KWALIFIKACJA BUD21 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 39.
Objętość warstwy humusu o grubości 0,1 m zdjętego z terenu o wymiarach przedstawionych na rysunku wynosi
Ilustracja przedstawia prostokątny prostopadłościan, który symbolizuje warstwę humusu o grubości 0,1 m.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość zdjętego humusu liczy się jako iloczyn pola powierzchni terenu z rysunku i grubości warstwy: V = A · 0,1 m. Po obliczeniu A z podanych wymiarów i przemnożeniu przez 0,1 m otrzymuje się wynik 3,0 m3. Pozostałe odpowiedzi wynikają zwykle z błędnego pola lub pomyłki w jednostkach.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z obmiaru robót ziemnych (np. zdjęcie humusu) kluczowa jest zależność:

V = A · h, gdzie:
V – objętość warstwy [m3],
A – pole powierzchni obszaru [m2],
h – grubość warstwy [m].

Tutaj grubość humusu wynosi 0,1 m, więc po wyznaczeniu pola A z wymiarów na rysunku należy wykonać tylko jedno mnożenie: V = A · 0,1. To automatycznie "zmniejsza" liczbę dziesięciokrotnie w porównaniu do samego pola (np. 30 m2 daje 3,0 m3).

Dlaczego poprawna jest odpowiedź 3,0 m3?
Po poprawnym rozbiciu figury z rysunku na prostsze elementy (np. prostokąty/trójkąty) i zsumowaniu pól otrzymuje się pole A zgodne z danymi rysunku. Następnie przemnożenie przez 0,1 m daje 3,0 m3.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 2,5 m3 – typowy skutek zaniżenia pola A (np. pominięcie fragmentu obszaru lub błędne dodanie/odjęcie pól po podziale figury).
  • 17,1 m3 – często wynika z błędnego odczytu wymiarów z rysunku, przestawienia liczb albo nieprawidłowego rozkładu figury na części (uzyskanie zbyt dużego pola, a potem poprawne mnożenie przez 0,1).
  • 30,1 m3 – typowy błąd jednostek: potraktowanie pola [m2] jak objętości [m3] lub nieuwzględnienie, że grubość to 0,1 m (mnożenie przez 1 zamiast przez 0,1).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź jednostki na końcu: jeśli liczysz A w m2, a grubość w m, to wynik musi wyjść w m3. Dodatkowo oceń rząd wielkości: cienka warstwa 0,1 m daje objętość około 10% pola (liczbowo).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się wzór V = A · h, gdzie A to pole powierzchni terenu (w m2), a h to grubość warstwy (w m). Najpierw liczysz A z rysunku, potem mnożysz przez 0,1 m. Wynik ma być w m3, więc sprawdź jednostki na końcu.
To informacja, że zdejmowana jest warstwa o wysokości 10 cm, czyli 0,1 m. W praktyce oznacza to mnożenie pola A przez 0,1, a więc objętość liczbowo stanowi ok. 10% wartości pola (gdy pole jest podane w m2).
Bo rysunek zwykle opisuje powierzchnię terenu (wymiary w planie). Z planu wyznaczasz pole A w m2. Dopiero znając grubość h, przechodzisz do objętości: V = A · h. Odwrócenie kroków najczęściej kończy się błędem jednostek.
Najczęściej: (1) pominięcie części figury przy dzieleniu na prostsze kształty, (2) zły odczyt wymiaru, (3) wpisanie wyniku pola jako m3, (4) nieuwzględnienie, że 0,1 m to mnożenie przez 0,1, a nie przez 1. Pomaga kontrola jednostek i rzędu wielkości.
Oceń orientacyjnie pole terenu z rysunku (czy to kilkanaście, kilkadziesiąt m2 itd.). Ponieważ warstwa ma 0,1 m, objętość powinna być około 10% pola (liczbowo). Jeśli wynik jest zbliżony do pola, prawdopodobnie pominięto grubość lub jednostki.
Podziel obszar na proste figury (np. prostokąty i trójkąty), policz pola części, a następnie je zsumuj. Alternatywnie, jeśli rysunek pozwala, odejmij pola "wycięć" od większego prostokąta. Dopiero po uzyskaniu A w m2 mnożysz przez grubość h.
Gdy trzeba zaplanować i rozliczyć zdjęcie warstwy urodzajnej: wywóz, transport na odkład, formowanie pryzm, a także bilans mas ziemnych na budowie. W praktyce m3 jest potrzebne do doboru sprzętu (np. liczby kursów) i kalkulacji kosztów robót.
Zasada jest prosta: m2 · m = m3. Najpierw liczysz powierzchnię w m2, a grubość warstwy zamieniasz na metry (np. 10 cm = 0,1 m). Mnożysz i otrzymujesz m3. Jeśli jednostki się nie zgadzają, wróć do obliczeń.
Różnice wynikają z dwóch miejsc: pola A i grubości h. Mała zmiana wymiaru na rysunku może mocno zmienić pole, a pomyłka w grubości (0,1 zamiast 1,0) zmienia wynik 10 razy. Dlatego zawsze zapisuj wzór i kontroluj, czy uwzględniłeś grubość.
Ćwicz schemat: (1) odczyt wymiarów z rysunku, (2) obliczanie pola przez podział na figury, (3) wzór V = A · h, (4) kontrola jednostek i rzędu wielkości. Dodatkowo rób krótką "checklistę" typowych błędów: pominięty fragment, zły wymiar, brak 0,1 m.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Objętość zdjętego humusu liczy się jako iloczyn pola powierzchni terenu z rysunku i grubości warstwy: V = A · 0,1 m."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Objętość" – definicja i zależność jednostek m, m², m³, https://pl.wikipedia.org/wiki/Obj%C4%99to%C5%9B%C4%87 - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL): "Pole powierzchni" – pojęcie pola i jednostki, https://pl.wikipedia.org/wiki/Pole_powierzchni - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL): "Próchnica" – kontekst pojęcia humusu w glebie, https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C3%B3chnica - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki z matematyki zawodowej: pola figur i objętości brył (dział: geometria praktyczna)
  • Materiały do kwalifikacji BUD.21 z zakresu przedmiarowania/obmiarów robót ziemnych
  • Zestawy zadań: obliczanie pola działek/fragmentów terenu na podstawie rysunku z wymiarami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego