KWALIFIKACJA OGR4 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 32.
Objętość urobku pochodzącego z prostopadłościennego wykopu o wymiarach 2,0 × 3,0 × 1,5 m wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość wykopu o kształcie prostopadłościanu oblicza się ze wzoru V = a·b·h. Dla wymiarów 2,0 m, 3,0 m i 1,5 m otrzymujemy V = 2,0·3,0·1,5 = 9,0. Jednostką wyniku jest m3, bo mnożymy trzy długości w metrach.

Pełne wyjaśnienie:

Wykop ma kształt prostopadłościanu, więc jego objętość (kubatura) liczymy jak dla bryły o trzech prostopadłych krawędziach. Stosuje się wzór:

V = a · b · h, gdzie a i b to wymiary podstawy, a h to głębokość (wysokość) wykopu.

Dane z zadania:

  • a = 2,0 m
  • b = 3,0 m
  • h = 1,5 m

Podstawiamy:

V = 2,0 · 3,0 · 1,5 = 6,0 · 1,5 = 9,0 m3.

Dlaczego inne wartości nie pasują?

  • 4,5 m3 powstaje zwykle, gdy ktoś pomyli działanie lub "zgubi" część obliczeń (np. 3,0·1,5 = 4,5) i zapomni uwzględnić trzeci wymiar 2,0 m.
  • 6,5 m3 nie wynika z poprawnego mnożenia podanych liczb; to typowy efekt błędu rachunkowego z liczbami dziesiętnymi albo zaokrągleń wykonanych niepoprawnie.
  • 3,0 m3 może pojawić się, gdy ktoś błędnie uzna jeden z wymiarów za 1,0 m lub pomyli objętość z długością/szerokością.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze kontroluj jednostkę. Jeśli mnożysz trzy długości w metrach (m·m·m), wynik musi być w m3. W robotach ziemnych dodatkowo czasem stosuje się współczynniki spulchnienia, ale jeśli nie są podane w treści, liczy się czysta objętość geometryczna wykopu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Objętość liczy się ze wzoru V = a·b·h, gdzie a i b to wymiary podstawy, a h to głębokość. Najpierw mnożysz dwa boki podstawy, a potem wynik przez głębokość. Otrzymujesz kubaturę w m3.
Bo objętość to "trójwymiarowa" miara przestrzeni. Gdy mnożysz trzy długości w metrach (m·m·m), jednostką wyniku jest metr sześcienny, czyli m3. To podstawowa jednostka w przedmiarach robót ziemnych.
Urobek to grunt wydobyty podczas wykonywania wykopu. W zadaniach obliczeniowych często utożsamia się go z objętością wykopu, o ile nie podano dodatkowych współczynników (np. spulchnienia) ani strat lub zagęszczenia.
Nie zawsze. W praktyce urobek po wydobyciu może mieć większą objętość (grunt się rozluźnia), a po zagęszczeniu mniejszą. Jeśli w treści nie ma współczynników spulchnienia/zagęszczenia, na egzaminie zwykle liczy się samą objętość geometryczną wykopu.
Najczęstsze pomyłki to: policzenie pola (a·b) zamiast objętości (a·b·h), zgubienie jednego wymiaru, błędne ustawienie przecinka w mnożeniu liczb dziesiętnych oraz brak kontroli jednostki (wynik powinien wyjść w m3).
Zrób oszacowanie: 2·3 to około 6, a 6·1,5 to około 9, więc wynik powinien być blisko 9 m3. Jeśli wychodzi np. 3 lub 30, to sygnał, że zgubiłeś wymiar albo pomyliłeś się w rachunkach.
Najpierw zamień wszystko na metry, np. 150 cm = 1,5 m. Dopiero potem licz V = a·b·h. To ogranicza błędy jednostek. Alternatywnie można liczyć w cm3, ale wtedy na końcu trzeba przeliczyć na m3.
To podstawa do planowania robót ziemnych: ile gruntu trzeba wywieźć, ile można rozplantować, jak dobrać transport i czas pracy. Kubatura pojawia się w obmiarze, przedmiarze i kosztorysie prac przy budowie i konserwacji obiektów małej architektury.
Musisz znać trzy wymiary: długość, szerokość i głębokość (wysokość) wykopu. Dla kształtów innych niż prostopadłościan potrzebny jest opis geometrii (np. skarpy, trapez, przekroje). Bez kompletu danych nie da się jednoznacznie policzyć m3.
Nie ma znaczenia, bo mnożenie jest przemienne: a·b·h = b·h·a. Wybierz kolejność, która ułatwia rachunki (np. najpierw 2,0·3,0 = 6,0, a potem 6,0·1,5). Ważne jest tylko użycie wszystkich trzech wymiarów.
info

Około 70% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Objętość wykopu o kształcie prostopadłościanu oblicza się ze wzoru V = a·b·h."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Prostopadłościan" – sekcja dotycząca objętości, https://pl.wikipedia.org/wiki/Prostopadło%C5%9Bcian (dostęp: 2026-02-27)
  • Khan Academy (pl): materiały o objętości graniastosłupa/prostopadłościanu (geometria), https://pl.khanacademy.org/math/geometry-home/geometry-volume-surface-area (dostęp: 2026-02-27)
  • Wolfram MathWorld: "Rectangular Parallelepiped" – formula for volume, https://mathworld.wolfram.com/RectangularParallelepiped.html (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki do matematyki (geometria brył) na poziomie szkoły ponadpodstawowej
  • Materiały do kosztorysowania robót ziemnych (przedmiar/obmiar) dla branży ogrodniczej i krajobrazowej
  • Ćwiczenia z obliczania kubatur wykopów i nasypów w zadaniach zawodowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego