonej przypadająca na 1 dm3 roztworu. Zapis: c = n/V, a jednostką jest zwykle mol/dm3.
Gdy znasz ilość substancji n i stężenie c, przekształć wzór c = n/V do postaci V = n/c. Potem podstaw dane i dopilnuj jednostek (najpierw dm3, na końcu ewentualnie mL).
W chemii analitycznej standardowo podaje się molarność w mol/dm3, a 1 dm3 to dokładnie 1 litr. To wygodne w obliczeniach, bo dm3 jest jednostką z układu SI (związaną z metrem).
Użyj relacji: 1 dm3 = 1000 cm3 = 1000 mL. Zatem 0,2 dm3 = 0,2 × 1000 = 200 cm3 = 200 mL. W laboratorium cm3 i mL traktuje się równoważnie.
W praktyce laboratoryjnej przyjmuje się 1 mL = 1 cm3 jako równoważne jednostki objętości. Dzięki temu wynik można zapisać w mL lub cm3 bez zmiany wartości liczbowej.
Najczęstsze pomyłki to: odwrócenie wzoru (dzielenie c/n), brak kontroli jednostek (dm3 vs mL), oraz błąd rzędu wielkości przy mnożeniu przez 1000. Pomaga zapis jednostek w każdym kroku.
0,1 mola to niewielka ilość substancji. Przy stężeniu 0,5 mol/dm3 oznacza to, że w 1 dm3 byłoby 0,5 mola, więc dla 0,1 mola objętość musi być mniejsza niż 1 dm3, a nie równa setkom dm3.
Oceń wynik "na oko": skoro 0,5 mol/dm3 oznacza pół mola w 1 dm3, to 0,1 mola (czyli 1/5 mola) zajmie około 1/5 z 2 dm3, czyli 0,2 dm3. To potem łatwo zamienić na 200 mL.
Zapis mol/dm3 mówi, ile moli ma znajdować się w jednym decymetrze sześciennym gotowego roztworu. To kluczowe przy przygotowaniu odczynników: dobierasz masę/ilość substancji i dopełniasz rozpuszczalnikiem do wyliczonej objętości.
Opanuj trzy rzeczy: (1) wzory c=n/V i V=n/c, (2) przeliczanie dm3↔mL↔cm3, (3) kontrolę jednostek w każdym kroku. Ćwicz krótkie zadania rachunkowe, aż działania będą automatyczne.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Korzystamy z definicji stężenia molowego: c = n/V, więc V = n/c."

Źródła:

  • IUPAC Compendium of Chemical Terminology (Gold Book): "amount-of-substance concentration" (definition and units), https://goldbook.iupac.org/terms/view/A00295 (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (pl): "Stężenie molowe" (definicja c=n/V oraz jednostki), https://pl.wikipedia.org/wiki/St%C4%99%C5%BCenie_molowe (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Skrypt/rozdział z chemii ogólnej: stężenia roztworów i obliczenia stechiometryczne
  • Materiały dydaktyczne z chemii analitycznej: przygotowanie roztworów o zadanym stężeniu
  • Zestawy zadań rachunkowych: molarność, rozcieńczanie, przeliczanie jednostek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego